به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر، اصغر خلیلی کارگردان تئاتر و مدیر مجموعه تئاتر شهر با انتشار متنی به مناسبت درگذشت حسین حشمتی نویسنده و کارگردان پیشگام هنرهای نمایشی از وی به عنوان یکی از هنرمندان خلاق و موثر تئاتر اصفهان در عرصه های مختلف نویسندگی و کارگردانی یاد کرد.

دریادداشت اصغر خلیلی آمده است :

با رفتن حسین حشمتی، یکی از فصل های خلاق و کمتر بازخوانی شده تاریخ تئاتر اصفهان، ورق خورد. هنرمندی که از دهه پنجاه تا دهه هشتاد، نزدیک به چهار دهه از عمر خود را صرف نوشتن، اندیشیدن و آفریدن در جهان تئاتر کرد؛ مردی که صحنه برایش نه محل تکرار تجربه های گذشته، بلکه میدان کشف و آزمودن امکان های تازه بود.

حشمتی از آن دست هنرمندانی بود که نمی شد او را تنها با عنوان نویسنده یا کارگردان شناخت. او پیش از هر چیز، پژوهشگری مشتاق و هنرمندی برخوردار از دانش تخصصی بود. کتابخانه شخصی و تخصصی اش، انعکاس جهان ذهنی او بود؛ جهانی انباشته از کتاب، نظریه، تجربه های هنری و ایده هایی که پیوسته در جست وجوی راهی برای تولد بر صحنه بودند. برای او مطالعه، مقدمه اجرا نبود؛ خود بخشی از آفرینش هنری بود. حشمتی می دانست که نوآوری در تئاتر، بدون شناخت و تسلط بر میراث پیشینیان، چیزی جز تفاوت طلبی سطحی نیست.

مرور کارنامه او، از داش آکل و شازده کوچولو تا شاپرک خانوم و از خیز آن خیزاب خون ، با جهان های متنوعی روبه رویمان می کند که نشان از روحیه تجربه گر و نگاه جست وجوگر او دارند.

اجرای از خیز آن خیزاب خون در سال 1363 در مجموعه تئاتر شهر تهران، خود نشانه ای از حضور و ارتباط او با جریان جدی تئاتر فراتر از جغرافیای اصفهان است. او هنرمندی نبود که افق فعالیتش را به مرزهای شهر خود محدود کند؛ تئاتر را عرصه ای برای گفت وگو با جهان گسترده تر هنر می دانست.

تجربه حضور او در تلویزیون و ساخت مجموعه شال کمر عزیزآقا نیز وجه دیگری از توانایی هایش را آشکار می کند؛ هنرمندی که می توانست از ظرفیت رسانه های مختلف برای روایت و ارتباط با مخاطب بهره بگیرد، بی آنکه هویت نمایشی و نگاه خلاق خود را فراموش کند.

اما شاید یکی از متمایزترین وجوه کارنامه حشمتی، نگاه پیشروانه اش به موسیقی در تئاتر باشد. او از جمله هنرمندانی بود که ظرفیت ارکستر سمفونیک را به جهان تئاتر اصفهان وارد کرد و نشان داد موسیقی می تواند فراتر از یک عنصر مکمل، در شکل گیری هویت و ساختار یک اجرای نمایشی نقش داشته باشد. این انتخاب، صرفاً یک تجربه فنی نبود؛ نشانه جسارت هنرمندی بود که به محدودیت های مرسوم صحنه تن نمی داد و در پی گسترش زبان تئاتر بود.

حسین حشمتی به نسلی تعلق داشت که تئاتر را با دانش، تعهد و وسواس هنری پیش می بردند. آنان در روزگاری که امکانات چندانی در اختیار نداشتند، با اتکا به اندیشه و خلاقیت، برای هنر صحنه شأن و اعتبار می ساختند. اهمیت حشمتی نیز تنها در آثار بر جای مانده از او نیست؛ در افقی است که برای تجربه گری و جدی گرفتن تئاتر ترسیم کرد.

امروز، رفتن او باید بهانه ای برای بازخوانی و ثبت میراثش باشد؛ از نمایشنامه ها و اجراها تا کتابخانه، یادداشت ها و تجربه های کمتر شناخته شده اش. تئاتر اصفهان به هنرمندانی چون او بدهکار است؛ به مردانی که چراغ صحنه را نه با هیاهو، که با اندیشه روشن نگه داشتند.

حسین حشمتی رفت، اما صحنه هنوز رد گام های او را بر خود دارد؛ و کتابخانه ای که روزگاری سرچشمه ایده هایش بود، یادآور این حقیقت است که هنر، پیش از آنکه در برابر چشم تماشاگر جان بگیرد، باید در ذهن هنرمند متولد شده باشد.

یادش گرامی و نامش در تاریخ تئاتر این سرزمین ماندگار.

آبان ماه 1405 ؛ اصغر خلیلی ؛ مدیر مجموعه تئاتر شهر تهران