با وجود همه خواص دانه چیا، مصرف نادرست یا بیش ازحد دانه چیا ممکن است در بعضی افراد عوارضی ایجاد کند. از جمله این موارد می توان به ناراحتی های گوارشی، خطر گیر کردن در گلو در صورت مصرف خشک، تداخل با بعضی داروها، افزایش احتمال خون ریزی در افراد مستعد و واکنش های آلرژیک اشاره کرد. البته باید تاکید کرد که این عوارض معمولا زمانی بروز می کنند که دانه چیا بدون آگاهی یا بیش از مقدار توصیه شده مصرف شود.

اگر بیماری زمینه ای دارید یا داروی خاصی استفاده می کنید، بهتر است پیش از اضافه کردن این دانه به رژیم غذایی خود با پزشک مشورت کنید. هرچند دانه چیا فواید قابل توجهی دارد اما بی توجهی به شرایط فردی می تواند باعث بروز مشکلاتی شود؛ به ویژه در افرادی که دستگاه گوارش حساسی دارند و ممکن است با علائمی مانند نفخ، دل درد یا اسهال مواجه شوند. در ادامه به طور کامل بررسی می کنیم که دانه چیا برای چه کسانی مضر است و دلیل این محدودیت ها چیست.

مضرات دانه چیا برای بیماران گوارشی
افرادی که با مشکلاتی مانند سندرم روده تحریک پذیر، التهاب های گوارشی یا اختلالات مشابه دست وپنجه نرم می کنند، باید در مصرف دانه چیا احتیاط کنند. این دانه سرشار از فیبر است و هرچند فیبر برای بسیاری از افراد مفید است، اما در برخی بیماران می تواند موجب نفخ، افزایش گاز روده، دل درد، اسهال یا حتی یبوست شود. اگر سابقه مشکلات گوارشی دارید، مصرف آن باید تدریجی و با نظر پزشک باشد.

دانه چیا قدرت جذب آب بالایی دارد و می تواند چندین برابر وزن خود مایع جذب کند. اگر این دانه به صورت خشک (یا بدون خیس شدن به اندازه کافی) مصرف شود، ممکن است در گلو متورم شده و خطر خفگی ایجاد کند؛ به خصوص برای افرادی که در بلع مشکل دارند. بنابراین توصیه می شود همیشه آن را از قبل در آب یا مایعات دیگر خیس کنید و سپس بخورید.

دانه چیا حاوی نوعی اسید چرب امگا 3 به نام آلفا لینولنیک اسید (ALA) است. این اسید چرب برای سلامت عمومی بدن مفید شناخته می شود اما برخی پژوهش ها ارتباطی میان مصرف زیاد آن و افزایش احتمال سرطان پروستات مطرح کرده اند. به همین دلیل مردانی که در معرض خطر این بیماری هستند، بهتر است پیش از مصرف منظم دانه چیا با پزشک خود مشورت کنند.

مضرات دانه چیا از نظر ایجاد حساسیت
واکنش آلرژیک به دانه چیا شایع نیست اما ممکن است در بعضی از افراد رخ دهد. علائمی مانند خارش دهان و لب، تهوع، اسهال یا استفراغ، می تواند نشانه حساسیت باشد. در موارد نادر، واکنش شدیدتری مانند تنگی نفس هم گزارش شده است. در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی پس از مصرف، ادامه استفاده از این دانه توصیه نمی شود.

دانه چیا می تواند بر سطح قند خون و فشار خون تاثیر بگذارد؛ به همین دلیل افرادی که داروهای کاهش قند خون یا فشار خون مصرف می کنند، باید با احتیاط بیشتری سراغ آن بروند. مصرف هم زمان ممکن است باعث افت شدید قند یا فشار شود که برای بیماران دیابتی یا افراد مبتلا به فشار خون پایین خطرناک است. همچنین چیا خاصیت رقیق کنندگی خون دارد؛ در نتیجه افرادی که داروهای ضدانعقاد مصرف می کنند هم هنگام مصرف باید با پزشک مشورت کنند.

دانه چیا معمولا برای کبد مشکلی ایجاد نمی کند اما کسانی که بیماری کبدی شدید دارند، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند. فیبر و مواد معدنی بالای چیا ممکن است در شرایط خاص باعث تجمع بعضی مواد در بدن شود، بنابراین احتیاط لازم است. البته اگر کبد چرب دارید و دنبال ایده ای سالم هستید، می توانید یک صبحانه مناسب برای کبد چرب شامل جو دوسر، میوه تازه و دانه چیا آماده و میل کنید.

دانه چیا به دلیل داشتن فیبر، امگا 3 و مواد مغذی مختلف، گاهی در برنامه غذایی کودکان هم قرار می گیرد. با این حال، بدن کودکان حساس تر از بزرگسالان است و هر ماده غذایی اگر به درستی مصرف نشود، می تواند مشکل ساز شود. پس پیش از اضافه کردن دانه چیا به رژیم غذایی کودک، لازم است با عوارض احتمالی آن آشنا باشید و شیوه مصرف درست را بدانید. در این بخش به عوارض دانه چیا برای کودکان اشاره کرده ایم:

ایجاد گاز و نفخ: دانه چیا سرشار از فیبر است. اگر مقدار زیادی از آن به طور ناگهانی وارد رژیم غذایی کودک شود، ممکن است باعث افزایش گاز معده، احساس سنگینی یا نفخ شکم شود. دستگاه گوارش برخی کودکان به فیبر بالا حساس است و این موضوع می تواند با دل درد یا بی قراری همراه باشد. به همین دلیل توصیه می شود مصرف آن به تدریج و در مقدار کم آغاز شود.
احتمال بروز حساسیت: هرچند حساسیت به دانه چیا شایع نیست اما بعضی از کودکان ممکن است واکنش آلرژیک داشته باشند؛ علائمی مانند اشک ریزش چشم، خارش دهان، بثورات پوستی، تهوع یا استفراغ می تواند نشانه حساسیت باشد. در صورت مشاهده هر گونه علامت غیرعادی پس از مصرف، بهتر است فورا با پزشک مشورت کرده و مصرف را متوقف کنید.
خطر خفگی: یکی از مهم ترین نکات درباره مصرف دانه چیا در کودکان، نحوه آماده سازی آن است. این دانه ها در تماس با مایعات چند برابر حجم خود متورم می شوند. اگر به صورت خشک یا نیمه خیس مصرف شود، ممکن است در گلو گیر کرده و خطر خفگی ایجاد کند؛ به ویژه در کودکان کم سن. بنابراین هرگز نباید دانه چیا را خشک به کودک داد.
دل درد یا ناراحتی گوارشی: مصرف بیش از حد یا استفاده در کودکانی که معده حساسی دارند، می تواند باعث دل پیچه، اسهال یا یبوست شود. رعایت تعادل در مقدار مصرف نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات دارد.

اما برای کودکان دانه چیا را چگونه مصرف کنیم؟ برای کاهش خطرات احتمالی، دانه چیا باید حتما پیش از مصرف در آب، شیر یا سایر مایعات به مدت کافی خیس شود تا کاملا حالت ژله ای پیدا کند. مقدار مصرف هم باید کم و متناسب با سن کودک باشد. همچنین بهتر است پیش از افزودن منظم آن به رژیم غذایی کودک، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت شود.

دانه چیا یک خوراکی مفید است اما در دوران بارداری باید با احتیاط مصرف شود. بدن در این دوره حساس تر است و حتی مواد غذایی سالم هم اگر زیاد یا نادرست مصرف شوند، می توانند مشکل ایجاد کنند. در ادامه، عوارض احتمالی دانه چیا در بارداری را برایتان گفته ایم:

دل درد و نفخ: همان طور که گفتیم، دانه چیا فیبر زیادی دارد. اگر بیش از حد مصرف شود یا بدن به فیبر عادت نداشته باشد، ممکن است باعث نفخ، دل درد، اسهال یا حتی یبوست شود. بعضی از خانم ها هم احساس سنگینی معده یا بدتر شدن حالت تهوع در دوران بارداری را تجربه می کنند.
افت قند خون یا فشار خون: دانه چیا می تواند قند خون و فشار خون را پایین بیاورد. اگر برای دیابت بارداری یا فشار خون دارو مصرف می کنید، خوردن زیاد چیا بدون مشورت پزشک ممکن است باعث افت شدید قند یا فشار شود و سرگیجه و ضعف ایجاد کند.
خطر خفگی در صورت مصرف خشک: دانه چیا آب زیادی جذب می کند و چند برابر می شود. اگر آن را خشک بخورید و بعد آب بنوشید، ممکن است در گلو متورم شود و خطر خفگی ایجاد کند. بنابراین همیشه باید آن را از قبل داخل آب، شیر یا ماست خیس کنید.
احتمال حساسیت: در موارد نادر، بعضی افراد ممکن است به دانه چیا حساسیت داشته باشند. علائمی مثل خارش گلو، سوزش دهان، تهوع یا دل درد می تواند نشانه حساسیت باشد. اگر در دوران بارداری چنین علائمی دیدید، مصرف را قطع کنید و با پزشک مشورت کنید.
مصرف زیاد و به هم خوردن تعادل غذایی: در بارداری تنوع غذایی خیلی مهم است. اگر بیش از حد دانه چیا مصرف شود، ممکن است اشتها نسبت به غذاهای دیگر کم شود و تعادل رژیم غذایی به هم بخورد.
البته دانه چیا اگر به اندازه و به روش درست مصرف شود، معمولا مشکلی ایجاد نمی کند. اما در دوران بارداری بهتر است قبل از مصرف منظم آن با پزشک مشورت کنید تا خیالتان راحت باشد.