افزایش مبلغ کالابرگ جدی‌تر از همیشه مطرح شده و از الان می‌دانیم این تصمیم فقط شامل برای برخی از دهک‌های درآمدی می‌شود.

به گزارش فرارو، این خبر توسط معاون وزیر رفاه در تلویزیون اعلام شد و احتمالا دهک‌های هفت، هشت، 9 و 10 درآمدی باید در ماه‌های آینده با همان مبلغ قبلی تحت طرح کالابرگ الکترونیکی خرید کنند. افزایش مبلغ کالابرگ در چهار ماه قبلی یکی از پرتکرارترین کلیدواژه‌های اخبار اقتصادی بوده و حالا سه سناریو درباره رقم نهایی مطرح است.

افزایش مبلغ کالابرگ از کجا کلید خورد؟

سخنگوی دولت ابتدای سال از لزوم افزایش مبلغ کالابرگ به عنوان یکی از برنامه‌های مهم حمایتی خبر داد. این مسئله یک طرح پیشنهادی نبود و یک تکلیف قانونی مشخص از سوی نمایندگان مجلس به شمار می‌رفت. هدف هم حفظ قدرت خرید مردم در برابر تورم مواد غذایی بود. نماینده‌های مجلس اصرار داشتند مبلغ کالابرگ باید به صورت سالانه و متناسب با نرخ تورم به‌روزرسانی شود تا سفره خانوار آسیب نبیند.

طرح افزایش مبلغ کالابرگ مخالف هم دارد. سازمان برنامه و بودجه با بررسی منابع تبصره هدفمندی یارانه‌ها در قانون بودجه، به صراحت اعلام کرد که خزانه کشور بودجه کافی برای بالا بردن رقم پرداختی به همه دریافت‌کننده‌ها را ندارد. راهکار پیشنهادی این سازمان هم کنار گذاشتن دهک‌های پردرآمد از لیست بود تا منابع محدود فعلی به دهک‌های پایین تخصیص پیدا کند.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان مجری اصلی طرح مخالفت جدی خود را با رویکرد سازمان برنامه نشان داد. مدیران این وزارتخانه معتقد بودند که حذف کامل میلیون‌ها نفر از مشمولان ماهیت فراگیر طرح را زیر سوال می‌برد و باعث نارضایتی عمومی می‌شود. استدلال آن‌ها این بود که در شرایط تورمی فعلی حتی دهک‌های متوسط هم برای تامین حداقل اقلام پروتیینی به این حمایت نیاز دارند.

وزارت اقتصاد با ارائه یک سناریوی جایگزین تلاش کرد تعادلی منطقی میان بودجه دولت و نیازهای مردم ایجاد کند. نظر تیم اقتصادی این بود که پایه مبلغ کالابرگ برای دهک‌های هفتم، هشتم و نهم ثابت بماند و هیچ گروهی به طور کامل از سیستم حذف نشود. همزمان بودجه مازادی که از ثابت ماندن پرداختی به این دهک‌ها به دست می‌آید، صرف رشد اعتبار دهک‌های یک تا شش شود که در شرایط آسیب‌پذیرتری قرار دارند.

افزایش مبلغ کالابرگ برای برخی دهک‌ها

یعقوب اندایش معاون وزارت رفاه روز سه‌شنبه 30 تیر در یک گفت‌وگوی تلویزیونی با شبکه خبر تکلیف نهایی این پرونده را روشن کرد. او رسما اعلام کرد که بحث افزایش مبلغ کالابرگ برای تمام یارانه‌بگیران منتفی شده است. تصمیم نهایی هم این است که تنها دهک‌های اول تا ششم از مزایای رشد این یارانه بهره‌مند شوند و سایر دهک‌ها ارقام قبلی را دریافت کنند.

محدودیت‌های شدید مالی و کمبود منابع دلیل اصلی اتخاذ این تصمیم اعلام شده است. کارشناسان هشدار دادند که تامین نقدینگی برای افزایش همگانی مبلغ کالابرگ نیازمند چاپ پول یا استقراض از بانک مرکزی است که خب همین موضوع به تورم بیشتر دامن می‌زند. حالا هم پیشنهاد افزایش 20 تا 30 درصدی اعتبار کالابرگ برخی دهک‌ها روی میز امده تا توازنی بین منابع موجود و تکلیف قانونی برقرار شود.

رقم کالابرگ 1405 چقدر می‌شود؟

مبلغ کالابرگ 1405 حالا بیشتر از همیشه برای جمعیت مشمول اهمیت پیدا کرده است. ارزیابی‌های اولیه از جلسات کارشناسی نشان می‌دهد تصمیم‌گیران مشغول بررسی سه سناریوی افزایش رقم کالابرگ هستند که در کمترین حالت حرف از رشد 25 درصدی شده است. این سناریوها بر اساس میزان تحقق درآمدهای یارانه‌ای تدوین شده و هدف اصلی آن جبران بخشی از افت قدرت خرید اقشار کم‌درآمد در برابر موج‌های تورمی اخیر است.

اگر اهل خرید از بازار باشید احتمالا از فاصله تورم اقلام خوراکی و مبلغ کالابرگ خبر دارید. یعقوب اندایش قبلا تایید کرده بود که میانگین رشد قیمت اقلام حاضر در سبد حمایتی 68 درصد از پارسال بیشتر شده است. اعتبار کالابرگ نیز طبق قانون باید دقیقا به همین میزان بالا می‌رفت تا خانواده‌ها بتوانند همان حجم از مواد غذایی سال گذشته را با یارانه جدید خریداری کنند.

شرایط انقباضی بودجه اما اجازه اجرای چنین سیاستی را به دولت نمی‌دهد. مشکلات مالی باعث شده سقف توان دولت برای تعیین تخصیص مبلغ کالابرگ رقمی بین 20 تا 30 درصد باشد. با اعمال این درصد رشد محدود پیش‌بینی می‌شود مبلغ یک میلیون تومان سال قبل چیزی بین یک میلیون و 200 تا یک میلیون و 300 هزار تومان باشد. این بازه را البته باید کف افزایش مبلغ کالابرگ بدانیم که برای شش دهک اول اعمال می‌شود وگرنه در سناریوهای بعدی رقم کالابرگ می‌تواند به ازای هر نفر یک میلیون و 500 هزار تومان و در سناریو سوم و خوشبینانه تا نفری دو میلیون تومان ارتقا پیدا کند. همه این حالت‌ها جنبه غیررسمی دارد و تا الان مسئولان وزارت رفاه هیچ حرفی درباره عدد دقیق کالابرگ 1405 مطرح نکرده‌اند.