به گفته دو منبع آگاه به خبرگزاری آسوشیتدپرس، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، با توافقی هسته ای با عربستان سعودی موافقت کرده است که می تواند به طور بالقوه امکان غنی سازی اورانیوم را برای برنامه هسته ای غیرنظامی این کشور فراهم کند.

به نقل از آسوشیتدپرس، این دو منبع که به دلیل اعلام نشدن رسمی این تصمیم، مجاز به اظهارنظر علنی نبودند، گفتند انتظار می رود جزییات این توافق اوایل روز چهارشنبه به صورت عمومی اعلام شود.

بر اساس این گزارش، توافق یادشده قرار است 30 سال اعتبار داشته باشد و شرکت های آمریکایی نیز در توسعه برنامه هسته ای عربستان مشارکت کنند. همچنین پیش بینی شده است که پس از انجام یک مطالعه مشترک میان آمریکا و عربستان، امکان احداث تأسیسات غنی سازی اورانیوم در خاک عربستان سعودی فراهم شود.

با این حال، این توافق که برای بررسی به کنگره آمریکا ارائه خواهد شد، ممکن است با مخالفت برخی قانون گذاران روبه رو شود؛ مخالفانی که نگران اند کمک به عربستان برای دستیابی به خواسته دیرینه اش در زمینه غنی سازی اورانیوم، زمینه ساز دور تازه ای از اشاعه تسلیحات هسته ای و رقابت در این حوزه شود.

عربستان سعودی عضو آژانس بین المللی انرژی اتمی، نهاد مستقر در وین، است؛ سازمانی که ضمن ترویج استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای، بر فعالیت های هسته ای کشورها نظارت می کند تا از نبود برنامه های مخفیانه تولید سلاح هسته ای اطمینان حاصل شود.

به گفته یکی از افراد مطلع، انتظار نمی رود این توافق شامل پروتکل الحاقی آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد؛ پروتکلی که امکان نظارت، بازرسی و راستی آزمایی گسترده تر را فراهم می کند.

اعلام احتمالی این توافق در شرایطی صورت می گیرد که جنگ آغازشده از سوی ایالات متحده و اسراییل علیه ایران، با هدف اعلام شده جلوگیری از توسعه توانایی تهران برای ساخت سلاح هسته ای، ادامه دارد. ایران همواره تأکید کرده است که برنامه غنی سازی هسته ای این کشور ماهیتی صلح آمیز دارد.

کاخ سفید و مقام های سعودی در ریاض تاکنون به درخواست ها برای اظهارنظر درباره این تصمیم، که نخستین بار روزنامه وال استریت ژورنال آن را گزارش کرد، پاسخی نداده اند.

هم دونالد ترامپ و هم جو بایدن، رییس جمهور پیشین آمریکا، در دوره های ریاست جمهوری خود تلاش کرده بودند با عربستان سعودی برای انتقال فناوری هسته ای آمریکا به این کشور به توافق برسند.

در همین حال، کارشناسان منع اشاعه تسلیحات هسته ای هشدار داده اند که وجود هرگونه سانتریفیوژ فعال در عربستان سعودی می تواند مسیر دستیابی احتمالی این کشور به برنامه تسلیحات هسته ای را هموار کند. این نگرانی در حالی مطرح می شود که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، پیش تر گفته بود اگر ایران به بمب اتمی دست یابد، ریاض نیز ممکن است همان مسیر را دنبال کند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، نیز سال گذشته و اندکی پیش از سفر دونالد ترامپ به عربستان سعودی، به این کشور سفر کرد و با همتای سعودی خود درباره توسعه صنعت انرژی هسته ای تجاری عربستان گفت وگو کرد. وزارت انرژی آمریکا نیز تا اواخر سه شنبه به درخواست ها برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخی نداده بود.

پیش تر، عربستان سعودی و پاکستان، که دارای تسلیحات هسته ای است، پس از حمله اسراییل به قطر با هدف قرار دادن مقام های حماس، یک پیمان دفاعی متقابل امضا کردند. پس از آن، وزیر دفاع پاکستان اعلام کرد که در صورت نیاز، برنامه هسته ای این کشور در اختیار عربستان سعودی قرار خواهد گرفت؛ اقدامی که به عنوان هشداری به اسراییل تلقی شد، زیرا اسراییل سال هاست تنها قدرت هسته ای خاورمیانه محسوب می شود.

اگرچه غنی سازی اورانیوم به تنهایی به معنای دستیابی مستقیم به سلاح هسته ای نیست و یک کشور برای ساخت چنین سلاحی باید بر مراحل فنی دیگری، از جمله استفاده از مواد منفجره قوی و هماهنگ برای چاشنی انفجاری، نیز تسلط پیدا کند، اما این فرایند مسیر دستیابی به سلاح هسته ای را هموار می کند. همین مسئله یکی از دلایل اصلی نگرانی کشورهای غربی نسبت به برنامه هسته ای ایران بوده است.

در مقابل، امارات متحده عربی برای ساخت نیروگاه هسته ای براکه با همکاری کره جنوبی، توافق نامه موسوم به توافق 123 را با ایالات متحده امضا کرد، اما بدون آنکه به دنبال ایجاد توانایی غنی سازی اورانیوم باشد. کارشناسان منع اشاعه تسلیحات هسته ای این رویکرد را استاندارد طلایی برای کشورهایی می دانند که به دنبال توسعه برنامه های هسته ای غیرنظامی هستند.

منبع: فرارو