به گزارش خبرنگار مهر، توسعه عدالت آموزشی و فناورانه، یکی از راهبردهای کلیدی در حکمرانی نوین برای کاهش شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی است. در دنیای امروز، «نوآوری اجتماعی» نه تنها به عنوان ابزاری برای خیریه، بلکه به مثابه یک موتور محرک برای بازآفرینی بافت‌های شهری و توانمندسازی نیروی انسانی شناخته می‌شود. در این رویکرد، مناطق کمتر برخوردار به جای آنکه صرفاً به عنوان مصرف‌کننده خدمات نگریسته شوند، به عنوان قطب‌های بالقوه خلاقیت و نوآوری بازتعریف می‌شوند؛ جایی که استعدادهای نهفته نوجوانان می‌تواند با بسترسازی مناسب، به راهکارهای فناورانه برای حل مسائل همان منطقه تبدیل شود.

معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری با درک این واقعیت که شکوفایی اقتصاد دانش‌بنیان نیازمند توزیع عادلانه فرصت‌ها در تمامی لایه‌های اجتماعی است، طرحی نوین را تحت عنوان «مراکز نوآوری اجتماعی محله محور» آغاز کرده است. افتتاح نخستین مرکز از این دست در منطقه هرندی تهران، سرآغازی بر یک گذار راهبردی است؛ گذاری از آموزش‌های صرفاً نظری به سمت مهارت‌افزایی فناورانه با نگاهی به افق آینده فناوری در کشور. این مدل که بر پایه همکاری‌های چندجانبه و با مشارکت نهادهای توسعه‌محور طراحی شده، تلاش دارد تا با ایجاد یک چرخه پایدار و پایان‌ناپذیر، نوجوانان مستعد را از سطح «کارآموز» به «کارآفرین» ارتقا داده و بدین ترتیب، محله را به کانون تولید ثروت و دانش تبدیل کند.

هدایت نوجوانان مستعد مناطق کمتر برخوردار به سوی کسب‌وکارهای دانش‌بنیان

محمدجواد صدری‌مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به افتتاح نخستین مرکز نوآوری اجتماعی محله محور در منطقه هرندی تهران، هدف از راه‌اندازی این مرکز را ایجاد بستری برای شناسایی، پرورش استعدادها و هدایت نوجوانان مستعد مناطق کمتر برخوردار به سوی کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و فناورانه عنوان کرد.

معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی ادامه داد: ایجاد کسب‌وکارهای نوآورانه در این مراکز مبتنی بر دو رکن اصلی است؛ نخست، تحریک و پرورش خلاقیت در جوانان و نوجوانان و دوم آموزش مهارت‌های نوین حوزه فناوری.

خلاقیت و نوآوری در مناطق کمتر برخوردار بیشتر از متوسط جامعه است

وی افزود: بررسی‌های علمی و پژوهشی به‌خوبی ثابت کرده است که میزان خلاقیت و نوآوری در مناطق کمتر برخوردار بیشتر از متوسط جامعه است. ما نیز به این باور رسیده‌ایم که استعدادها در این مناطق در سطح بالایی وجود دارند و تنها کافی است زمینه‌های بروز و تجلی آن‌ها را فراهم کنیم. این مراکز نوآوری و اجتماعی، دقیقاً بستری برای شکوفایی این استعدادهای بالقوه هستند.

آموزش مهارت‌هایی که در سال 1410 ترند و پردرآمد است

صدری‌مهر با اشاره به نوع مهارت‌هایی که در این مراکز ارائه می‌شود، تصریح کرد: ما مهارت‌های فناورانه‌ای را به نوجوانان آموزش می‌دهیم که با نگاهی 5 تا 10 ساله به بازار فناوری کشور و جهان تدوین شده‌اند. به عبارت دیگر مبدأ مختصات آموزش‌های ما در مراکز نوآوری و اجتماعی، افق سال 1410 است؛ یعنی ما مهارت‌هایی را ارائه می‌دهیم که در سال 1410 و پس از آن، جزو مهارت‌های ترند، پردرآمد و پیشران در اقتصاد جهانی و ملی خواهند بود.

بسته آموزشی که هم رباتیک دارد هم برنامه نویسی پیشرفته

وی ادامه داد: بسته آموزشی ما شامل فناوری‌های پیشرفته نظیر هوش مصنوعی، رباتیک، برنامه‌نویسی پیشرفته، ساخت و تولید پیشرفته، انیمیشن‌سازی، تولید محتوا، نویسندگی و گرافیک است که هر کدام از این بسته‌ها کاملاً هدفمند و معطوف به یک شغل مشخص و کسب‌وکار نوآورانه طراحی شده‌اند.

راه‌اندازی «استارت‌آپ‌های دانش‌آموزی» در مناطق کمتر برخوردار

معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی، درباره تداخل این آموزش‌ها با برنامه‌های درسی مدارس گفت: رویکرد ما در این مراکز، الگوی «آموزش مکمل» است تا هیچ تداخلی با برنامه‌های رسمی آموزش و پرورش نداشته باشد. یکی از برنامه‌های اصلی ما در این زمینه، راه‌اندازی «استارت‌آپ‌های دانش‌آموزی» است.

صدری‌مهر افزود: در این مدل، نوجوانان با تشکیل تیم‌های منسجم، تمرین می‌کنند که چگونه ایده‌پردازی کنند، مدل کسب‌وکار بسازند و آن ایده را پیاده‌سازی کنند. تلاش ما این است که با پیوند دادن این تیم‌ها با کسب‌وکارهای فعال در هر منطقه، بچه‌ها بتوانند در همان دوران دانش‌آموزی، طعم درآمدزایی را بچشند. اگرچه هدف اصلی این مدل در دوره دانش‌آموزی، تمرین کسب‌وکار است، اما زیربنای مستحکمی برای ورود حرفه‌ای آنان به بازار کار آینده ایجاد می‌کند.

«مرکز نوآوری اجتماعی محله محور» پیشروترین مدل‌های اجتماعی در دنیاست

وی با تأکید بر اینکه این مدل با همت معاونت علمی و ستاد توسعه محلات 2020 آغاز شده است، اظهار کرد: مدل ما یکی از پیشروترین مدل‌های اجتماعی در دنیاست. در این فرآیند، نوجوانان مستعد وارد مرکز می‌شوند و در خروجی، تیمی را تشکیل می‌دهند که یک کسب‌وکار نوآورانه برای حل یک مسئله محلی یا ملی دارد.

صدری‌مهر تصریح کرد: نکته کلیدی این است که این مدل یک «چرخه پایان‌ناپذیر» است؛ یعنی نوجوانان نه تنها خودشان توانمند می‌شوند، بلکه در مراحل بعدی، همین افراد توانمندشده، خود به مربی و عامل توانمندسازی تیم‌های جدیدتر در همان محله تبدیل می‌شوند. این چرخه می‌تواند منجر به تولید ثروت از طریق حل مسائل واقعی جامعه شود.

راه اندازی مرکز نوآوری اجتماعی محله محور در 4 استان دیگر

معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی در پایان خاطرنشان کرد: منطقه هرندی به عنوان پایلوت این طرح انتخاب شده است و برنامه داریم در شش ماه پایانی سال، این مدل را در 4 مرکز استان دیگر با مشارکت شهرداری‌ها و سایر نهادهای مرتبط اجرا کنیم. هدف نهایی ما این است که با هم‌افزایی نهادهایی مانند آموزش و پرورش و شهرداری‌ها، این کار را به یک الگوی توسعه‌یافته و ملی در سراسر کشور تبدیل کنیم.