به نقل از اطلاعات آنلاین از سی ان ان، به گفته چهار منبع آگاه، این خلبان جنگنده F-15 این مشاهدات را در جریان بازجویی و بررسی اطلاعاتی پس از نجات خود مطرح کرد؛ موضوعی که بلافاصله باعث بحث و اختلاف نظر گسترده در جامعه اطلاعاتی آمریکا شد؛ اختلافی که هنوز هم حل نشده است.

اگر آنچه خلبان توصیف کرده واقعاً وجود داشته باشد، یعنی چند پهپاد که به شکل هماهنگ و واحد حرکت می کنند، این می تواند نشانه پیشرفتی نگران کننده در توانمندی پهپادی ایران باشد. یکی از منابع آگاه به CNN گفت: چند پهپاد به هم متصل بودند و در قالب یک واحد حرکت می کردند. زیر پهپادهای بزرگ تر، پهپادهای کوچک تری قرار داشتند که مانند پاها به نظر می رسیدند. واقعاً شبیه چیزی فضایی بود. منبع دیگری گفت خلبان این صحنه را یک میدان مین از پهپادها در آسمان توصیف کرده است.

گرچه علت دقیق سرنگونی F-15 هنوز در دست بررسی است، گزارش های اولیه حاکی از آن بود که ممکن است این آرایش پهپادی به نوعی در سرنگونی جنگنده آمریکایی نقش داشته باشد. این جنگنده دو سرنشین داشت: یک خلبان و یک افسر سامانه های تسلیحاتی. نیروهای آمریکایی بلافاصله عملیات جست وجو و نجات را آغاز کردند. سرنگونی این F-15 نخستین مورد سرنگونی یک هواپیمای آمریکایی بر فراز ایران در جریان این جنگ بود.

خلبان چند ساعت پس از خروج اضطراری نجات یافت، اما افسر سامانه های تسلیحاتی بیش از یک روز در کوهستان ها از دست نیروهای ایرانی گریخت و سپس نجات داده شد. مشخص نیست که او نیز این آرایش پهپادی را مشاهده کرده باشد. در جریان عملیات نجات، یک هواپیمای A-10 آمریکایی هم سرنگون شد، اما خلبان آن موفق شد در خارج از حریم هوایی ایران خروج اضطراری کند.

مقام های اطلاعاتی آمریکا درباره نحوه تفسیر اظهارات خلبان اختلاف نظر داشتند. یکی از دلایل تردید آنها این بود که خلبان در حادثه دچار ضربه مغزی شده بود. این دومین بار بود که او در جریان جنگ ایران سرنگون می شد؛ او پیش تر نیز در یک حادثه آتش خودی توسط نیروهای کویتی در ابتدای جنگ سرنگون شده بود.

برخی از تحلیلگران این پرسش را مطرح کردند: آیا او شاهد یک فناوری پیشرفته و ناشناخته بوده است؟ آیا این یک آزمایش اولیه بوده یا صرفاً خطای دید در شرایط دشوار بیابانی؟ یکی از منابع گفت که بازجویان اطلاعاتی از او پرسیده اند: آیا مطمئنی چیزی را که می گویی دیده ای، واقعاً دیده ای؟

بر اساس گفته منابع آگاه، نام فنی قابلیتی که خلبان توصیف کرده شبکه سازی چندگانه است. این فناوری به یک اپراتور اجازه می دهد چندین پهپاد را به طور همزمان کنترل کند و آنها بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و هماهنگ عمل کنند. گفته می شود روسیه و چین نیز چنین توانمندی هایی دارند.

هرگونه پیشرفت در برنامه پهپادی ایران، که از قبل نیز یکی از پیشرفته ترین برنامه های پهپادی منطقه محسوب می شود، برای آمریکا و متحدانش نگران کننده خواهد بود. این فناوری حتی می تواند کاربردهای غیرنظامی نیز داشته باشد؛ از جمله ایجاد دسترسی اینترنت در مناطق دورافتاده فاقد زیرساخت ارتباطی.

به گفته دو منبع آگاه، گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهد ایران در توسعه فناوری پهپادی خود از کمک های چین و روسیه بهره مند شده است. هرچند جامعه اطلاعاتی آمریکا پیش از این ارزیابی نکرده بود که ایران به طور قطعی چنین توانمندی خاصی را در اختیار دارد.

در طول جنگ، ایران به طور گسترده از پهپادهای تهاجمی به عنوان یک ابزار نامتقارن علیه نیروهای آمریکا، اسقاطیل و برخی کشورهای خلیج فارس استفاده کرد. اما اگر ایران واقعاً به توانایی هدایت گروهی از پهپادها به صورت یک شبکه هماهنگ و خودسازمان ده دست یافته باشد، تهدیدی بسیار پیچیده تر ایجاد خواهد شد.

اما بیتس، کارشناس جنگ پهپادی و نوسازی دفاعی، به CNN گفت: اگر این پهپادها بتوانند خود را در یک آرایش مشخص سازمان دهی کنند، آن آرایش را حفظ کنند، مواد منفجره حمل کنند و حتی بخشی از نیروهای خود را برای موج دوم حمله ذخیره نگه دارند، با یک قابلیت بسیار پیشرفته روبه رو هستیم. برای مقابله با چنین قابلیتی باید هزینه های عظیم مالی و نظامی پرداخت کنیم.