تصور کنید در یک تیم بزرگ، دو مدیر ارشد درباره یک موضوع حیاتی نظرات کاملاً متفاوتی داشته باشند! این دقیقاً همان تصویری است که این روزها از دولت دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، به بیرون مخابره می شود. پس از امضای یادداشت تفاهم و توافق موقت 60 روزه میان ایران و آمریکا، موجی از انتقادها (به ویژه از سوی حامیان اسراییل) به سوی کاخ سفید روانه شد.

به نقل از الجزیره، در این میان، دو چهره کلیدی دولت، یعنی جی دی ونس (معاون ترامپ) و مارکو روبیو (وزیر امور خارجه آمریکا)، رفتارهایی از خود نشان دادند که بوی اختلاف نظر می دهد.

ونس که خودش هدایت مذاکرات با ایران در سوییس را بر عهده داشت، یک کارزار رسانه ای بزرگ راه انداخت تا تمام قد از این تفاهم دفاع کند. او این توافق را پایانی بر چند ماه درگیری دانست و تأکید کرد که بستر بسیار مناسبی برای رسیدن به یک توافق نهایی فراهم شده است. بر اساس این چارچوب، ایران و آمریکا 60 روز فرصت دارند تا مذاکرات را به سرانجام برسانند.

نکته جالب اینجاست که ونس در برابر مخالفت های علنی اسراییل با این تفاهم نامه، با لحنی بی سابقه و تند به تل آویو تاخت. او در پیامی روشن خطاب به اسراییلی ها گفت: شما فقط 9 میلیون نفر جمعیت دارید. نمی توانید برای حل کردن هر مشکل امنیتی، صرفاً راه کشتن آدم ها را در پیش بگیرید. این حرف نشان دهنده انتقاد شدید او از اتکای همیشگی اسراییل به گزینه نظامی بود. اما در آن سوی میدان، مارکو روبیو ترجیح داد هیچ انتقاد علنی ای از اسراییل نکند و در عوض، نوک پیکان حملات کلامی اش را به سمت ایران بگیرد.

روبیو هفته گذشته راهی خاورمیانه شد تا به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اطمینان دهد که واشنگتن همچنان مراقب امنیت آن هاست؛ کشورهایی که در جریان جنگ اخیر هدف حملات ایران قرار گرفته بودند. روبیو در 25 ژوئن (4 تیر) در بحرین خط و نشان کشید و گفت: آبراه های بین المللی، از جمله تنگه هرمز، ارثیه پدری هیچ کشوری نیستند و به هیچ دولتی تعلق ندارند.

فقط چند روز بعد از این صحبت ها، آمریکا و ایران بر سر کنترل تنگه هرمز وارد سه روز حملات متقابل نظامی شدند. این اولین درگیری مستقیم نظامی میان دو کشور بعد از امضای یادداشت تفاهم بود. با این حال، کارشناسان پیش بینی می کنند که دو طرف برای کاهش این تنش ها بر سر این آبراه مهم (که یک پنجم انرژی جهان از آن عبور می کند)، دوباره وارد مذاکرات فنی شوند.

این تفاوت رفتاری میان ونس و روبیو، شایعات زیادی را درباره شکاف در دولت ترامپ ایجاد کرده است؛ هرچند کاخ سفید این اختلافات را کاملاً تکذیب می کند.

در ادامه، مواضع این دو مقام و نقاط اختلاف آن ها را با دقت بیشتری بررسی می شود:

طی هفته گذشته، هم جی دی ونس و هم مارکو روبیو سفرهای خارجی مهمی داشتند تا از تفاهم نامه امضاشده میان واشنگتن و تهران دفاع کنند؛ اما ادبیات و اظهارات آن ها در این سفرها تفاوت های معناداری با هم داشت.

جی دی ونس در کاخ سفید صراحتاً اعلام کرد که بمباران مناطق مسکونی بیروت توسط اسراییل، تلاش های صلح آمریکا را نابود می کند. حتی دونالد ترامپ هم از این حملات انتقاد کرد و در نشست گروه هفت در فرانسه گفت: وقتی دنبال یک نفر می گردید، لازم نیست کل یک مجتمع مسکونی را با خاک یکسان کنید؛ چون افراد زیادی آنجا زندگی می کنند که اصلاً عضو حزب الله نیستند. (طبق آمار وزارت بهداشت لبنان، از دوم مارس (12 اسفند سال گذشته) تا کنون، حملات اسراییل جان بیش از چهار هزار نفر را گرفته و بیش از یک میلیون نفر را آواره کرده است).

ونس علناً از اسراییل خواست که دست از انتقاد از دولت ترامپ بردارد. او به خبرنگاران گفت: در حال حاضر، دونالد ترامپ تنها رهبر در جهان است که هنوز با اسراییل همدلی می کند. او اضافه کرد: اگر من جای وزرای اسراییلی بودم، به تنها متحد قدرتمندی که در دنیا برایم باقی مانده، حمله لفظی نمی کردم. این صحبت ها در حالی مطرح می شود که اسراییل به دلیل جنگ غزه و آغاز جنگی که باعث بحران در بازار جهانی انرژی شد به شدت در عرصه بین المللی منزوی شده است.

در نقطه مقابل، مارکو روبیو در سفرش به خلیج فارس، تمام قد از عملیات نظامی اسراییل در لبنان دفاع کرد و آن را واکنشی منطقی به حملات حزب الله دانست. وقتی خبرنگاران درباره انتقادهای ونس از او پرسیدند، روبیو طفره رفت و ترجیح داد درباره حمله اوایل هفته حزب الله به یک ایست بازرسی اسراییلی صحبت کند.

جی دی ونس که برای مذاکره با مقامات ایرانی به سوییس رفته بود، با لحنی بسیار خوش بینانه با خبرنگاران صحبت کرد. او حتی این ایده را مطرح کرد که کشورهای عربی منطقه در تأمین مالی صندوق بازسازی ایران مشارکت کنند؛ ایده ای که به گفته حامیانش، می تواند توافق احتمالی را پایدارتر کند.

اما روبیو در سفر به امارات، کویت و بحرین مسیر دیگری رفت. او در 23 ژوئن (2 تیر) اعلام کرد که از متحدان عرب آمریکا نخواهد خواست تا هزینه بازسازی ایران را بپردازند و تأکید کرد که این موضوع فعلاً اولویتی ندارد. روبیو در دیدارهایش تأکید کرد: ما توافق می خواهیم، اما نه به هر قیمتی. هر توافقی باید منافع آمریکا و متحدانش را کاملاً تأمین کند.

معاون ترامپ (ونس) بارها از احتمال شکل گیری یک رابطه جدید و همکارانه با ایران حرف زده و گفته است که این دو رقیب قدیمی می توانند برای ترویج صلح و رفاه با هم همکاری کنند. او حتی از سیاست های سخت گیرانه قبلی آمریکا (مثل اصرار بر نابودی موشک های بالستیک ایران) فاصله گرفته و گفته است: نمی توانید به هیچ کشوری، چه اسراییل و چه ایران، بگویید که حق دفاع از خودش را ندارد.

در عوض، روبیو رویکرد بسیار سخت گیرانه تری دارد. او در 24 ژوئن (3 تیر) خط نشان کشید که آمریکا به ایران اجازه نخواهد داد از کشتی های عبوری تنگه هرمز، حق عوارض دریافت کند.

علاوه بر این، روبیو هدایت مذاکرات میان اسراییل و لبنان را هم بر عهده داشت که روز جمعه به یک توافق چارچوبی رسید. اما حزب الله و ایران این توافق را رد کرده اند؛ چرا که هیچ اشاره ای به خروج نیروهای اسراییلی از جنوب لبنان (که 20 درصد آن را اشغال کرده اند) نشده است. تهران معتقد است که همان تفاهم 60 روزه با آمریکا، توقف درگیری ها در لبنان را هم پوشش می دهد و نیازی به توافق جدید نیست.

با وجود همه این تفاوت ها، کاخ سفید وجود هرگونه شکاف داخلی را قاطعانه رد می کند. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد: ما فقط یک اردوگاه داریم و آن هم اردوگاه ترامپ است. همه اعضای دولت از تلاش های رییس جمهور برای جلوگیری از هسته ای شدن ایران حمایت می کنند.

تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه نیز این شایعات را یک داستان تکراری و ساختگی خواند و گفت روبیو و ونس در هماهنگی کامل با ترامپ هستند. خود روبیو هم تأکید کرده است: همه ما پشت سر رییس جمهور متحد هستیم و از او تبعیت می کنیم.

جی دی ونس و مارکو روبیو، دو چهره قدرتمند در سیاست خارجی دولت ترامپ هستند که دیدگاه های کاملاً متفاوتی درباره نقش آمریکا در جهان دارند. ونس همیشه منتقد جنگ های خارجی آمریکا بوده و آن ها را هدر دادن پول و جان انسان ها می داند. اما روبیو از دیرباز به عنوان یک سناتور تندرو شناخته می شد که طرفدار برخورد سخت با ایران، روسیه و کوبا است.

اهمیت ماجرا اینجاست که هر دو نفر، گزینه های اصلی جانشینی دونالد ترامپ در آینده محسوب می شوند و هر کدام نماینده یک جریان قدرتمند در حزب جمهوری خواه هستند. در یک سو، طرفداران روبیو (نومحافظه کاران) قرار دارند که معتقدند آمریکا باید با قدرت نظامی در جهان دخالت کند و اهدافش را پیش ببرد. در سوی دیگر، طرفداران ونس قرار دارند که معتقدند جنگ های خارجی دهه های اخیر آمریکا، پرهزینه، عجولانه و کاملاً بی فایده بوده اند.

منبع: فرارو