به نقل از اقتصادنیوز، در جنوب ایران، شب ها گاهی با صدای انفجار تمام می شود و روزها با گرمای نزدیک به 50 درجه آغاز؛ اما برای مردمی که مدت هاست میان ترس، فشار اقتصادی، تعطیلی کسب و کار و خسارت به جاده ها و شناورها زندگی می کنند، عجیب ترین اتفاق شاید این باشد که صدایِ جنگ هم کم کم به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است.

مهدی ، پانزده سال است در بوشهر زندگی می کند و خودش را ناظر پروژه های تأسیسات آب معرفی می کند؛ شغلی که باعث شده تقریباً در تمام استان رفت وآمد داشته باشد. وقتی از حال وهوای این روزهای بوشهر می پرسم، او از روزهایی حرف می زند که شدت موج انفجار، خانه های نزدیک فرودگاه را می لرزاند؛ خانه انگار بیست درجه تکان می خورد. شیشه ها می شکست و محال بود کسی خواب بمونه.

اما به گفته او، صداهای این روزها محدودتر و نقطه ای تر شده اند؛ آن قدر که گاهی مردم صبح از خواب بیدار می شوند و یا از همسایه یا فضای مجازی می شنوند که شب قبل حمله ای اتفاق افتاده است.

مهدی می گوید در دور قبلی درگیری ها، بخش بزرگی از جمعیت بوشهر شهر را ترک کردند و به روستاهای دورتر رفتند؛ اما حالا کمتر کسی با شنیدن هر صدا چمدان می بندد: مردم یه جورایی عادت کردن. نمی گم ترس نیست، ولی دیگه مثل قبل واکنش نشون نمی دن. زندگی شخصی شون تا جایی که بشه سر جاشه.

طبق گزارش های رسمی، بوشهر طی روزهای اخیر چند بار هدف حمله قرار گرفته است. در حمله بامداد 26 تیر یک نفر مجروح شد، اما مقام های محلی در چند حمله دیگر، از جمله حمله اول مرداد، از نبود تلفات جانی یا خسارت قابل گزارش خبر داده اند.

مهدی می گوید نگرانی پنهان مردم بوشهر با نزدیکی شهر به تأسیسات حساس گره خورده است. خودش از روستاهای هلیله و بندرگاه نام می برد که در نزدیکی نیروگاه اتمی قرار دارند و می گوید میان مردم درباره احتمال وقوع حادثه و نحوه مواجهه با آن صحبت می شود.

او همچنین مدعی است که برخی ساکنان امکان دریافت قرص ید را داشته اند؛ با این حال، این بخش از گفته های او روایت شخصی است و تا زمان تنظیم این گزارش، تأیید تازه و مستقلی از سوی منابع رسمی درباره توزیع اخیر این قرص ها منتشر نشده است.

اما آنچه در پرسش های مکرر جنوبی ها این روزها قطعی تر به نظر می رسد، اضطرابی است که در جمله های روزمره پنهان شده؛ در پرسش هایی مثل دیشب چیزی شنیدی؟ ، کدوم سمت بود؟ یا باز قراره بزنن؟ . پرسش هایی که شاید چند دقیقه بعد جایشان را به حرف قیمت اجاره، هزینه تعمیر کولر یا عقب افتادن حقوق هم بدهند.

برای مردم جنوب، ترس نظامی تنها نگرانی موجود نیست. نگرانی بعدی ممکن است خاموش شدن کولر در گرمای نزدیک به 50 درجه، قطع آب، بسته شدن مسیر رفت وآمد یا از دست رفتن درآمد روزانه باشددر واقع آن ها مشکلات دیگرشان حالا به میانه میدان جنگ هم رسیده است.

رضا ، معلم است و در دانشگاه هم تدریس می کند. او از اهواز جواب تلفن را می دهد؛ شهری که به گفته خودش، این روزها دو وضعیت فوق العاده را هم زمان تحمل می کند: اینجا دما بالای پنجاه درجه است. از یک طرف گرما، از یک طرف هم انفجارهایی که معمولاً از شب شروع می شه و بعضی وقت ها تا صبح ادامه داره مارو اذیت میکنه.

حمله ها این روزها، فقط به اهواز محدود نمانده اند و نام شهرهای مختلف خوزستان مرتب در خبرها تکرار می شود. بهبهان، امیدیه، هندیجان، شادگان، اندیمشک و مناطق اطراف اهواز در روزهای اخیر در گزارش های رسمی آمده اند. رضا می گوید: برای کسی که این صداها رو نشنیده، شاید هر انفجار خیلی عجیب باشه؛ ولی اینجا بعضی صداها برای مردم قدیمی یادآور سال های دورتره. ولی نسل جدید خیلی وقت ها کمتر از ما واکنش نشون می ده ولی ما نگران تریم نگران سرمایه و آنچه که داریم، که نکنه یه شبه از بین بره.

در بامداد دوم مرداد، براساس اعلام معاون امنیتی استانداری خوزستان، حمله به نقاطی در اطراف اهواز چهار جان باخته و پنج مجروح برجای گذاشت. در همان شب نقاطی اطراف اندیمشک و امیدیه نیز هدف قرار گرفتند، اما مقام های استانی برای آن دو شهر تلفات انسانی اعلام نکردند. همچنین مسئولان گفته اند طی حدود دو هفته، نقاطی در 12 شهرستان خوزستان هدف حمله قرار گرفته اند.

یک مادر اهوازی هم می گوید جمله چیزی نیست از هر جمله دیگری این روزها بیشتر در خانه ما شنیده می شود؛ جمله ای که بزرگ ترها برای آرام کردن بچه ها و گاهی برای آرام کردن خودشان تکرار می کنند، قدیمی ترها شاید بیشتر معنی جنگ رو بفهمن و بیشتر نگران بشن، ولی بچه ها خیلی وقت ها انگار راحت تر از کنار صدا رد می شن.

جنگ برای رضا فقط صدای شبانه نیست؛ مستقیم وارد کارش هم شده است. مدارس و دانشگاه ها تعطیل یا مجازی شده اند، بعضی امتحان ها تغییر کرده یا عقب افتاده اند و کلاس هایی که قرار بود حضوری برگزار شوند، پشت صفحه تلفن و لپ تاپ ادامه پیدا کرده اند.

او می گوید: خیلی از کارها کنسل شد. کلاس هایی فوق العاده ای که داشتم نیز از بین رفته و کلاس های دیگر ما هم تعطیل یا مجازی شدند. دانشگاه ها هم تقریباً همین وضعیت رو داشتن. ظاهرش اینه که آموزش ادامه داره، ولی خب کلاس مجازی توی این شرایط، با گرما، اینترنت و اضطراب، مثل کلاس عادی نیست.

پشت هر کلاس لغوشده فقط برنامه آموزشی وجود ندارد. راننده سرویسی هست که درآمدش کم می شود، بوفه داری هست که مشتری ندارد، مدرس حق التدریسی هست که نمی داند بابت جلسه برگزارنشده پولی دریافت می کند یا نه و خانواده ای که باید برای اتصال چند فرزند به کلاس آنلاین، اینترنت و وسیله مناسب فراهم کند.فشار جنگ در اینجا به تدریج از صدای انفجار جدا می شود و شکل اقتصادی پیدا می کند.

در بوشهر، گردشگری عمدتاً در نیمه خنک سال رونق دارد. حمید صاحب کسب و کاری وابسته به صادرات می گوید درآمد اصلی بسیاری از هتل ها، اقامتگاه ها، مغازه ها و فروشندگان محلی به هفته های پیش و پس از نوروز وابسته است؛ فصلی که امسال به گفته او به شدت آسیب دید.

حمید امسال را سال کاسبی جنوبی ها نمی ‎داند و می گوید: مغازه دارها بدبخت شدن. اون یکی دو ماهی که باید کاسبی اصلی شون رو می کردن، مسافر خیلی کم شد. برای بعضیا انگار دوباره کرونا برگشته بود. این فصل رو از دست دادن و باید تا پاییز و زمستون یا حتی سال بعد صبر کنن.

در هرمزگان، اثر حمله ها برای برخی صیادان کاملاً قابل لمس است. براساس گزارش رسمی 17 تیر، در حمله به اسکله صیادی پشت شهر یا پنج پله در نزدیکی بازار ماهی فروشان بندرعباس، تعدادی شناور و قایق صیادی آسیب دیدند. آسیب به بدنه یک قایق یا تجهیزات آن می تواند به معنی چند هفته بیکاری، هزینه سنگین تعمیر و عقب افتادن قسط ها باشد. حتی قایق هایی که مستقیماً آسیب ندیده اند، ممکن است به دلیل هشدارهای ایمنی، محدودیت تردد، بالا رفتن هزینه سوخت و قطعات یا ترس خدمه، کمتر راهی دریا شوند.

جنگ در چنین نقطه ای لزوماً با تخریب یک خانه وارد زندگی نمی شود؛ ممکن است با سوراخ شدن بدنه یک قایق، بسته شدن اسکله یا یک تور ماهیگیری که دیگر به آب انداخته نمی شود، خودش را نشان دهد.

حملات اخیر در هرمزگان به مسیرهای ارتباطی نیز خسارت زده است. براساس اعلام استانداری، چند پل در محورهای بندرعباس، بندرخمیر و لار آسیب دیدند و تردد در برخی مسیرها کند یا به مسیرهای جایگزین هدایت شد. ایستگاه انشعاب راه آهن بندرعباس نیز هدف قرار گرفت و دو نفر در آن حادثه مجروح شدند

تا زمان تنظیم این گزارش، یکی از سنگین ترین آمارهای رسمی روزهای اخیر مربوط به حملات شامگاه 25 و بامداد 26 تیر در هرمزگان است. مقام های استانی از جان باختن هشت نفر و مصدومیت 19 نفر خبر داده اند.

سامان کارمند یکی از مجموعه های نفتی در جزیره خارک است. کوتاه و محتاط حرف می زند. او می گوید رفت وآمد شناورهای مسافری برقرار است، مردم در جزیره حضور دارند و کارها تا حد زیادی ادامه پیدا کرده است: بعد از اتفاقات اخیر، فعلاً شرایط ثابته. مردم هستن، شناورها رفت وآمد دارن و زندگی متوقف نشده.

در روایت او خبری از جمله های بلند و توصیف های ترسناک نیست. همین کوتاهی شاید بخشی از روحیه محیط های صنعتی باشد؛ جایی که کار باید در هر شرایطی ادامه پیدا کند، شیفت بعدی باید سر وقت برسد و چرخه تولید نباید متوقف شود.

اما برقرار بودن به معنای نبود نگرانی نیست. برای کارگری که با شناور میان خارک و بوشهر رفت وآمد می کند، هر اختلال در مسیر دریایی می تواند به معنی دیر رسیدن به خانه یا محل کار باشد. برای خانواده ای که یکی از اعضایش در جزیره کار می کند، هر خبر تأییدنشده درباره انفجار، چند تماس بی پاسخ و ساعت ها اضطراب به همراه دارد.

در روایت مردم جنوب، زندگی متوقف نشده است. کولرها روشن اند، شناورها حرکت می کنند، بعضی مغازه ها بازند و خانواده ها هنوز عصرها دور هم می نشینند. اما زیر این تصویر ظاهراً عادی، لایه ای از فرسودگی دیده می شود.

مردم باید هم زمان هزینه برق و تعمیر کولر را بدهند، با تورم و کاهش مشتری کنار بیایند، خبر حمله ها را دنبال کنند، نگران بسته شدن جاده ها و اسکله ها باشند و هر صدای ناگهانی را در ذهنشان تفسیر کنند. انفجار بود یا صدای پدافند؟ دور بود یا نزدیک؟ خبری شده یا نه؟

شاید جنگ در جنوب همیشه با خیابان های خالی دیده نشود. گاهی خودش را در مسافرخانه بدون مسافر، کلاس تعطیل شده، مغازه کم مشتری، قایق آسیب دیده، جاده بسته و کودکی نشان می دهد که دیگر با شنیدن صدای مهیب از خواب نمی پرد.

عادت کردن مردم به صداها، نشانه بی اثر بودن جنگ نیست؛ شاید نشانه طولانی شدن اضطراری باشد که دیگر فرصت نمی کند هر بار چهره اش را نشان دهد. در جنوب، زندگی ادامه دارد؛ میان هوای شرجی، صدای کولر، انفجارهای دور و حساب وکتاب آخر ماه.