به نقل از فرادید، در مطالعه ای به سرپرستی دکتر جانپی یِرو فیورِنتینو و همکارانش، گونه ای جدید از مورچه با نام هایپوپونرا الکتروکاسیکا (Hypoponera electrocacica) توصیف شده است.

سرده ی گسترده و فراوان هایپوپونرا شامل بیش از 150 گونه ی مختلف می شود. این گونه ها در سراسر جهان یافت می شوند و همواره در محیط های گرمسیری و نیمه گرمسیری زندگی می کنند و در خاک و لایه های برگ ریز سکونت دارند. کلنی آن ها می تواند به کوچکی یک یا دو دوجین کارگر یا به بزرگی 1500 عضو باشد.

به گفته ی دکتر فیورنتینو: هایپوپونرا سرده ای بسیار بزرگ از مورچه هاست که به خوبی مطالعه نشده. برای مدت طولانی، این نام به نوعی عنوانی کلی محسوب می شد که تعداد زیادی گونه با خویشاوندان نزدیکِ ناشناخته را در بر می گرفت. در نتیجه، ما روابط تکاملی نمایندگان امروزی آن را به خوبی درک نکرده ایم، بنابراین مرتبط ساختن این فسیل با هر دودمان مدرنی بسیار چالش برانگیز است.

به همین دلیل، این سرده در بیشتر موارد فاقد ویژگی های برجسته و شاخص است؛ از این رو شناسایی آن همواره نه بر پایه نشانه های مشخص و متمایز، بلکه بیشتر از طریق کنار گذاشتن سایر گزینه ها انجام می شود. به گفته ی جِی. لانجینو حشره شناس، نبود تمایز آشکار در این سرده آن را بسیار شبیه یک سیب زمینی می کند: اگر زیرخانواده ی پانِرینای (Ponerinae) را به بازی آقای سیب زمینی تشبیه کنیم، هایپوپونرا خودِ سیب زمینی است. (منظور اینست که میان اعضای این زیرخانواده، Hypoponera فاقد ویژگی های متمایز و افزوده های شاخص است و صرفاً هسته ی ساده و بی ویژگیِ مجموعه را تشکیل می دهد.)

دکتر فیورنتینو توضیح می دهد: جمهوری دومینیکن ذخایر جنگل هایی صمغ دار با قدمت چند صد تا چند هزار سال و رزین های کاملاً فسیل شده (کهربا) با قدمت حدود 16 میلیون سال تولید می کنند. این نمونه ی خاص از معادن کهربای شمالی در استان سانتیاگو به دست آمده است.

فسیل هایپوپونرا که هایپوپونرا الکتروکاسیکا نام گذاری شده، نخستین نمونه شناخته شده از نیم کره غربی است. تنها نمونه ی دیگر، هایپوپونرا اِتِیویا (Hypoponera atavia) است که سال 1868 شناسایی و سال 2002 بازطبقه بندی شد و در کهربای بالتیک حفظ شده بود.

به گفته ی دکتر فیورنتینو، این فسیل یک ملکه ی بالدار است، به این معنا که مورچه به گروه تولیدمثلی تعلق دارد. از آنجا که مورچه های کارگر بیش از همه مطالعه شده اند، این ملکه ی فسیلی دارای ویژگی های ریخت شناختی بسیاری است که ارتباط دادن آن با مورچه های امروزی را دشوار می کند، مگر آنکه از گروه های تولیدمثلی گونه های مدرن نیز در اختیار داشته باشیم.

با وجود این، این فسیل دو نکته ی مهم را برجسته می کند: نخست اینکه هایپوپونرا دست کم از 16 میلیون سال پیش در کاراییب حضور داشته است. دوم اینکه آن ها شباهت بسیار زیادی به گونه های امروزی داشته اند.

تا زمانی که بازنگری جامعی از تاریخچه تکاملی هایپوپونرا انجام نشود، این فسیل ممکن است کاربرد محدودی داشته باشد، اما اکنون توصیف شده و آماده است تا با افزایش دانش درباره ی این سرده، به تکمیل قطعات پازل کمک کند.

دکتر فیورنتینو توضیح داده که یکی از دلایلی که با وجود فراوانی و پراکندگی گسترده ی امروزی، هایپوپونرا در پرونده فسیلی کمتر نمایان است، ممکن است به سوگیری در فرایند فسیل شدن مربوط باشد.

آنچه در کهربا فسیل می شود می تواند به شدت تحت تأثیر سوگیری های حفاظتی باشد. به ویژه این باور وجود دارد که کهربا تمایل بیشتری به حفظ گونه های درخت زی دارد. در واقع، بیشتر دودمان های مورچه ای که در کهربای دومینیکن به خوبی نمایان هستند، گونه های درخت زی از سرده های سودومیرمکس، سفالوت ها و آزتکا هستند. در مقابل، هایپوپونرا مورچه ای بسیار کوچک و ساکن لایه های برگ ریز (لایه ی برگ های پوسیده) است.

در حالی که این موضوع یافتن آن ها را با روش های مدرنِ مطالعه ی کف جنگل بسیار آسان می کند، احتمال گرفتار شدن یک مورچه ی کوچکِ ساکن لایه های برگ ریز در رزین درخت بسیار اندک است. به همین دلیل، یافتن این دودمان های کوچکِ ساکن برگ ریزه یا حتی زیرزمینی در کهربا بسیار جذاب است. این کشفیات به بازنگری در درک ما از نحوه سازمان یافتگی جامعه ی دیرینه زیستی و نوع تنوعی که 16 میلیون سال پیش وجود داشته، کمک می کنند.