به نظر نمی رسد آن دستاوردهایی که ترکیه روی کسب آن ها از طریق میزبانی اجلاس ناتو — با حضور دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا — حساب باز کرده بود، به این زودی ها محقق شوند.

به نقل از الأخبار، این دستاوردهای مورد انتظار، عمدتاً شامل لغو ممنوعیت خرید جنگنده های اف-35 و رفع تحریم های نظامی آمریکا (موسوم به کاتسا) بود که مانع توسعه صنایع دفاعی ترکیه می شوند. ترکیه در سال 2019 و در اواخر نخستین دوره ریاست جمهوری ترامپ، از برنامه تولید جنگنده های اف-35 کنار گذاشته شده بود.

این تحولات در پی امتناع غرب از فروش موشک های پاتریوت به این کشور رخ داد؛ رد درخواستی که آن کشور را به ویژه پس از تلاش برای کودتای 15 ژوییه 2016 و طرح اتهام دست داشتن غرب در آن به سمت روسیه برای خرید موشک های پیشرفته اس-400 سوق داد.

اگرچه ممنوعیت فروش جنگنده های اف-35 همچنان پابرجاست، اما واشنگتن لغو این ممنوعیت را مشروط به عدم استفاده از سامانه اس-400 و خارج کردن آن از ترکیه کرده است و دلیل این شرط راعدم سازگاری این سامانه با سیستم های دفاعی ناتو عنوان می کند.

ترکیه فقدان هواپیماهای آمریکایی را نوعی کاستی در توانمندی های هوایی خود می داند، به ویژه با توجه به اینکه رقبای آن یعنی یونان و اسراییل هم اکنون از این مدل جنگنده مدرن برخوردارند.

از این رو، اظهارات ترامپ هنگام ورود به فرودگاه آنکارا مبنی بر لغو ممنوعیت فروش جنگنده های اف-35 به ترکیه، خشم یونان و اسراییل را برانگیخت؛ اسراییل نیز برنامه هایی را برای اعمال فشار بر ایالات متحده جهت جلوگیری از فروش این هواپیماها که قرار بود ترکیه تنها پنج فروند از آن ها را دریافت کند، فاش کرد. نگرانی آنکارا زمانی تشدید شد که ترامپ پس از پایان سفر خود، از وعده اش عقب نشینی کرد و اظهار داشت که پس از بازگشت به کاخ سفید، این موضوع را بررسی خواهد کرد.

روز گذشته رسانه های ترکیه به شدت تحت تأثیر گزارشی قرار گرفتند که نخستین بار در روزنامه یونانی کاتیمرینی منتشر شده و سپس به عنوان تیتر اصلی روزنامه مخالف دولت، قرار (Karar)، بازتاب یافته بود.

این گزارش فاش کرد که در تاریخ 10 ژوییه یعنی دو روز پس از پایان اجلاس سران ناتو، ده تن از قانون گذاران دموکرات آمریکایی نامه ای چهارصفحه ای برای ترامپ ارسال کردند.

آن ها در این نامه نسبت به فروش جنگنده های اف-35 به آنکارا، پیش از حل وفصل قطعی مسئله سامانه موشکی اس-400، هشدار دادند؛ راه حلی که ممکن است، آن گونه که روزنامه های ترکیه اشاره کرده اند، از طریق فروش این سامانه به طرفی ثالث، نظیر قطر یا امارات، محقق شود. این نامه همچنین روابط خانواده ترامپ و سفیر آمریکا در آنکارا و نیز تام باراک با ترکیه، و همچنین تأثیر این مناسبات شخصی و خانوادگی بر منافع ملی ایالات متحده را مورد پرسش قرار داد.

در تحولی مرتبط، وزارت امور خارجه ایالات متحده به نمایندگی از ترامپ نامه ای برای قانون گذاران دموکرات به نمایندگی از وسلی بل ارسال کرد که در آن تصریح شده است ترکیه هنوز الزامات لازم برای خرید جنگنده های اف-35 را برآورده نکرده و در نتیجه، هیچ یک از این هواپیماها به این کشور فروخته نخواهد شد.

این نامه همچنین بدون ارائه شواهد و مدارک مدعی است که نهادهای دولتی و خصوصی ترکیه همچنان به جمع آوری وجوه غیرقانونی از عموم مردم و انتقال آن به حماس ادامه می دهند؛ موضوعی که باعث شد روزنامه قرار (Karar) با انتشار تیتری با عنوان هشدار فلسطینی درباره اف-35ها ، این پرسش را مطرح کند که آیا این مسئله شرط جدیدی برای نهایی کردن این قرارداد محسوب می شود یا خیر.

بر اساس سندی که وزارت امور خارجه آمریکا برای کنگره و وزارت خزانه داری ارسال کرده است، تداوم جریان غیرقانونی انتقال وجوه به حماس مایه نگرانی واشنگتن است؛ سازمان هایی که در ترکیه فعالیت می کنند از جمله انجمن حمایت غازی (Ghazi Support Association)، طریق الحیات (Path of Life) و دستان سفید فلسطینی (Palestinian White Hands) از طریق شبکه های مالی و صرافی های ثبت نشده و فاقد مجوز، برای این جنبش پول ارسال می کنند.

این سند همچنین آنکارا را مسئول تداوم این وضعیت می داند و تأکید می کند که فروش جنگنده های اف-35 به ترکیه بدون برآورده شدن پیش شرط های لازم امکان پذیر نخواهد بود؛ به ویژه اینکه ترکیه باید تضمین دهد که در آینده سامانه های اس-400 یا تجهیزات مشابه را خریداری نخواهد کرد.

در مقابل، این نامه به مواردی می پردازد که ترکیه در آن ها نقشی مثبت ایفا کرده است؛ از جمله متقاعد کردن حماس برای پذیرش توافق آتش بس غزه و طرح صلح ترامپ برای منطقه، و همچنین مشارکت آنکارا در شورای صلح که توسط رییس جمهور آمریکا تشکیل شده است.

این نامه می افزاید که نفوذ ترکیه بر شاخه سیاسی حماس به نفع ایالات متحده است و نقش این کشور در میانجی گری میان روسیه و اوکراین و همچنین میان آذربایجان و ارمنستان در کنار تلاش هایش برای مبارزه با داعش و تروریسم در منطقه در راستای منافع ملی ایالات متحده قرار دارد.

منبع: فرارو