هشتمین شب متوالی حملات هوایی ارتش آمریکا به خاک ایران انجام شد. این تنش های بی سابقه پس از کشته شدن دو نیروی نظامی آمریکایی و تشدید تقابل ها در خلیج فارس و تنگه هرمز، وارد مرحله پیچیده تری شده است.

به گزارش فرارو، صف آرایی های جدید نظامی و احتمال فروپاشی کامل تفاهم نامه های دیپلماتیک پیشین، این پرسش بنیادین را در محافل تحلیلی جهان مطرح کرده است که آیا ایالات متحده اساساً اراده سیاسی و انسجام استراتژیک لازم برای عبور از یک کارزار هوایی محدود به یک جنگ و رویارویی زمینی را دارد؟

علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل بین الملل و استاد دانشگاه، در گفت وگو با فرارو به بررسی این سناریوهای پرخطر پرداخته است. او معتقد است که هرگونه ماجراجویی زمینی علیه ایران، نه تنها معادلات امنیتی جنگ را به شکلی کاملاً غیرقابل بازگشت تغییر خواهد داد، بلکه با کشاندن پای بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای بیشتر به میدان، خاورمیانه را وارد یک بحران فراگیر می کند.

این کارشناس روابط بین الملل در عین حال تأکید می کند که هنوز پنجره دیپلماسی به طور کامل بسته نشده است و کاهش سطح تنش ها، تنها راهبرد عقلانی برای جلوگیری از ورود منطقه به یک جنگ ویرانگر محسوب می شود.

علی بیگدلی در خصوص احتمال و پیامدهای حمله زمینی آمریکا به ایران به فرارو گفت: حمله زمینی ایالات متحده به خاک ایران و تلاش برای تصرف جزایر استراتژیک ایرانی، به ویژه جزیره خارک، بدون شک به تعمیق گسترده و بی سابقه جنگ منتهی خواهد شد. در صورت وقوع چنین اتفاقی، بسیار بعید است که طرفین بتوانند به راحتی از این وضعیت خارج شوند.

وی در ادامه با اشاره به موانع داخلی در آمریکا افزود: از سوی دیگر، این که کنگره آمریکا به راحتی مجوز یک حمله زمینی گسترده را صادر کند، موضوعی نیست که به سادگی امکان پذیر باشد. اگر آمریکا واقعاً بخواهد به صورت زمینی وارد تقابل با ایران شود، این اقدام مستقیماً به غلیان شدید احساسات ملی گرایانه منجر خواهد شد و ایرانیان طبیعتاً نسبت به تجاوز به تمامیت ارضی و خاک کشورشان واکنشی بسیار جدی نشان خواهند داد.

بیگدلی تصریح کرد: تصمیم گیری برای آغاز یک حمله زمینی موضوع ساده ای نیست و قطعاً در داخل ایالات متحده نیز واکنش ها و مخالفت های گسترده ای را به همراه خواهد داشت. این واکنش ها می تواند شرایط سیاسی داخل آمریکا را برای ترامپ کاملاً جهنمی و بحرانی کند. اقدام نظامی زمینی موضوعی نیست که به راحتی در کنگره و در جمع سیاستمداران آمریکا هضم و پذیرفته شود.

این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی درباره وضعیت فعلی مذاکرات و دیپلماسی خاطرنشان کرد: من معتقدم که حتی در چنین وضعیت پیچیده و پرتنشی، باز هم پنجره دیپلماسی به طور کامل بسته نشده است و همچنان می توان از وقوع یک جنگ ویرانگر و همه جانبه جلوگیری کرد. در این مسیر، ما باید به تبعات و مسائل اقتصادی نیز توجه ویژه ای داشته باشیم.

وی ضمن هشدار درباره ائتلاف های جدید منطقه ای افزود: یک نکته مهم که نباید آن را نادیده بگیریم، شکل گیری برخی پیمان های آشکار و پنهان میان برخی کشورهای منطقه است. دیدار وزیر دفاع ترکیه با رییس ستاد کل ارتش کویت موضوعی بسیار مهم و جدی است که نمی توان به سادگی از کنار آن عبور کرد. به نظر می رسد یک حلقه ائتلافی جدید علیه ایران در منطقه خلیج فارس در حال تکمیل شدن است. اگر وضعیت فعلی را کنترل نکنیم، حتماً به یک جنگ گسترده و ویرانگر خواهیم رسید.

بیگدلی با انتقاد از رویکرد برخی جریان های سیاسی در داخل کشور گفت: متأسفانه گروه پایداری از وضعیت حساس داخلی کشور، نهایت سوءاستفاده را کرده است. هم شهادت رهبری و هم ایام محرم و صفر، زمینه را برای گسترش تبلیغات ضد مذاکره از سوی این گروه فراهم کرده است. در واقع، فضا کاملاً به نفع این گروه تمام شده است. به نظر می رسد این افراد اصلاً متوجه نیستند که مردم تحت چه فشار شدیدی قرار دارند. این گروه دقیقاً در حال لطمه زدن به نظام هستند.

این استاد دانشگاه با اشاره به احتمال ورود سایر بازیگران از جمله اسراییل و کشورهای عربی به میدان جنگ به فرارو گفت: حقیقت این است که ورود نیروهای زمینی آمریکا به ایران مساوی با خسارات همه جانبه است و به احتمال زیاد اسراییل نیز برای تحت فشار قرار دادن ایران مستقیماً وارد عمل می شود. ملاقات اخیر مقامات ترکیه و کویت، از این جهت برای ما خطرناک است که ترکیه عضو ناتو است و کوچک ترین تنش بین ایران و ترکیه می تواند منتهی به مداخله و حمله ناتو علیه ما شود.

وی در ادامه یادآور شد: همچنین حمایت بی چون و چرا و همه جانبه عربستان از پاکستان، حائز اهمیت است. پاکستان بعد از ترکیه قوی ترین ارتش را در منطقه دارد و کشوری دارای تسلیحات هسته ای است. ما نباید خود را وارد یک مبارزه خطرناک در سطح کشورهای منطقه کنیم.

بیگدلی درباره مقیاس درگیری احتمالی گفت: ابعاد یک جنگ زمینی با ابعاد جنگ چهل روزه قابل مقایسه نخواهد بود. دشمن دیرینه ما، اسراییل در 120 کیلومتری کشور نشسته و نه تنها سامانه های دفاع موشکی خود را آورده، بلکه تجهیزات پروازی خود را نیز مستقر کرده است. این نکته بسیار حساس است که همان کشورهای عربی که در گذشته دشمن اسراییل جلوه می کردند، حالا به دوستان این رژیم تبدیل شده اند.

وی تصریح کرد: در چنین شرایطی، ما نباید تمام تمهیدات خود را صرفاً روی بستن تنگه هرمز و باب المندب متمرکز کنیم. شاید بهترین و عقلانی ترین تصمیم در وضعیت موجود، کاهش سطح تنش ها باشد، نه افزایش آن. آمریکا موفق شده مسئله ایران را به یک بحران مورد اجماع بین المللی تبدیل کند و از اروپا تا آسیا را با خود همراه سازد. وضعیت موجود کاملاً به نفع روسیه و چین است؛ چین بسیار خوشحال است که حریفش آمریکا، در خاورمیانه گرفتار شده است و روسیه نیز استقبال می کند که با تحولات امنیتی تنگه هرمز، قیمت جهانی نفت مدام بالا می رود.

این کارشناس ارشد حوزه سیاست خارجی با اشاره به اظهارات برخی تندروها درباره جنگ گفت: ما نباید در دام "تنهایی استراتژیک" اسیر بمانیم. این که برخی آقایان می گویند باید به کشورهای حاشیه خلیج فارس حمله های سنگین تری کنیم، رویکردی است که سطح تنش را در منطقه چندین برابر می کند. اکنون به هیچ وجه وقت تندروی نیست. ما باید به روان شناسی سیاسی و اجتماعی حاکم بر منطقه دقت کنیم. متأسفانه فضای عمومی داخلی به سمتی پیش می رود که صرفاً به نفع تندروها تمام می شود.

منبع: فرارو