به نقل از رویداد24، خبرگزاری رویترز در گزارشی مدعی شده است که ایران در آستانه نهایی سازی توافقی با چین برای خرید موشک های کروز ضدکشتی CM-302 قرار دارد؛ موشک هایی مافوق صوت با برد حدود 290 کیلومتر که به گفته منابع مطلع، برای پرواز در ارتفاع پایین و عبور از سامانه های پدافندی کشتی ها طراحی شده اند.

این ادعا در شرایطی مطرح می شود که تحرکات دریایی در خلیج فارس و دریای عمان افزایش یافته و بحث بازدارندگی متقابل میان تهران و واشنگتن بار دیگر به کانون تحلیل ها بازگشته است.

رویترز به نقل از دو منبع مطلع نوشته است که قرارداد مربوط به این موشک ها نزدیک به اتمام است، هرچند هنوز تاریخ تحویلی برای آن تعیین نشده است. بر اساس این گزارش، موشک های CM-302 ساخت چین، توان پرواز در ارتفاع بسیار پایین (sea-skimming) و سرعت بالا را دارند؛ قابلیتی که رهگیری آنها را برای سامانه های دفاعی دریایی دشوارتر می کند.

دو کارشناس تسلیحات نیز به این خبرگزاری گفته اند که استقرار چنین موشک هایی می تواند توان تهاجمی ایران را به شکل محسوسی افزایش دهد و تهدیدی جدی برای نیروهای دریایی ایالات متحده در منطقه باشد.

مقام های رسمی ایران و چین تاکنون واکنشی به این گزارش نشان نداده اند و جزییات بیشتری از مفاد احتمالی قرارداد منتشر نشده است.

اهمیت ماجرا در این است که اگر این توافق نهایی شود، مسئله به خرید چند سامانه تسلیحاتی خلاصه نخواهد شد. جمهوری اسلامی طی سال های گذشته تمرکز ویژه ای بر توسعه توان موشکی و دریایی خود داشته و موشک های ضدکشتی را یکی از ارکان اصلی استراتژی منع دسترسی/ممانعت منطقه ای (A2/AD) در خلیج فارس می داند.

افزوده شدن یک موشک مافوق صوت با برد نزدیک به 300 کیلومتر می تواند برد عملیاتی ایران علیه اهداف دریایی را افزایش دهد؛ به ویژه در سناریوهایی که پای ناوهای آمریکایی یا متحدان منطقه ای آنها در میان است. چنین قابلیتی، در صورت استقرار عملیاتی، دست فرماندهان نظامی ایران را در مدیریت بحران های احتمالی بازتر خواهد کرد.

از سوی دیگر، همین موضوع می تواند موجب بازتعریف الگوی حضور و آرایش دریایی ایالات متحده در منطقه شود؛ چه از طریق تقویت سامانه های پدافندی و چه با افزایش فاصله عملیاتی شناورها از سواحل ایران.

انتشار این خبر در مقطع کنونی، حتی پیش از هرگونه تأیید رسمی، حامل یک پیام سیاسی نیز هست. در شرایطی که بحث مذاکرات، فشارهای تحریمی و تهدیدهای متقابل در جریان است، طرح چنین گزارشی می تواند به مثابه سیگنالی درباره گزینه های پیش روی تهران تعبیر شود.

برای واشنگتن، این ادعا یادآور آن است که سیاست فشار حداکثری نه تنها موجب توقف برنامه های دفاعی ایران نشده، بلکه ممکن است همکاری های نظامی تهران با بازیگرانی، چون چین را نیز تعمیق کند. برای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز، چنین تحولی می تواند نگرانی های تازه ای درباره موازنه قوا ایجاد کند و آنان را به سمت خریدهای تسلیحاتی بیشتر سوق دهد.

در سطح عملیاتی، ورود موشک های جدید ضدکشتی می تواند قدرت بازدارندگی ایران را افزایش دهد؛ چرا که هرگونه اقدام نظامی دریایی علیه ایران را پرهزینه تر می کند. اما در سطح کلان تر، این روند ممکن است به تشدید رقابت تسلیحاتی در منطقه بینجامد؛ رقابتی که پیش از این نیز با خریدهای گسترده تسلیحاتی کشورهای عربی از آمریکا و اروپا جریان داشته است.

چنین توافقی همچنین می تواند بر مناسبات تهران پکن نیز اثرگذار باشد و نشان دهد همکاری های دو کشور از حوزه اقتصادی فراتر رفته و ابعاد نظامی ملموس تری پیدا کرده است؛ امری که احتمالاً با حساسیت مضاعف واشنگتن همراه خواهد بود.

گزارش رویترز درباره احتمال خرید موشک های کروز ضدکشتی چینی توسط ایران، اگرچه هنوز از سوی مقامات رسمی تأیید نشده، اما از منظر راهبردی حامل پیام های مهمی است. چه این قرارداد نهایی شود و چه در سطح گمانه باقی بماند، نفس انتشار آن در فضای پرتنش کنونی می تواند بر محاسبات بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای اثر بگذارد.

در منطقه ای که هر تحرک نظامی به سرعت به سیگنال سیاسی تعبیر می شود، چنین اخباری بیش از آنکه صرفاً یک معامله تسلیحاتی باشد، بخشی از پازل بزرگ تر بازدارندگی، فشار و چانه زنی به شمار می رود؛ پازلی که آینده آن، بیش از هر زمان دیگری، به توازن ظریف میان دیپلماسی و قدرت سخت گره خورده است.