به گزارش "ورزش سه"، ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ با سه تساوی برابر بلژیک، نیوزیلند و مصر، بدون شکست و بدون پیروزی، با ۳ امتیاز در رده سوم گروه خود قرار گرفت و با اختلافی اندک از صعود به مرحله حذفی بازماند. این نخستین بار در تاریخ حضور ایران در جام‌های جهانی بود که تیم ملی بدون شکست از دور رقابت‌ها کنار رفت؛ موضوعی که نشان می‌دهد فاصله ایران با صعود، از هر زمان دیگری کمتر و از همه ادوار قبلی بیشتر به جزئیات و شانس گره خورده بود.
 
نگاهی به تاریخ حضور ایران در جام جهانی تصویر روشن‌تری ارائه می‌دهد. ایران در جام جهانی ۱۹۷۸ هشت گل، در ۱۹۹۸ چهار گل، در ۲۰۰۶ شش گل، در ۲۰۱۴ چهار گل، در ۲۰۱۸ تنها دو گل، در ۲۰۲۲ هفت گل و در جام جهانی ۲۰۲۶ سه گل دریافت کرد. این آمار، جام جهانی ۲۰۲۶ را پس از روسیه ۲۰۱۸ به دومین عملکرد دفاعی برتر تاریخ تیم ملی تبدیل می‌کند و این مهم‌ترین نقطه قوت تیم ملی بود.

بدون تردید در دیدار مقابل نیوزلند می‌توانستیم بهتر باشیم و برنده از زمین خارج شویم و با همان 3 امتیاز صعود کنیم، اما اشتباهات کار دست‌مان داد و بهترین فرصت رفتن به مرحله حذفی را از دست دادیم. اما نظم دفاعی بهبود یافته در بازی‌های دوم و سوم، فاصله مناسب خطوط، کاهش اشتباهات فردی و تمرکز مطلوب بازیکنان باعث شد ایران مقابل تیم‌های قدرتمند بلژیک و مصر شکست نخورد. حفظ دروازه در شرایطی که فشار حریفان بالا و قدرت آنها به طور واضحی بیستر از ما بود، نشان داد تیم ملی از نظر نظم تاکتیکی نسبت به دوره‌ های گذشته پیشرفت کرده است.

در کنار این نکات، نباید از شرایط دشواری که تیم ملی پیش از جام جهانی با آن رو به‌ رو بود نیز چشم‌ پوشی کرد. مشکلات مربوط به جنگ 40 روزه، تعطیلی لیگ و در نتیجه دوری بازیکنان از شرایط مناسب جسمانی، عدم صدور ویزا برای برخی اعضا، عدم برگزاری دیدارهای تدارکاتی مناسب با تیمهای طراز اول و مطرح و محدودیت در برنامه‌های تدارکاتی، بدون تردید بر کیفیت آماده‌سازی تیم تأثیر گذاشت. در فوتبال روز دنیا، جزئیات آماده ‌سازی تفاوت میان صعود و حذف را رقم می‌زند و تیم ملی در این بخش، نسبت به رقبای خود شرایط ایده‌آلی نداشت.

البته تمامی این واقعیات، همه نکات فنی را توجیه نمی‌کند. بزرگ ‌ترین مشکل ایران در جام جهانی، کمبود فرصت سازی در فاز هجومی بود و مهاجمان نیز کمتر در موقعیت‌های خطرناک قرار گرفتند که همین مساله باید در ادامه تیم ملی، بهبود یابد. آیا می‌توان از عملکرد تیم ملی دفاع کرد؟ پاسخ، «بله؛ اما همراه با نقد» است. اگر معیار، مقایسه با عملکرد تاریخی تیم ملی باشد، ایران یکی از بهترین آمارهای دفاعی خود را ارائه داد، بدون شکست مسابقات را به پایان رساند و تا آخرین لحظه برای صعود شانس داشت. اما اگر هدف، شکستن طلسم صعود از مرحله گروهی باشد، کسب سه تساوی و حذف از رقابت‌ها را نمی‌توان یک موفقیت کامل دانست.
 
نکات برجسته عملکرد ایران در جام جهانی ۲۰۲۶
- نخستین حضور تاریخ ایران در جام جهانی بدون حتی یک شکست
- تنها ۳ گل خورده؛ دومین عملکرد دفاعی برتر تاریخ تیم ملی در جام‌های جهانی
- حفظ انسجام دفاعی مقابل حریفان قدرتمند و افزایش بلوغ تاکتیکی تیم در فاز دفاعی
- نیاز به تقویت فاز تهاجمی، ساخت موقعیت گل بیشتر و بالارفتن شانس تبدیل موقعیت به گل

در مجموع، جام جهانی ۲۰۲۶ را نمی‌توان یک ناکامی مطلق دانست. تیم ملی نشان داد که از نظر سازمان دفاعی، انضباط تاکتیکی و شخصیت تیمی به سطح قابل قبولی رسیده است؛ سرمایه‌ای که نباید نادیده گرفته شود. با این حال، اگر کادر فنی و فدراسیون فوتبال بتوانند در ماه‌های آینده مشکلات آماده سازی که در راه جام جهانی داشتیم را برطرف کرده، کیفیت بازی‌های دوستانه را ارتقا داده و راهکارهای هجومی بیشتری به تیم اضافه کنند، همین تیم می‌تواند یکی از مدعیان اصلی در جام ملت‌های آسیا باشد.

دفاع منسجم، پایه موفقیت است؛ اما برای فتح یک جام، خلاقیت و برنامه های متنوع در حمله و آمادگی حرفه‌ای خارج از زمین نیز به همان اندازه اهمیت دارد. حالا حدود شش ماه تا جام ملت‌های آسیا باقی مانده و فرصت مناسبی برای برطرف کردن اشکالات وجود دارد. برگزاری اردوهای منظم و بازی‌های دوستانه با تیم‌هایی که از نظر سبک بازی به رقبای احتمالی ایران در آسیا شباهت دارند، بسیار حیاتی است. ضمن این که استفاده بیشتر از بازی ترکیبی، افزایش سرعت حملات، حضور مؤثرتر هافبک‌های هجومی و استفاده از وینگرهای سرعتی می‌تواند قدرت گلزنی تیم را افزایش دهد. جوان‌گرایی هدفمند در کنار حفظ ستون فقرات باتجربه تیم نیز اهمیت بسیار بالایی دارد تا انرژی و انگیزه بیشتری به ترکیب اضافه شود. همچنین کار ویژه روی ضربات ایستگاهی، پرس از جلو و انتقال سریع از دفاع به حمله می‌تواند در مسابقات جام ملت‌ها برگ برنده ایران باشد زیرا در جام ملتها ما مدعی و جزو قدرتهای آسیا هستیم نه فقط به دنبال صعود از گروه.

نویسنده: محمد زرندی