هنری پاتریکات، تحلیلگر بانک UBS، می گوید وضعیت پیرامون تنگه هرمز بار دیگر رو به وخامت گذاشته است؛ به طوری که آخرین داده های رصد روزانه این بانک، از تشدید تنش های نظامی، کاهش تردد نفت کش ها و افت شدید حجم بارگیری نفت در خلیج فارس حکایت دارد.

به نقل از SUBSTACK، به گفته پاتریکات، بازار نفت این بار با شرایطی متفاوت نسبت به آغاز تنش ها با ایران روبه رو است؛ زیرا مجموع ذخایر نفت خام تجاری و ذخایر استراتژیک آمریکا به حدود 726 میلیون بشکه کاهش یافته که پایین ترین سطح مجموع این ذخایر در حدود چهار دهه اخیر محسوب می شود. از این میزان، حدود 411 میلیون بشکه ذخایر تجاری است، در حالی که ذخایر اضطراری نیز پس از استفاده گسترده برای تعدیل آثار اقتصادی جنگ، به شدت کاهش یافته اند.

وی تأکید می کند که بسته شدن نخست تنگه هرمز با آزادسازی گسترده ذخایر استراتژیک و کاهش ذخایر تجاری مدیریت شد، اما بخش عمده این ظرفیت حمایتی اکنون مصرف شده است. به همین دلیل، مدیریت یک تعطیلی مجدد و طولانی مدت به ویژه برای کشورهایی مانند عراق و کویت که گزینه های محدودی برای صادرات نفت دارند، بسیار دشوارتر خواهد بود.

به گفته این تحلیلگر، فرآورده های پالایش شده نفتی مانند گازوییل، بنزین و سوخت جت ممکن است به نقطه فشار اقتصادی فوری تری تبدیل شوند، زیرا این بازارها هم اکنون نیز با محدودیت عرضه مواجه هستند. او هشدار می دهد که اختلال پایدار بعدی دیگر صرفاً با استفاده از ذخایر موجود قابل جبران نخواهد بود و احتمالاً مدیریت آن مستلزم سهمیه بندی ناشی از افزایش قیمت ها خواهد بود.

پاتریکات می گوید: تنگه هرمز بار دیگر بسته شده، اما این بار بازار نفت با سپری بسیار ضعیف تر نسبت به آغاز تنش ها با ایران، با این اختلال روبه رو می شود. این همان بخشی از ماجراست که بازار ممکن است همچنان آن را دست کم گرفته باشد.

وی با اشاره به کاهش سطح ذخایر نفت آمریکا افزود: بازار نفت اکنون به تهِ مخزن رسیده است. اگرچه هنوز مقداری نفت در سیستم وجود دارد، اما آن حاشیه اطمینان کافی برای عملیات عادی تا حد زیادی از بین رفته است. ذخایر باقی مانده باید پاسخگوی تقاضای معمول، فعالیت پالایشگاه ها و شوک ژئوپلیتیک احتمالی بعدی باشند؛ آن هم در شرایطی که تنگه هرمز دوباره در حال مسدود شدن است.

به گفته این تحلیلگر، بسته شدن اولیه تنگه هرمز یک شوک تاریخی در عرضه بود، اما دولت ها با استفاده از تقریباً تمامی ذخایر در دسترس، مانع از تبدیل آن به یک بحران اقتصادی فوری شدند. ذخایر استراتژیک با سرعتی بی سابقه آزاد شد، چین واردات خود را کاهش داد و از ذخایر داخلی استفاده کرد و کشورهای تولیدکننده خلیج فارس نیز مخازن ذخیره سازی خود را تخلیه کردند و هر زمان که شرایط امنیتی اجازه می داد، محموله ها را از تنگه عبور دادند.

آژانس بین المللی انرژی نیز اعلام کرده است که کشورهای عضو تاکنون حدود سه چهارم از برنامه آزادسازی اضطراری 400 میلیون بشکه ای اعلام شده در ماه مارس را مصرف کرده اند. به گفته این آژانس، این اقدام از جهش بیشتر قیمت نفت پس از بسته شدن اولیه تنگه هرمز جلوگیری کرد، اما ادامه برنامه آزادسازی باقیمانده احتمالاً تنها برای چند هفته دیگر امکان پذیر خواهد بود.

پاتریکات معتقد است بازار نفت اکنون در حالی وارد مرحله جدید تنش ها شده که نشانگر سوخت از قبل قرمز شده است. به گفته او، به همین دلیل، تداوم بسته بودن تنگه اهمیت بسیار بیشتری از آن چیزی دارد که تغییرات قیمت نفت برنت نشان می دهد.

وی یادآور شد که پس از توافق اولیه میان واشنگتن و تهران، قیمت نفت برنت از حدود 100 دلار به اندکی بیش از 70 دلار در هر بشکه کاهش یافت، زیرا معامله گران بازگشت تدریجی صادرات نفت خلیج فارس را پیش خور کرده بودند. اما اکنون این خوش بینی در حال از بین رفتن است؛ به گونه ای که قیمت نفت برنت دوباره از 87 دلار عبور کرد و سپس به نزدیکی 85 دلار در هر بشکه بازگشت.

به گفته وی، خطر اصلی تنها افزایش دوباره قیمت نفت خام نیست، بلکه از بین رفتن ذخایری است که تاکنون به سیاست گذاران، پالایشگاه ها و مصرف کنندگان فرصت مدیریت بحران را می داد.

این تحلیلگر خاطرنشان کرد که در ماه های ابتدایی جنگ، اکثر تحلیلگران نفت برآورد می کردند حدود 400 میلیون بشکه ذخایر تجاری مازاد در جهان وجود دارد، اما اکنون بیشتر این ذخایر مصرف شده است.

پاتریکات افزود: بازار نفت تمام نشده است، اما پاسخ های آسان آن رو به پایان است. بازارهای نفت زمانی می توانند بحران های ژئوپلیتیکی را تحمل کنند که موجودی کافی، ظرفیت مازاد و مسیرهای کشتیرانی باز وجود داشته باشد. اما وقتی موجودی ها کاهش یابد، ذخایر اضطراری مصرف شود و مهم ترین گلوگاه انرژی جهان بارها بر اساس تحولات نظامی و دیپلماتیک باز و بسته شود، بازار به مراتب بی ثبات تر خواهد شد.

به گفته وی، تنگه هرمز به طور معمول حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت را منتقل می کند. عربستان سعودی بخشی از صادرات خود را از طریق زیرساخت های دریای سرخ هدایت کرده و صادرات غربی خود را افزایش داده است، اما عراق و کویت به دلیل نداشتن مسیرهای جایگزین، بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند.

او همچنین گفت امارات متحده عربی اگرچه امکان تغییر مسیر بخشی از صادرات خود را دارد، اما حتی زیرساخت های اضطراری آن نیز هدف حملات قرار گرفته اند. به گفته وی، دو ابرنفتکش فعال در این مسیر طی هفته جاری هدف قرار گرفته اند که نشان می دهد اگر کشتی ها نتوانند با امنیت تردد کنند، وجود نفت نیز کمکی به بازار نخواهد کرد.

این تحلیلگر همچنین به وضعیت بازار فرآورده های نفتی اشاره کرد و گفت حملات اوکراین به ظرفیت پالایشگاهی روسیه، بازار گازوییل را تحت فشار قرار داده و اختلال در صادرات خلیج فارس نیز زنجیره تأمین بنزین و سوخت جت را با محدودیت روبه رو کرده است. قیمت عمده فروشی گازوییل در اروپا به شدت افزایش یافته و آژانس بین المللی انرژی هشدار داده است که با ادامه فصل اوج مصرف در نیمکره شمالی، محدودیت عرضه سوخت ممکن است تشدید شود.

پاتریکات تأکید کرد: اینجاست که خطر تورم جدی تر می شود. قیمت نفت خام ممکن است با هر شایعه آتش بس افزایش یا کاهش یابد، اما قیمت بنزین و گازوییل معمولاً سریع تر افزایش می یابد تا کاهش. محدودیت پالایش، هزینه های حمل ونقل، حق بیمه و کمبود فرآورده ها، لایه ای چسبنده از تورم ایجاد می کند که صرفاً با افت چندروزه قیمت نفت برنت از بین نمی رود.

وی در ادامه به دیدگاه دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، اشاره کرد که معتقد است در صورت شکست ایران، کاهش تنش های منطقه ای و بازگشایی کامل تنگه هرمز، قیمت نفت می تواند دوباره به حدود 55 دلار در هر بشکه بازگردد.

با این حال، پاتریکات تأکید کرد: این بازاری نیست که جهان امروز در آن معامله می کند. او افزود بازار کنونی با ذخایر تجاری محدود، ذخایر استراتژیک کاهش یافته، ظرفیت پالایشی مختل، ریسک روبه افزایش حمل ونقل و آبراهی حیاتی مواجه است که ممکن است سریع تر از توان سیاست گذاران برای جایگزینی نفت از دست رفته، دوباره بسته شود.

وی گفت: اولین شوک هرمز توسط موجودی ها جذب شد؛ شوک بعدی ممکن است توسط قیمت جذب شود. این الزاماً به معنای بازگشت نفت به 126 دلار در هر بشکه یا وقوع رکود جهانی فوری نیست، اما به این معناست که بازار تحمل بسیار کمتری برای یک اختلال طولانی مدت دیگر دارد. ذخایر مصرف شده اند، بشکه های اضطراری پیش تر آزاد شده اند و اکنون شاید دور بعدی دیپلماسی از دور بعدی آمار تولید اهمیت بیشتری داشته باشد.

او در پایان افزود: بازار نفت هنوز خالی نشده است، اما چراغ هشدار روشن است و ممکن است پیش از زمستان، دیگر پمپ بنزین ذخیره ای برای جبران وجود نداشته باشد.

کاهش تردد نفت کش ها و افت صادرات از خلیج فارس

پاتریکات در ادامه با استناد به آخرین داده های رصد روزانه UBS گفت تشدید درگیری های نظامی، محدودیت عبور نفت کش ها و افت محسوس بارگیری در خلیج فارس، نشانه های روشنی از تشدید اختلال در بازار فیزیکی نفت است.

به گفته وی، ایران پس از حملات آمریکا به پل ها و یک فرودگاه در خاک این کشور، دامنه اهداف خود را گسترش داده و تأسیسات برق و آب شیرین کن های کویت را نیز در فهرست اهداف قرار داده است؛ اقدامی که خطر را از اهداف نظامی به زیرساخت های حیاتی غیرنظامی و انرژی منطقه منتقل می کند.

او تأکید کرد که برای ایجاد اختلال در عرضه، نیازی به بسته شدن رسمی تنگه هرمز نیست و تنها کافی است شرایط امنیتی به اندازه ای خطرناک شود که مالکان کشتی ها، خدمه و شرکت های بیمه از تردد در این مسیر خودداری کنند.

پاتریکات افزود: هشدار مهم تر از داده های مربوط به بارگیری در خلیج فارس ناشی می شود که به گفته UBS به طور قابل توجهی کاهش یافته است. وقتی عبور و مرور و بارگیری هم زمان کاهش پیدا می کنند، بازار دیگر صرفاً یک اختلال فرضی را قیمت گذاری نمی کند، بلکه بشکه های واقعی نفت شروع به ناپدید شدن از سیستم صادرات می کنند.

بر اساس داده های UBS، عبور نفت کش های حامل نفت و گاز از تنگه هرمز به یک مورد کاهش یافته و تنها یک نفت کش حامل فرآورده های نفتی وارد خلیج فارس شده است.

این داده ها نشان می دهد میانگین عبور نفت کش ها از ابتدای ماه ژوییه تاکنون 10 مورد بوده است؛ در حالی که این رقم در اواخر ژوئن و اوایل ژوییه بین 15 تا 19 مورد و در ماه فوریه حدود 50 مورد بود.

همچنین حجم نفت شناور روی آب های خلیج فارس بار دیگر روند افزایشی گرفته و طی روزهای اخیر حدود 5 میلیون بشکه افزایش یافته است.

طبق گزارش UBS، نبود جریان های خروجی نفت و گاز باعث شده میانگین صادرات ماه ژوییه به 5.4 میلیون بشکه معادل نفت در روز برسد؛ در حالی که این رقم در ماه ژوئن 3.7 میلیون و در ماه مه 1.3 میلیون بشکه معادل نفت در روز بوده است.

این گزارش همچنین نشان می دهد ظرفیت ورودی به خلیج مکزیک به 0.7 میلیون بشکه معادل نفت در روز کاهش یافته و میانگین آن از ابتدای ماه تاکنون 5.2 میلیون بشکه معادل نفت در روز بوده است.

در مقابل، جریان نفت از تنگه باب المندب تاکنون دچار اختلال نشده و روز گذشته به 9.7 میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که بالاتر از میانگین 6.7 میلیون بشکه ای ثبت شده از ابتدای ماه ژوییه تاکنون است.

منبع: فرارو