به گزارش ورزش سه، در فوتبال وقتی کلمه یاغی را می‌شنویم، فورا به فکر ستاره‌هایی می‌افتیم که از یک تیم جدا شده و به تیم دشمن نقل مکان کردند. مارکوس رشفورد از این نظر یاغی به حساب نمی‌آید اما واقعیت این است که او واقعی‌ترین یاغی فوتبال است. شورش ستاره منچستریونایتد تفاوتی بنیادین با یاغی‌گری‌های لوئیس فیگو، اریک کانتونا، ماریو بالوتلی یا اشتفان افنبرگ یا حتی هاشمی نسب دارد. طغیان رشفورد نه به خاطر نقل مکان به تیم دشمن و نه از سر عصبانیت و درگیری‌های فیزیکی، بلکه به خاطر گرسنه‌ها و فقرا است. شورشی که از خاطرات کودکی مارکوس می‌آید.

او در منطقه کارگری و محروم ویتنشاو در منچستر قد کشید و بزرگ شد. مادرش ملانی دست تنها پنج فرزندش را بزرگ کرد و مجبور بود همزمان چند کار مختلف انجام بدهد و چند شغله باشد. کوپن‌های غذای رایگان مدارس برای خانواده رشفورد شریان حیاتی زندگی بود. رشفورد طعم گرسنگی را با تمام وجود چشیده بود. او در گفتگو با بی‌بی‌سی گفت: «شب‌هایی بود که اصلاً غذایی برای خوردن نداشتیم و فقط می‌خوابیدیم تا گرسنگی را فراموش کنیم.»

مارکوس رشفورد به دولت نامه نوشت

رشفورد بعد از درخشش با پیراهن شیاطین سرخ از سال ۲۰۱۶ به بعد می‌توانست آن گذشته دشوار را کاملا فراموش کرده و در رفاه غرق شود، اما تصمیم گرفت از آن زخم کهنه، میدانی برای مبارزه‌ای بزرگ بسازد. در روزهای همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ و تعطیلی مدارس، میلیون‌ها کودک بریتانیایی از دریافت وعده‌های غذایی رایگان محروم شدند. دولت قصد نداشت در تعطیلات تابستانی این بسته حمایتی را ادامه دهد ولی این برای رشفورد غیرقابل قبول بود. او با همکاری موسسه خیریه فیرشیر آستین‌ها را بالا زد و در ژوئن ۲۰۲۰ نامه‌ای سرگشاده خطاب به اعضای پارلمان نوشت و فریاد زد: «این مسئله ربطی به بازی‌های سیاسی ندارد، پای شرافت و انسانیت در میان است.»

جوان ۲۲ ساله علیه بوریس جانسون نخست‌وزیر

فشار افکار عمومی جواب داد و بوریس جانسون، نخست‌وزیر وقت بریتانیا، مجبور به تغییر موضع شد و یک صندوق ملی برای حمایت غذایی از ۱.۳ میلیون کودک نیازمند تاسیس کرد. اما این آغاز یاغی‌گری رشفورد بود. وقتی دولت چند ماه بعد دوباره تمایلی به تمدید این طرح نشان نداد، او کارزار جمع‌آوری امضایی راه انداخت که بیش از یک میلیون نفر پای آن را امضا کردند. نتیجه این تلاش‌ها، تسلیم دوباره دولت و تصویب بسته حمایتی کم‌سابقه ۴۰۰ میلیون پوندی بود. یک ستاره جوان در ۲۲ سالگی فضای سیاسی بریتانیا را دگرگون کرد و نشان داد چطور می‌توان محبوبیت ورزشی را به ابزار فشار مدنی برای تغییر تبدیل کرد.

مارکوس رشفورد موسس کارگروه مبارزه با فقر غذایی کودکان

رشفورد به درمان‌های موقت قانع نشد و به دنبال حل ریشه‌ای نابرابری‌های اجتماعی رفت. رشفورد با همراهی فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ و سازمان‌های مردم‌نهاد، کارگروه اختصاصی مبارزه با فقر غذایی کودکان را راه‌اندازی کرد. او روی بهبود برنامه‌های حمایتی تغذیه سالم تمرکز داشت و در کنار تام کریج، سرآشپز مشهور، فرهنگ دسترسی خانواده‌های کم‌درآمد به میوه و سبزیجات تازه را ترویج داد. رشفورد در سال ۲۰۲۰ با همکاری انتشارات مک‌میلان، باشگاه کتابخوانی کودکان را تاسیس کرد تا بچه‌های مناطق محروم از جادوی کتاب محروم نمانند. ستاره منچستریونایتد باور داشت کتاب می‌تواند ذهن آنها را بزرگ کند و راهی برای فرار از فقر مقابل‌شان بگذارد.

مارکوس بعد از فینال یورو ۲۰۲۰ و شکست مقابل ایتالیا در ضربات پنالتی، همراه با بوکایو ساکا و جیدون سانچو هدف هجمه‌های نژادپرستانه قرار گرفت، اما سر خم نکرد. رشفورد احتمال می‌داد که درگیری‌هایش با دولت و سیاستمداران انگلیسی باعث شده گروه‌هایی به این حملات نژادپرستانه میدان بدهند و تشویقش کنند ولی رشفورد یاغی‌ای نبود که به این راحتی‌ها پا پس بکشد.

مارکوس رشفورد به بی‌صداها صدا بخشید

مارکوس بعد از آن شکست تلخ با شجاعت به فضای عمومی آمد و گفت مرز انتقاد فنی و نژادپرستی کورکورانه باید مشخص باشد. او در بیانیه‌ای نوشت: «من می‌توانم کل شبانه‌روز انتقادها را درباره ضربه پنالتی‌ام بشنوم. بله، پنالتی من بد بود و باید گل می‌شد. اما هرگز و در هیچ شرایطی بابت هویت، تبار و رنگ پوستم عذرخواهی نخواهم کرد.»

در روزگاری که فوتبالیست‌ها به شرکت‌های تجاری متحرک و برندهای محتاط تبلیغاتی تبدیل شده‌اند که از ترس رنجش اسپانسرها حتی کلمه‌ای خارج از پروتکل نمی‌گویند، رشفورد تمام این هزینه‌ها را به جان خرید تا صدای کسانی باشد که در ساختارهای قدرت هیچ صدایی ندارند.

عصیان مارکوس رشفورد، طغیانی سازنده است

یاغی‌گری رشفورد نه برای خودنمایی است و نه فقط برای ایجاد جنجال و سود بردن از آن. طغیان او سازنده و هدفمند است و از تعهد اجتماعی او می‌آید. شاید بسته‌های حمایتی او فقر ریشه‌دار در بریتانیا را به کلی ریشه‌کن نکرده باشد، اما رشفورد ثابت کرد که یک فوتبالیست می‌تواند بسیار فراتر از چارچوب محدودی که سیستم فوتبال مدرن برایش ترسیم کرده، اثرگذار باشد. یاغی‌گری در فوتبال لزوماً به معنای رفتن به تیم دشمن، درگیری با داور یا لگد زدن به پرچم کرنر نیست. یاغی‌گری از دید رشفورد یعنی برهم زدن بازی کسانی که می‌گویند یک فوتبالیست فقط باید سرش را پایین بیندازد و به توپ ضربه بزند.