هم زمان با گسترش تنش های ایران و آمریکا در سراسر خاورمیانه، برخی تحلیلگران معتقدند واشنگتن و تل آویو در چرخه ای گرفتار شده اند که خود زمینه ساز آن بوده اند؛ چرخه ای که به گفته آنان، می تواند در نهایت به جنگی تمام عیار در منطقه منجر شود.

به نقل از میدل ایست آی، به باور نویسنده، حملات نظامی آمریکا و اسراییل علیه ایران به تدریج در حال تبدیل شدن به جنگ سوم خلیج فارس است.

این تحلیل می گوید از زمان توافق آتش بسی که به گفته نویسنده، حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را به رسمیت شناخت و اسراییل را وادار به توقف عملیات نظامی در لبنان کرد، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، از تعهدات خود عقب نشینی کرده و بار دیگر مسیر جنگ را در پیش گرفته است.

بر اساس این تحلیل، ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل، هر دو در داخل کشور خود به دلیل پذیرش آن توافق آتش بس با انتقادهای گسترده روبه رو شدند. نویسنده معتقد است هیچ یک از دو رهبر نتوانستند توافقی را که از نگاه منتقدان به منزله عقب نشینی تلقی می شد، توجیه کنند و هر دو، با توجه به انتخابات پیش رو، سیاست فشار بر تهران را بخشی از بقای سیاسی خود می دانند.

در ادامه آمده است که هر دو رهبر در یک حلقه نابودی که خود ساخته اند، گیر افتاده اند و پس از آنکه ادعاهایشان درباره در هم کوبیدن، محو و نابود کردن ایران محقق نشد، تنها گزینه پیش روی آنان آغاز دوباره عملیات نظامی بود.

نویسنده این الگو را مشابه روند جنگ غزه و درگیری های لبنان توصیف کرده و نوشته است که پس از ناکامی در از بین بردن کامل حماس و حزب الله، اسراییل بارها به عملیات نظامی بازگشت.

در این تحلیل آمده است که ایران از ابتدا توافق آتش بس را فرصتی برای تجدید قوای آمریکا تلقی می کرد و هشدار داده بود در صورت ازسرگیری حملات، نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه را هدف قرار خواهد داد.

به نوشته نویسنده، طی دو هفته گذشته نزدیک به 100 نظامی آمریکایی مجروح شده اند، چهار نظامی در حملات به پایگاه های آمریکا در عراق و اردن کشته شده اند و چندین بالگرد بلک هاوک در یک پایگاه هوایی در اردن آسیب دیده است. همچنین ادعا شده است که پنتاگون در تأمین امنیت حدود 50 هزار نیروی آمریکایی مستقر در حدود 20 پایگاه نظامی در خاورمیانه با دشواری روبه رو شده است.

نویسنده معتقد است ایران اکنون همان راهبردی را علیه ترامپ به کار گرفته که رییس جمهور آمریکا قصد داشت علیه تهران اجرا کند؛ یعنی استفاده از فشار نظامی برای وادار کردن طرف مقابل به پذیرش خواسته هایش.

در این تحلیل آمده است که تهران از حملات به کشتی ها، حمله به پایگاه های آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی فشار بر کشورهای میانجی مانند قطر، به عنوان اهرم هایی برای تضعیف موقعیت واشنگتن در مذاکرات استفاده می کند.

نویسنده همچنین یادآور شده است که ترامپ و نتانیاهو در گذشته نیز مذاکرات را همزمان با عملیات نظامی پیش برده اند. به گفته او، اسراییل در ژوئن 2025 هم زمان با برنامه ریزی مذاکرات عمان به ایران حمله کرد و یک هفته بعد آمریکا نیز وارد عملیات شد. همچنین در سپتامبر همان سال، اسراییل نشستی را در دوحه که رهبران سیاسی حماس برای بررسی طرح صلح آمریکا در آن حضور داشتند، هدف قرار داد.

ترامپ نیز پیش تر درباره حمله اسراییل گفته بود: اسراییل اول حمله کرد. آن حمله بسیار بسیار قدرتمند بود. من کاملاً هدایت آن را بر عهده داشتم.

به نوشته این تحلیل، ایران اکنون در تلاش است دامنه جنگ را به اردن، عربستان سعودی و یمن گسترش دهد؛ کشورهایی که در ماه نخست درگیری ها آسیب کمتری دیده بودند.

بر اساس این گزارش، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است که ادامه حملات آمریکا موجب گسترش دامنه جنگ خواهد شد و انصارالله یمن نیز در صورت لزوم آماده بستن ورودی دریای سرخ است.

نویسنده می گوید در نتیجه، درگیری میان حوثی ها و عربستان از سر گرفته شده و احتمال باز شدن جبهه ای تازه در تنگه باب المندب افزایش یافته است.

به گفته این تحلیل، انصارالله عربستان را مسئول حمله اخیر به فرودگاه صنعا دانسته و با شلیک موشک به سمت این کشور، آتش بس چهارساله را در معرض خطر قرار داده است. همچنین روز دوشنبه، حوثی ها از اعمال محاصره دریایی علیه بنادر عربستان خبر دادند.

این تحلیل با استناد به گزارش رویترز می افزاید که سه نفتکش حامل نفت عربستان در دریای سرخ مسیر خود را تغییر داده و به سمت کانال سوئز بازگشتند.

در ادامه گزارش آمده است که ایران به تدریج هزینه های جهانی جنگ را افزایش داده است.

به نوشته نویسنده، قیمت بنزین در آمریکا بار دیگر از چهار دلار برای هر گالن فراتر رفته، تنگه هرمز بسته شده و در صورت ادامه درگیری ها، احتمال بسته شدن دریای سرخ نیز وجود دارد.

در همین حال، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اعلام کرده است که این جنگ تاکنون 37.5 میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است. نویسنده معتقد است اگر خسارت های وارد شده به ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز محاسبه شود، این رقم به مراتب بیشتر خواهد بود.

نویسنده می گوید ترامپ بار دیگر در حال بررسی گزینه هایی مانند تصرف جزیره خارگ، بمباران مجموعه تونلی پیک اکس (Pickaxe Mountain) و حمله به تأسیسات انرژی ایران است.

با این حال، به اعتقاد نویسنده، شرایط سیاسی آمریکا نسبت به آغاز جنگ تغییر کرده و افکار عمومی این کشور به تدریج از ادامه جنگ و همچنین حمایت از اسراییل فاصله گرفته است.

بر اساس گزارش روزنامه هاآرتص ، اسراییل حدود 100 میلیون دلار برای بهبود وجهه خود در خارج از کشور هزینه کرده و بخشی از این بودجه صرف کارزارهای رسانه ای و لابی گری شده است.

مجله تایم نیز گزارش داده است که بخشی از این منابع مالی به اینفلوئنسرهای فضای مجازی پرداخت شده تا از مواضع معاون رییس جمهور آمریکا، جی دی ونس، انتقاد کنند.

ونس در واکنش به این گزارش گفت: وقتی صفحات مجله تایم را باز می کنم و می بینم که عملاً یک کارزار نفوذ خارجی با بودجه ای مشخص برای به شکست کشاندن همان توافقی که من پیگیرش بودم به راه افتاده است—و تازه، بسیاری از کسانی که آن پول را می گرفتند در واقع به شیوه هایی کاملاً غیرصادقانه به من حمله می کردند—خب، واکنش من این است: به جهنم!

او افزود: من آنچه را که باید برای مردم آمریکا انجام دهم، انجام خواهم داد. اولویت من نمایندگی از مردم آمریکاست.

در مقابل، برد پارسکیل، مدیر پیشین کارزار انتخاباتی ترامپ، این اتهامات را رد کرد و نوشت: حتی یک ذره مدرک هم وجود ندارد که نشان دهد من علیه دولت اقدام کرده ام.

بر اساس پژوهش مؤسسه پیو ، اکنون 60 درصد آمریکایی ها دیدگاه نامساعدی نسبت به اسراییل دارند؛ رقمی که در سال 2022 معادل 42 درصد بود. این نسبت در میان دموکرات های جوان از 62 درصد به 84 درصد و در میان جمهوری خواهان جوان از 35 درصد به 57 درصد افزایش یافته است.

همچنین هفته گذشته نزدیک به نیمی از نمایندگان دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا به کاهش کمک های مالی به اسراییل رأی دادند؛ موضوعی که نشریه پولیتیکو آن را تحولی بنیادین و تکان دهنده توصیف کرده است.

لیس اسمیت ، استراتژیست حزب دموکرات، نیز به شبکه CNN گفت: مسئله ی غزه به معیاری حیاتی (آزمون محک) برای رأی دهندگان دموکرات تبدیل شده است؛ رأی دهندگانی که در سال های اخیر تغییرات شدیدی در نگرش خود داشته اند که عمدتاً ناشی از اقداماتی است که آن ها زیاده روی های دولت نتانیاهو می دانند؛ و بنیامین نتانیاهو روابط آمریکا و اسراییل را به شکلی جبران ناپذیر مسموم کرده است.

در بخش پایانی این تحلیل آمده است که اگرچه ممکن است در آینده رهبری اسراییل تغییر کند، اما تغییر نخست وزیر لزوماً به معنای تغییر سیاست های امنیتی این کشور نخواهد بود.

نویسنده با اشاره به گابی آیزنکوت ، فرمانده پیشین ارتش اسراییل، می نویسد که او نیز تشکیل کشور مستقل فلسطینی را رد کرده و انتظار عقب نشینی سریع نیروهای اسراییلی از غزه، لبنان یا سوریه واقع بینانه نیست.

در پایان، ولی نصر ، استاد ایرانی-آمریکایی و دیپلمات پیشین، درباره اهداف دو طرف گفت: مسئله اصلی تنگه است؛ موضوع بر سر یک سوءتفاهم یا چند سطر در آن تفاهم نامه نیست… ایالات متحده می خواهد از دوره این تفاهم نامه برای تجدید قوا، سازماندهی مجدد و تضعیف موقعیت ایران در لبنان و در مسئله تنگه استفاده کند و همچنین در عمل، امتیازات اقتصادی وعده داده شده را به ایران ندهد.

او افزود: هر دو طرف در تلاش اند تا موازنه قدرت را تغییر دهند. ایرانی ها می خواهند ایالات متحده را متقاعد کنند که چاره ای جز پذیرش کنترل ایران بر تنگه ندارد و باید از تلاش برای استفاده از [تفاهم نامه] به عنوان ابزاری موقت جهت اعمال فشار بیشتر بر ایران دست بردارد. در مقابل، ایالات متحده امیدوار است با بهره گیری از این حملات علیه ایران، این کشور را متقاعد کند که عملاً عقب نشینی کرده و شرایط موجود روی میز را بپذیرد.

نصر همچنین درباره رویکرد ترامپ گفت: من واقعاً نمی خواهم مذاکره کنم؛ می خواهم دیکته کنم. و اگر تصور می کنید اهرم فشاری در اختیار دارید، آن را نابود خواهم کرد.

نویسنده در پایان نتیجه گیری می کند که همان گونه که ایالات متحده سال ها پس از آغاز جنگ ویتنام به این نتیجه رسید که پیروزی نظامی ممکن نیست، اکنون نیز دولت ترامپ باید زودتر به این جمع بندی برسد که نه در قبال ایران و نه در سطح کل خاورمیانه، دستیابی به پیروزی نظامی امکان پذیر نخواهد بود.

منبع: فرارو