سومین دور مذاکرات هسته‌ای غیرمستقیم میان ایران و امریکا در شرایطی برگزار شد که بازخوردها، از مثبت بودن فضای حاکم بر این مذاکرات حکایت دارد و وزیر خارجه هم پس از پایان مذاکرات در ژنو، ضمن اشاره به تداوم اختلاف‌نظر‌ها به رغم پیشرفت حاصل شده، از تعبیر «جدی‌ترین دور گفت‌وگوها» یاد کرد، با این همه، امریکایی‌ها و صهیونیست‌ها گارد جنگی گرفته‌اند و همزمان در فضای غرب، جو هشدار درباره پیامد‌های درگیر شدن امریکا با ایران شدت گرفته است. 

روز پنج‌شنبه یکی از ساختمان‌های متعلق به سفارت عمان در ژنو، حول محور برگزاری سومین دور مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و امریکا بر سر مسئله هسته‌ای در کانون توجهات جهانی بود. گفت‌و‌گو‌ها پس از سه ساعت مذاکرات فشرده وارد دوره تنفس شد تا هیئت‌ها درباره موضوعات مذاکراتی با پایتخت‌ها مشورت کنند و اوایل شب از سر گرفته شود. پنج‌شنبه شب و پس از پایان گفت‌وگوها، عراقچی در گفت‌و‌گو با خبرنگاران گفت: «امروز می‌توانم بگویم که یکی از جدی‌ترین و طولانی‌ترین ادوار مذاکراتی ما برگزار شد. قریب به چهار ساعت صبح و دو ساعت هم عصر جلسه برگزار شد.» وزیر خارجه ادامه داد: «این گفت‌و‌گو‌ها به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری وزیر خارجه عمان انجام شد و در برخی بخش‌ها نیز رافائل گروسی مباحث را میان دو طرف منتقل می‌کرد. حضور او از نظر فنی مفید بود. وزیر خارجه عمان نیز طبق روال گذشته نقش فعالی ایفا کرد.» 

عراقچی گفت: «در مجموع، طی این چند ساعت طولانی و بسیار فشرده، پیشرفت‌های خوبی حاصل شد و وارد بررسی جدی عناصر یک توافق شدیم؛ چه در حوزه هسته‌ای و چه در زمینه تحریم‌ها.» عراقچی درباره تنفس صورت‌گرفته در میان مذاکرات نیز به خبرنگار ایرنا گفت: «منظور از تنفس در حقیقت این است که ما دو سری مذاکرات در صبح و بعدازظهر داشتیم. این نشان‌دهنده این موضوع است که مذاکرات وارد بحث‌های جدی‌تر و عمیق‌تر شد.»

 طرح روشن انتظارات ایران

عباس عراقچی در بخش دیگری از توضیحات خود به خبرنگاران خاطرنشان کرد: «درباره برخی مسائل، تفاهم‌ها بسیار نزدیک شده است، البته همچنان اختلاف‌نظر‌هایی وجود دارد که طبیعی است، اما نسبت به گذشته، جدیت بیشتری در هر دو طرف برای رسیدن به یک راه‌حل مذاکره‌شده مشاهده می‌شود.» 

وزیر امور خارجه ایران ادامه داد: «توافق شد از روز دوشنبه، تیم‌های فنی در وین و در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بررسی‌های کارشناسی فنی را آغاز کنند تا برخی موضوعات فنی در قالب یک چارچوب مشخص تنظیم و سپس با مطالبات و ملاحظات سیاسی دو طرف تطبیق داده شود.» عراقچی تصریح کرد: «در مجموع، همان‌طور که اشاره کردم، این دور از مذاکرات یکی از بهترین، جدی‌ترین و طولانی‌ترین دوره‌های گفت‌و‌گو‌های ما بود. وزیر خارجه عمان نیز در توییتی اعلام کرد که پیشرفت بسیار خوبی حاصل شده است.» 

رییس دستگاه دیپلماسی افزود: «در حوزه رفع تحریم‌ها خیلی مشخص انتظارات‌مان را مطرح کردیم؛ اینکه چه اقداماتی باید انجام شود، چه تحریم‌هایی از سوی امریکا باید رفع شود و در خصوص موضوعات مطرح در شورای امنیت چه روندی باید طی شود. اختلاف‌نظر‌های موجود و اقداماتی که لازم است صورت گیرد، از سوی ما به‌روشنی تشریح و قرار بر این شد در جلسه آینده، به شکل جزیی‌تر و دقیق‌تر وارد این مباحث شویم.»

عراقچی در پایان گفت: «درباره دور بعدی مذاکرات یعنی دور چهارم، توافق شده است که به زودی برگزار شود. پیش‌بینی می‌کنم این نشست حدود یک هفته آینده تشکیل شود. در این فاصله، دو طرف باید برخی اقدامات را انجام دهند، اسنادی را آماده کنند و طبیعتاً مشورت‌های لازم را در پایتخت‌های خود داشته باشند. پس از آن، جلسه بعدی برگزار خواهد شد.» 

 هدفی غیر از توافق هسته‌ای دست‌یافتنی نیست

باراک راوید، خبرنگار پایگاه خبری اکسیوس به نقل از یک مقام امریکایی نیز که معمولاً مواضع جنجالی دارد، دور سوم مذاکرات ایران و امریکا بر سر مسئله هسته‌ای را مثبت ارزیابی کرده است. رابرت مالی در شبکه اجتماعی ایکس دیدگاه خود را اینطور تشریح کرد: «اگر هدف دولت ترامپ در مذاکرات، دستیابی به یک توافق هسته‌ای باشد که به طور عینی محدودکننده‌تر از برجام باشد، به آن دست می‌یابند و اگر هدف چیز کاملاً متفاوتی باشد، نخواهند توانست به آن دست یابند.» با این حال، برخی اخبار از گارد جنگی در جبهه 

صهیونیستی- امریکایی حکایت دارد. شهر‌های بزرگ اسراییل از جمله بئر شبعا، پناهگاه‌های عمومی را بازگشایی کرده‌اند. پنج تانکر سوخت‌رسان KC- 46 دیگر در راه اسراییل است و ناوگروه فورد به سواحل اسراییل رسید. بنا بر این گزارش‌ها، ارتش اسراییل در آمادگی کامل است، زیرا امریکا از اسراییل خواسته است نخست او جنگ علیه ایران را آغاز کند و سپس ایالات‌متحده وارد عمل شود. اسراییل هیوم نوشت که 14 هواپیمای سوخت‌رسان امریکایی وارد اسراییل شدند و دونالد ترامپ نیز با مقامات ارشد دولت خود درباره ایران نشستی خواهد داشت. وزارت خارجه امریکا مجوز خروج کارکنان غیرضروری سفارت این کشور در اراضی اشغالی را دلیل آنچه خطرات امنیتی خوانده است، صادر کرد. 

 موضع اغراق‌آمیز ترامپ

با این همه، رسانه‌ها و چهره‌های سیاسی غربی مواضع ضدونقیضی در پیش گرفته‌اند. وال‌استریت ژورنال نوشت: «امریکا خواسته‌های سختگیرانه‌ای را در مذاکرات هسته‌ای با ایران مطرح می‌کند و واشینگتن و تهران در مذاکراتی که با هدف جلوگیری از جنگ انجام می‌شود، همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارند.» بنابر گزارش این روزنامه «در مذاکرات ژنو، انتظار می‌رفت مذاکره‌کنندگان امریکایی به روشنی اعلام کنند که ایران باید سه سایت اصلی هسته‌ای خود (فردو، نطنز و اصفهان) را برچیند و تمام ذخایر باقی‌مانده اورانیوم غنی‌شده خود را به امریکا تحویل دهد»، با این حال، شبکه خبری سی‌ان‌ان در ارزیابی مذاکرات جاری اعلام کرد: «مذاکرات کنونی امریکا با ایران مانند مذاکرات2003 با صدام حسین و عراق است که در آن زمان، پیشرفت گسترده‌ای در مذاکرات حاصل شد ولی از طرفی دیگر در منطقه شاهد چیدن تجهیزات نظامی امریکا بودیم و‌در آخر دیدیم چه شد.» 

دیروز، شبکه خبری یورونیوز به نقل از سه منبع آگاه، اعلام کرد: ادعای ترامپ مبنی بر دستیابی قریب‌الوقوع ایران به موشک‌هایی با قابلیت اصابت به خاک ایالات‌متحده از سوی گزارش‌های نهاد‌های اطلاعاتی این کشور تأیید نمی‌شود و اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد. این رسانه افزود: «این مسئله، استدلال‌های ترامپ برای توجیه حمله احتمالی به ایران را با تردید مواجه کرده است.»

 بازتعریف خاطره عراق 

در سایه مواضع رسانه‌ها، چهره‌های امریکایی هم رویکردی مشابه اتخاذ کرده‌اند. جی‌دی‌ونس، معاون رییس‌جمهور امریکا با اعلام اینکه اولویت واشینگتن در مواجهه با ایران دیپلماسی است، گفت: «فکر می‌کنم همه ما گزینه دیپلماتیک را ترجیح می‌دهیم، اما این واقعاً بستگی به این دارد که ایرانی‌ها چه می‌کنند و چه می‌گویند. اینکه ما درگیر یک جنگ در خاورمیانه شویم که سال‌ها به طول بینجامد و چشم‌اندازی برای پایان آن وجود نداشته باشد، احتمالی برای وقوع چنین چیزی وجود ندارد. هرگونه اقدام نظامی احتمالی، محدود و هدفمند خواهد بود و امریکا را در باتلاقی طولانی‌مدت گرفتار نخواهد کرد.» 

کریس ون هولن، سناتور دموکرات امریکایی از مریلند در پیامی در ایکس با اشاره به تنش‌آفرینی و جنگ‌طلبی دولت ترامپ علیه ایران، جنگ عراق را یادآوری کرد و گفت «آیا آنچه در عراق رخ داد را از یاد برده‌ایم؟ بیش از 8هزار امریکایی کشته شدند. صد‌ها هزار غیرنظامی عراقی جان باختند. تریلیون‌ها دلار هزینه شد.» 

وی همسو با تعداد زیادی از قانونگذاران امریکایی که در روز‌های اخیر درباره پیامد‌های ورود به یک جنگ دیگر در غرب آسیا به دولت امریکا هشدار داده و خواستار تمرکز بر مسائل داخلی شده‌اند، گفت: «هیچ‌کس توضیح نداده که جنگ با ایران چگونه به امریکا کمک می‌کند، چون نخواهد کرد.» پیش‌تر، سناتور دموکرات ماساچوست الیزابت وارن به ترامپ در خصوص تنش‌ها با ایران هشدار داد و از او خواست روی مسائل و مشکلات داخلی تمرکز کند. 

ابراز تمایل مجدد آژانس درباره اطلاع از ذخایر اورانیوم ایران 

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی محرمانه که روز جمعه به کشور‌های عضو ارسال شد و رویترز و آسوشیتدپرس به آن دسترسی یافته‌اند، مدعی شده است بخشی از اورانیوم بسیار غنی‌شده ایران با خلوص تا 60درصد در یک منطقه زیرزمینی در سایت هسته‌ای اصفهان ذخیره شده است. آژانس ادعا کرده است به دلیل عدم‌دسترسی مداوم به چهار سایت اعلام‌شده غنی‌سازی ایران، «هیچ اطلاعاتی درباره اندازه فعلی، ترکیب یا محل ذخایر اورانیوم غنی‌شده در ایران» در دست ندارد و از دست رفتن تداوم دانش درباره مواد هسته‌ای اعلام‌شده قبلی باید با حداکثر فوریت برطرف شود. طبق آخرین برآورد آژانس، ایران حدود 9/440 کیلوگرم (972پوند) اورانیوم با غنای تا 60درصد در اختیار دارد.

منبع: روزنامه جوان