تیم ملی فوتبال ایران از جام جهانی حذف شد؛ همین قدر زود و همین قدر غیرمنتظره. زود به این دلیل که کمتر کسی تصور می کرد این تیم در گروهِ به نسبت ساده ای که در آن قرار گرفته صعود نکند. غیرمنتظره هم به این دلیل که اعضای کادرفنی به کرات وعده های شیرین و بزرگی می دانند که قرار است چنین کنند و چنان. با این حال، ایران از پس نیوزیلند، ضعیف ترین تیم حاضر در جام جهانی، برنیامد تا در ادامه ی مسیر کارش به اماواگر بکشد. این اماواگر هم در واپسین ثانیه های دیدار مرحله گروهی به ضرر تیم ملی شد، تا ایران با وجود کسب 3 امتیاز، از این جام، در سریع ترین حالت ممکن، بیرون رانده شود.

منتظر بدشانسی و میله باشید!

درست از زمانی که سوت پایان بازی های مرحله گروهی جام جهانی به صدا درآمده، آن هایی که عادت به وارونه جلوه دادن واقعیت موجود در تیم ملی ایران دارند، در تلاش هستند با واژه های نام آشنایی همچون بدشانسی و میله توجیه کنند. درست؛ ایران در نیمه دوم جدال با مصر نمایش درخور توجهی داشت و یکی 2 بار تیر دروازه رقیب را به لرزه انداخت. این هم درست که طارمی ضربه پنالتی اش را هدر داد. با این حال، داستان تیم ملی، فقط میله و بدشانسی نیست.

ایران با امیر قلعه نویی، در لحظاتی که باید، جسور و شجاع نشان نداد. زمان ده نفره شدن بلژیکی ها و یا جدال با مصر، نیاز به آن همه محافظه گری از سوی کادر فنی تیم ملی ایران نداشت. ترکیب اولیه جدال با مصر، آن هم در شرایطی که باید با شجاعت، برای کسب رتبه بهتر جنگیده می شد، گواه این امر است. تعویض های عجیب بازی با بلژیک را هم از یاد نبرید. البته که شاهکار اصلی همان بازی نخست است. نیوزیلند هرگز در حدواندازه های تیم ملی ایران نبود؛ اما آنالیز اشتباه، ایراد پرتکرار در ساختار خط دفاعی و نمایش سینوسی تیم ملی در آن بازی، به خوبی ترسیم کننده حال و روز تاکتیک و فن این تیم در این جام بود.

حالا اگر قرار است کسی از بدشانسی و میله صحبت کند، باید نمایش نامناسب ایران مقابل نیوزیلند که سعی شد از آن به عنوان زیباترین مرحله گروهی یاد شود را متذکر شد. بعد از آن هم باید یکبار برای همیشه عنوان شود موفقیت ازآنِ آن هایی است که شجاعت دارند؛ وگرنه سپردن کار به غنا، ازبکستان، اتریش و الجزایر نمی تواند نسخه شفابخشی برای تیم ملی باشد.

حماسه سازی ممنوع

ایران در این جام با 3 امتیاز از 3 بازی، بدون شکست، در رتبه سوم ایستاد و نتوانست صعود کند. این بدون شکست بودن، شبیه به آمارهای ایکس جی می تواند ورد کلام عده ای شود و آن را به خورد مخاطب دهند. همچنان که می توان از این موضوع شبیه به مواردی معمولی تر، حماسه ساخت. واقعیت اما ورای این لفاظی ها است. قبل از رفتن به این سمت و سو و توجیه کردن هر داستانی، نباید از یاد برد که ایران از صعود از مرحله گروهی در جام 48 تیمی هم برنیامد!

این یکی عمق فاجعه را نشان می دهد. تیم ملی در شرایطی از صعود به مرحله حذفی بازماند که در این دوره از رقابت ها 8 تیم سوم هم می توانستند مسافر مرحله حذفی شوند ولی همین تیم در بین 8 تیمی که شانس صعود داشتند، نهم شد! این ها حماسه سازی ندارد؛ چراکه بهترین فرصت برای صعود از گروه و حتی رفتن به یک پله بالاتر، شبیه به سراب ازآب درآمد. این بار دیگر بعید است بتوان با بازی با کلمات ذهن مخاطب عام را شستشو داد؛ حماسه، واژه ای خلق شده توسط عده ای منفعت طلب در ساختار معیوب فدراسیون است تا عده ای منفعت طلب آن را باور کرده و نشر دهند. اصل داستان اما غم انگیز است: ایران از جام جهانی 48 تیمی نتوانست صعود کند و حتی در بین 8 تیم برتر سوم این جام هم قرار نگرفت.