ترامپ پس از ملاقات با نخست‌وزیر قطر گفت که «به‌نظر نمی‌رسد اقدام نظامی [علیه ایران] چندان ضروری باشد». او سپس نوشت: «مهم‌تر از همه، قطر، عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت و دیگران، وضعیت موجود، یعنی ادامه بزرگترین محاصره دریایی در تاریخ، و عملیات جدید دروازه آهنین را ترجیح می دهند».

جوان آنلاین: ترامپ پس از ملاقات با نخست‌وزیر قطر گفت که «به‌نظر نمی‌رسد اقدام نظامی [علیه ایران] چندان ضروری باشد». او سپس نوشت: «مهم‌تر از همه، قطر، عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت و دیگران، وضعیت موجود، یعنی ادامه بزرگترین محاصره دریایی در تاریخ، و عملیات جدید دروازه آهنین را ترجیح می دهند». این اولین‌‌بار نیست که ترامپ باختن‌ها و عقب‌نشینی‌های خود را به گردن «درخواست شیوخ» می‌اندازد. قطری‌ها و برخی دیگر از مفاد احتمالی یک توافق سخن گفته‌اند که رفع محاصره دریایی از اقدامات روز اول آن است ولی ترامپ از قول آنان می‌گوید که طرفدار باقی‌ماندن محاصره هستند، یعنی حتی در این بخش هم نگران نیست که دنیا به تناقضات او بخندد. هگسث وزیر جنگ درباره پایان جنگ ساکت است شاید چون قرار بر برکناری اوست ولی روبیو وزیر خارجه هم گفته است که «دیگر نیازی به جنگ نیست». نظرسنجی مشترک رویترز با ایپسوس نشان می‌دهد 71 درصد امریکایی‌ها از اقدام کنگره برای پایان دادن به جنگ با ایران حمایت می‌کنند. این یعنی جازدن امریکا در جنگ!

دونالد ترامپ که تا همین اواخر از احتمال اقدام نظامی علیه ایران سخن می‌گفت، پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره از مواضع جنگ‌طلبانه خود عقب‌نشینی کرده و در تازه‌ترین اظهاراتش با بیان اینکه به دیپلماسی فرصت می‌دهد، گفت که اقدام نظامی علیه تهران ضرورتی ندارد، هرچند کماکان بر تداوم تحریم‌ها و محاصره تأکید کرد. تلاش میانجیگران نیز در تعدیل مواضع واشینگتن بی‌تأثیر نبوده و گزارش‌ها از نزدیک شدن دیدگاه‌های تهران و واشینگتن در برخی موضوعات از جمله احتمال پذیرش غنی‌سازی 3.67 درصدی از سوی امریکا حکایت دارند. با این حال، تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح نمی‌تواند راهکاری پایدار باشد و در صورت شکست مسیر دیپلماسی، این احتمال وجود دارد که ترامپ برای خروج از بن‌بست کنونی بار دیگر گزینه جنگ را در دستورکار قرار دهد. 

به گزارش «جوان»، در شرایطی که تنش‌ها میان ایران و امریکا تشدید و ابعاد اقتصادی آن بیش از گذشته نمایان شده است، میانجیگران نیز تلاش‌های خود را سرعت بخشیده‌اند تا شاید بتوانند راه‌حلی برای مهار تنش‌ها و توقف درگیری‌ها در منطقه پیدا کنند. 

وبگاه «آکسیوس» روز سه شنبه گزارش داد که دیدار دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا با محمد بن‌عبدالرحمن آل ثانی، وزیر خارجه قطر فقط 45دقیقه طول کشید. آکسیوس به نقل از منابع مطلع نوشت که ترامپ و بن‌عبدالرحمن در این دیدار که در کاخ سفید برگزار شد، درباره ایران و مذاکرات برای پایان جنگ گفت‌و‌گو کردند. یک دیپلمات آگاه به محتوای جلسات به آکسیوس گفت که این گفت‌و‌گو «مثبت» بوده و درمورد راه‌های پیشرفت مذاکرات بحث شد. این منبع ناشناس ادعا کرد: «ترامپ به بن‌عبدالرحمن اطمینان داد که مایل به دستیابی به توافق با ایران است و به مذاکرات فرصتی خواهد داد.»

همزمان، وزارت خارجه قطر دیروز اعلام کرد که دیدار ترامپ با نخست‌وزیر قطر مثبت بوده و بر دستیابی به پیشرفت در مذاکرات ایران و امریکا و نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف تمرکز داشته است. به گفته سخنگوی وزارت خارجه قطر، در این نشست تأکید شد که ادامه مسدودبودن تنگه هرمز با نزدیک‌شدن فصل زمستان، هزینه‌ها را برای کشور‌های جهان به‌ویژه ملت‌های محروم دوچندان می‌کند. 

درحالی که تاکنون هیچ مقام رسمی ایرانی یا امریکایی، گشایش در مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای را تأیید نکرده، شبکه العربیه مدعی شد که دولت ترامپ برای نخستین بار موافقت کرده که به ایران اجازه دهد در خاک خود اورانیوم را تا سطح 3.67 درصد غنی‌سازی کند، در مقابل، ذخایر اورانیوم غنی‌شده در سطح 60‌درصد به سطوح پایین‌تر رقیق‌سازی شود احتمالاً با کمک یک کشور ثالث. این پیشنهاد همچنین بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران را شامل می‌شود، اما چارچوب فعالیت آنها هنوز روشن نشده است. 

عقب‌نشینی از جنگ با ادامه محاصره

به نظر می‌رسد تحرکات دیپلماتیک کشور‌های منطقه برای جلوگیری از شعله‌ور شدن دوباره جنگ تا حدودی توانسته ترامپ را به تعدیل مواضع جنگ‌طلبانه سوق دهد. ترامپ بامداد سه شنبه طی نشست خبری در کاخ سفید با تکرار ادعای بسته‌بودن تنگه هرمز به روی ایران گفت که این درگیری به زودی پایان خواهد یافت. ترامپ با بیان اینکه امریکا کاملاً آماده و مجهز به بهترین تجهیزات برای مقابله با هرگونه تهدیدی است، اظهار داشت: «با این حال فکر نمی‌کنیم دلیلی برای استفاده از آن وجود داشته باشد. اقدام نظامی خیلی ضروری به نظر نمی‌رسد ولی من هیچ چیزی را تضمین نمی‌کنم.»

ترامپ با اشاره به گفت‌و‌گو با کشور‌های حاشیه خلیج فارس درباره تهران مدعی شد که می‌تواند خیلی سریع به جنگ علیه ایران پایان دهد. وی با تکرار خیال‌بافی‌های خود ادعا کرد: «ما در جنگ علیه ایران پیروز شدیم و نیرو‌های دریایی، هوایی و پدافند هوایی آن را نابود کردیم. ایران اکنون می‌خواهد با ما به توافق برسد، آنها تمایل خود را برای رسیدن به توافق با ما اعلام نمی‌کنند و روایت متفاوتی را به عموم ارائه می‌دهند.» با وجود خارج کردن گزینه نظامی از اولویت واشینگتن که البته شرایط بی‌ثبات هیچ تضمینی برای آن نمی‌گذارد، ترامپ با بیان اینکه از وضعیت فعلی محاصره رضایت دارد، مدعی شد: «کشور‌های منطقه ترجیح می‌دهند وضعیت موجود ادامه پیدا کند، به عبارت دیگر، ادامه بزرگ‌ترین محاصره دریایی تاریخ و عملیات جدید «دروازه آهنین» از طریق زمین و دریا.» علاوه بر ترامپ، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا هم که پیش‌تر از حمله به ایران حمایت می‌کرد دیروز گفت کرد که دولت ترامپ نیازی به حمله مجدد به ایران نمی‌بیند، زیرا به ادعای او، محاصره و تحریم‌ها تاکنون نتیجه‌بخش بوده‌اند. 

وضعیت «نه جنگ و نه صلح» میان ایران و امریکا نمی‌تواند برای مدت طولانی ادامه یابد و دو طرف برای خروج از این بن‌بست ناگزیر دست به ابتکار‌های جدید خواهند زد. اگرچه تلاش‌های دیپلماتیک میانجیگران تاکنون مانع از فعال شدن گزینه نظامی شده است، اما نمی‌توان تداوم این شرایط را تضمین‌شده دانست. تجربه دو دور قبلی تقابل نیز نشان داده که فاصله عمیق مواضع تهران و واشینگتن می‌تواند مسیر مذاکرات را به بن‌بست کشانده و زمینه‌ساز درگیری نظامی جدیدی شود. در این چارچوب، تماس‌های مکرر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسراییل با ترامپ با هدف کشاندن واشینگتن به سومین جنگ علیه ایران نیز ممکن است در نهایت ترامپ را بار دیگر به سمت تشدید تنش‌ها سوق دهد. 

مقامات ایرانی نیز بار‌ها اعلام کرده‌اند که این وضعیت را تحمل نخواهند کرد و برای شکستن محاصره دریایی، از همه ابزار‌های خود استفاده خواهند کرد. حملات هفته‌های اخیر به کشتی‌ها و نفتکش‌های متخلف در تنگه هرمز نیز با هدف افزایش هزینه‌های ادامه محاصره برای واشینگتن و متحدانش انجام می‌شود. ادعای ترامپ مبنی بر موفقیت‌آمیز بودن محاصره دریایی در حالی مطرح می‌شود که رویترز اخیراً به نقل از داده‌های کشتیرانی و برخی منابع گزارش داد که تهران طی ماه‌های اخیر توانسته بخشی از نفت خود را از تنگه هرمز عبور دهد و با بهره‌گیری از شبکه‌ای متشکل از 5هزار نهاد، تحریم‌ها را برای انتقال وجوه مالی دور بزند.

منبع: روزنامه جوان