بازار مرغ ایران در روزهای منتهی به پایان سال همواره یکی از حساس‌ترین بخش‌های سبد معیشت خانوارها بوده است. اسفند ۱۴۰۴ نیز از این قاعده مستثنی نیست و هم‌زمانی شب عید و ماه رمضان، تقاضا برای مواد پروتئینی به‌ویژه گوشت مرغ را افزایش داده است. در چنین شرایطی، هر خبر یا اظهارنظری درباره قیمت مصوب مرغ، به سرعت به یکی از موضوعات داغ افکار عمومی تبدیل می‌شود. تازه‌ترین اظهارات دبیر فدراسیون طیور نشان می‌دهد اگرچه فشار هزینه‌های تولید و کاهش جوجه‌ریزی می‌تواند نوساناتی در بازار ایجاد کند، اما سقف قیمت مرغ تا پایان سال مشخص است و از ۲۷۰ هزار تومان فراتر نخواهد رفت.

قیمت مصوب مرغ اسفند ۱۴۰۴ در شرایطی تعیین می‌شود که بازار با چند متغیر هم‌زمان روبه‌روست؛ از یک سو افزایش تقاضای فصلی و از سوی دیگر بالا رفتن هزینه‌های تولید. تجربه سال‌های گذشته نشان داده هرگونه اختلال در توازن عرضه و تقاضا می‌تواند به التهاب قیمتی منجر شود، اما سیاست‌گذاران و فعالان صنعت طیور تلاش دارند با اعلام سقف قیمتی، از شکل‌گیری موج‌های روانی جلوگیری کنند. دبیر فدراسیون طیور تأکید دارد که حتی با افزایش مصرف در شب عید و ماه رمضان، قیمت مرغ در بازار نباید و نخواهد توانست از محدوده تعیین‌شده عبور کند.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که این روزها در تحلیل بازار مرغ مطرح می‌شود، کاهش محسوس جوجه‌ریزی است. سیدفرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور، اعلام کرده است که مرغداران به دلیل مشکلات مالی تمایل کمتری به جوجه‌ریزی نشان می‌دهند. این موضوع در حالی رخ می‌دهد که نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه موجود است و حتی نشانه‌هایی از انباشتگی خرید دیده می‌شود. با این حال، کمبود نقدینگی باعث شده مرغداران نتوانند نهاده مورد نیاز خود را خریداری کنند و همین عامل، انگیزه تولید را کاهش داده است.

نتیجه مستقیم این وضعیت، افت شدید قیمت جوجه یک‌روزه بوده است؛ به‌طوری که نرخ آن به کمتر از ۲۰ هزار تومان رسیده است. چنین قیمتی در ظاهر به نفع تولیدکننده به نظر نمی‌رسد و در واقع نشانه‌ای از کاهش تقاضا برای جوجه‌ریزی است. کارشناسان صنعت طیور هشدار می‌دهند اگر این روند ادامه پیدا کند، در ماه‌های آینده می‌تواند بر میزان عرضه مرغ تأثیر بگذارد، هرچند در کوتاه‌مدت به کمبود شدید کالا منجر نخواهد شد.

در کنار کاهش جوجه‌ریزی، افزایش هزینه‌های تولید یکی دیگر از عوامل تعیین‌کننده در بازار مرغ اسفند ۱۴۰۴ است. دبیر فدراسیون طیور با اشاره به تغییرات نرخ ارز اعلام کرده است که نرخ ارز از ۱۱۲ هزار تومان به ۱۳۲ هزار تومان افزایش یافته و این موضوع به طور مستقیم بر قیمت نهاده‌های دامی اثر گذاشته است. قیمت ذرت از ۴۳ هزار تومان به بیش از ۵۰ هزار تومان رسیده و کنجاله سویا در سامانه بازارگاه از ۶۶ هزار تومان به ۷۹ هزار تومان افزایش یافته است.

مشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که کنجاله سویا به میزان کافی در سامانه در دسترس نباشد و مرغداران ناچار شوند آن را از بازار آزاد با قیمت‌هایی تا حدود ۸۵ هزار تومان تهیه کنند. این شرایط هزینه تمام‌شده تولید مرغ را بالا برده و توان مالی تولیدکنندگان را کاهش داده است. فعالان این صنعت معتقدند بدون اصلاح سیاست‌های حمایتی و تأمین نقدینگی، ادامه تولید با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد.

در میان همه این متغیرها، پرسش اصلی مصرف‌کنندگان این است که قیمت مرغ تا پایان سال چه مسیری را طی خواهد کرد. بر اساس اعلام دبیر فدراسیون طیور، قیمت فعلی هر کیلو گوشت مرغ در بازار حدود ۲۲۰ هزار تومان است. او تأکید کرده است که با توجه به افزایش هزینه‌های تولید، عرضه مرغ تا نرخ ۲۷۰ هزار تومان متعادل تلقی می‌شود و این عدد به‌عنوان سقف قیمت مصوب مرغ اسفند ۱۴۰۴ در نظر گرفته شده است.

به گفته وی، حتی با افزایش مصرف در شب عید و ماه رمضان، بازار ظرفیت عبور از این سقف قیمتی را ندارد. نوسانات احتمالی بیشتر به دلیل کاهش جوجه‌ریزی و عرضه مرغ با وزن کمتر خواهد بود و نه کمبود شدید کالا. این اظهارات در واقع تلاشی برای آرام‌سازی فضای بازار و جلوگیری از خریدهای هیجانی است.

یکی دیگر از محورهای مهم اظهارات دبیر فدراسیون طیور، انتقاد از نحوه محاسبه کالابرگ بوده است. طلاکش نیاز ماهانه کشور به مرغ را حدود ۲۲۰ هزار تن اعلام کرده و گفته است که دولت کالابرگ یک میلیون تومانی را بر مبنای نرخ ارز ۱۱۲ هزار تومانی محاسبه کرده است. این در حالی است که نرخ ارز اکنون به ۱۳۲ هزار تومان افزایش یافته و این فاصله، قدرت خرید واقعی را کاهش داده است.

به باور فعالان صنعت طیور، اصلاح مبلغ کالابرگ می‌تواند هم به افزایش توان خرید مصرف‌کنندگان کمک کند و هم با تقویت تقاضای واقعی، به ثبات بازار و حمایت غیرمستقیم از تولیدکنندگان منجر شود. در غیر این صورت، فشار هزینه‌ها همچنان بر دوش مرغداران باقی خواهد ماند.

بررسی قیمت‌های روز بازار مواد پروتئینی نشان می‌دهد که نرخ انواع قطعات مرغ تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارد. مرغ کامل در بازار با قیمتی حدود ۲۳۰ هزار تومان عرضه می‌شود و ران مرغ بدون پوست به محدوده بیش از ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. سینه مرغ بدون استخوان و جوجه‌کباب ران مرغ در سطوح قیمتی بالاتری قرار دارند و بال و بازوی مرغ نیز هر کدام نرخ‌های متفاوتی را تجربه می‌کنند.

این اختلاف قیمت‌ها نشان‌دهنده تأثیر هزینه‌های فرآوری و تقاضای مصرف‌کنندگان برای قطعات خاص است، اما مبنای اصلی همچنان قیمت مصوب مرغ کامل به‌عنوان شاخص بازار محسوب می‌شود. مسئولان صنفی تأکید دارند که خرید مرغ بالاتر از سقف تعیین‌شده، به تشدید التهاب بازار دامن می‌زند.

در شرایطی که بازار مرغ اسفند ۱۴۰۴ تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد، توصیه اصلی به مصرف‌کنندگان این است که از خرید مرغ با قیمت بالاتر از نرخ مصوب خودداری کنند. برآوردها نشان می‌دهد سقف ۲۷۰ هزار تومان برای هر کیلو گوشت مرغ، حاشیه امنی برای تعادل بازار ایجاد می‌کند و عبور از آن توجیه اقتصادی ندارد.

در کنار رفتار مصرف‌کنندگان، نقش نظارت و اصلاح سیاست‌های حمایتی نیز تعیین‌کننده است. کنترل زنجیره تأمین، تأمین نقدینگی تولیدکنندگان و بازنگری در سازوکار کالابرگ می‌تواند از بروز شوک‌های قیمتی جلوگیری کند و بازار را در روزهای پایانی سال به ثبات برساند.

بازار مرغ در اسفند ۱۴۰۴ در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است؛ از یک سو افزایش تقاضای شب عید و ماه رمضان و از سوی دیگر کاهش جوجه‌ریزی و رشد هزینه‌های تولید. با این حال، اظهارات رسمی دبیر فدراسیون طیور نشان می‌دهد که قیمت مصوب مرغ با سقف ۲۷۰ هزار تومان تعیین شده و حتی در صورت نوسان، بازار ظرفیت عبور از این عدد را ندارد. تداوم نظارت، اصلاح سیاست‌های حمایتی و رفتار منطقی مصرف‌کنندگان می‌تواند تضمین‌کننده آرامش بازار مرغ در روزهای پایانی سال باشد.