خبر افزایش دوباره حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی به میزان 30 تا 40 درصد در سال آینده، توجه میلیون‌ها مستمری‌بگیر را جلب کرده است؛ افزایشی که در صورت تحقق می‌تواند بخشی از فشار تورمی سال‌های اخیر بر بازنشستگان را کاهش دهد. در عین حال، گزارش‌های رسمی از ناترازی منابع و مصارف سازمان تامین اجتماعی نشان می‌دهد تأمین منابع لازم برای پرداخت حقوق بازنشستگان به یکی از چالش‌های اصلی نظام رفاهی تبدیل شده است. در این گزارش فردانیوز، جزییات افزایش حقوق بازنشستگان، وضعیت مالی تامین اجتماعی، دلایل ناترازی و چشم‌انداز پرداخت مستمری‌ها را به‌صورت جامع می‌خوانید.

طبق اعلام مسئولان بیمه‌ای، حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سال آینده با رشد 30 تا 40 درصدی مواجه خواهد شد. این افزایش در شرایطی مطرح شده که تورم سال‌های اخیر موجب کاهش قابل‌توجه قدرت خرید بازنشستگان شده و مطالبات معیشتی آنان افزایش یافته است.

کارشناسان رفاه اجتماعی معتقدند افزایش حقوق بازنشستگان می‌تواند بخشی از فاصله میان هزینه و درآمد خانوارهای بازنشسته را جبران کند، هرچند تأثیر واقعی آن وابسته به روند تورم خواهد بود.

بر اساس گزارش رسمی، تامین اجتماعی استان گیلان در 10 ماهه نخست سال بیش از 31,200 میلیارد تومان مستمری به بازنشستگان و مستمری‌بگیران پرداخت کرده است. این رقم نشان‌دهنده حجم بالای تعهدات بلندمدت سازمان در حوزه حقوق بازنشستگان است.

پرداخت‌های دیگر شامل:

856 میلیارد تومان بیمه بیکاری

103 میلیارد تومان غرامت بیماری

65 میلیارد تومان کمک بارداری

25 میلیارد تومان کمک ازدواج

22 میلیارد تومان کفن و دفن

است که در کنار حقوق بازنشستگان پرداخت می‌شود.

یکی از مهم‌ترین چالش‌های تامین اجتماعی، ناترازی منابع و مصارف است. طبق اعلام رسمی، هزینه‌های تامین اجتماعی گیلان بیش از 53 درصد بالاتر از منابع درآمدی بوده است. این ناترازی مستقیماً بر توان پرداخت حقوق بازنشستگان اثر می‌گذارد.

دلایل اصلی ناترازی:

افزایش بازنشستگی پیش از موعد

مشاغل سخت و زیان‌آور

سوءاستفاده از قوانین بیمه‌ای

کاهش نسبت پشتیبانی

این عوامل موجب فشار مالی بر سازمان شده‌اند.

نسبت پشتیبانی به معنای تعداد بیمه‌پردازان به هر بازنشسته است. در دو دهه اخیر این نسبت کاهش یافته و موجب افزایش هزینه پرداخت حقوق بازنشستگان شده است. کاهش بیمه‌پردازان و افزایش مستمری‌بگیران ساختار مالی صندوق را تحت فشار قرار داده است.

سازمان تامین اجتماعی برای پرداخت حقوق بازنشستگان در سطح کشور ماهانه بیش از 95 هزار میلیارد تومان منابع نیاز دارد. سهم استان گیلان حدود 3150 میلیارد تومان است. این ارقام نشان‌دهنده حجم عظیم هزینه پرداخت حقوق بازنشستگان است.

حقوق بازنشستگان و مشکل وصول حق بیمه‌ها

اصلی‌ترین منبع پرداخت حقوق بازنشستگان، حق بیمه‌های دریافتی از کارفرمایان و بیمه‌پردازان است. اما طبق گزارش رسمی:

کمتر از 50 درصد منابع تا زمان پرداخت حقوق وصول می‌شود

بخش عمده وصول در روزهای پایانی ماه است

این تأخیر وصول، پرداخت حقوق بازنشستگان را دشوار می‌کند.

حقوق بازنشستگان و تأخیر کارفرمایان در پرداخت بیمه

بخش بزرگی از کارفرمایان در روزهای پایانی ماه اقدام به پرداخت حق بیمه می‌کنند. این تمرکز زمانی موجب می‌شود منابع لازم برای پرداخت حقوق بازنشستگان با تأخیر فراهم شود.

کارشناسان معتقدند اصلاح زمان‌بندی پرداخت بیمه می‌تواند وضعیت منابع حقوق بازنشستگان را بهبود دهد.

حقوق بازنشستگان و سامانه بیمه؛ ترافیک 500 لیست در دقیقه

در آخرین روز ماه، سامانه تامین اجتماعی تا 500 لیست بیمه در دقیقه دریافت می‌کند. این حجم بالا نشان می‌دهد اغلب کارفرمایان پرداخت بیمه را به روزهای پایانی موکول می‌کنند؛ موضوعی که بر پرداخت حقوق بازنشستگان اثر می‌گذارد.

حقوق بازنشستگان و تمرکز بیمه‌پردازان بزرگ در پایان ماه

بیش از دو سوم بیمه‌پردازان استان شامل کارگاه‌ها و شرکت‌های بزرگ هستند که سهم اصلی منابع حقوق بازنشستگان را تأمین می‌کنند. اما این گروه نیز عمدتاً در هفته پایانی ماه اقدام به پرداخت بیمه می‌کنند.

حقوق بازنشستگان و راهکارهای کاهش ناترازی صندوق

برای پایداری پرداخت حقوق بازنشستگان، راهکارهایی مطرح شده است:

اصلاح بازنشستگی پیش از موعد

کنترل مشاغل سخت

افزایش بیمه‌پردازان

بهبود وصول حق بیمه

کاهش سوءاستفاده‌ها

اجرای این اصلاحات برای آینده حقوق بازنشستگان ضروری است.

حقوق بازنشستگان و اثر افزایش 30 تا 40 درصدی

افزایش حقوق بازنشستگان در صورت تحقق می‌تواند:

قدرت خرید را افزایش دهد

فقر سالمندی را کاهش دهد

هزینه درمان را پوشش دهد

رفاه خانوار را بهبود دهد

اما اثر آن وابسته به تورم خواهد بود.

جمع‌بندی؛ افزایش حقوق بازنشستگان در کنار چالش مالی صندوق

حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سال آینده احتمالاً 30 تا 40 درصد افزایش خواهد یافت، اما هم‌زمان ناترازی منابع و مصارف و مشکلات وصول حق بیمه، چالش‌های جدی پرداخت مستمری‌ها را نشان می‌دهد. پایداری حقوق بازنشستگان در آینده نیازمند اصلاح ساختار مالی تامین اجتماعی است.

رسمی؛ افزایش 30 تا 40 درصدی دوباره حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی  

 سرپرست معاونت تعهدات بیمه‌ای گیلان: برهم‌خوردن تعادل محاسبات بیمه‌ای در بخش سخت و زیان‌آور و برخورداری ناحق برخی افراد از تعهدات، ناترازی 53 درصدی را رقم زده است

تأمین‌اجتماعی استان گیلان در 10 ماهه نخست امسال بیش از 31200 میلیارد تومان انواع مستمری در قالب تعهدات بلندمدت و نزدیک به 1100 میلیارد تومان غرامت و کمک هزینه در قالب تعهدات کوتاه مدت به بیمه شدگان و مستمری بگیران تحت پوشش پرداخت کرده است.

مهرانه جعفری سرپرست معاونت تعهدات بیمه‌ای این مجموعه با بیان اینکه تعهدات سازمان در بخش بیمه‌ای به دو دسته کوتاه مدت شامل انواع غرامت‌ها و کمک هزینه ها و مقرری بیمه بیکاری و بلندمدت شامل انواع مستمری های بازنشستگی، بازماندگان و ازکارافتادگان تقسیم می‌شود اظهار کرد: در استان گیلان ماهانه بابت این تعهدات بالغ بر 3250 میلیارد تومان هزینه می‌شود.

وی با اشاره به پرداخت‌های انجام شده در 10 ماهه نخست امسال (لغایت دی‌ماه) گفت: در این مدت 25 میلیارد تومان کمک هزینه ازدواج، 22 میلیارد تومان کمک هزینه کفن و دفن، 23 میلیارد تومان کمک هزینه اروتز و پروتز، 856 میلیارد تومان مقرری بیمه بیکاری، 65 میلیارد تومان کمک هزینه بارداری و 103 میلیارد تومان غرامت ایام بیماری به مشمولان پرداخت شده است.

جعفری افزود: مجموع مستمری‌های پرداختی در این بازه زمانی نیز به 31200 میلیارد تومان رسیده است.

سرپرست معاونت تعهدات بیمه ای تأمین‌اجتماعی گیلان با تاکید بر اینکه هزینه های استان بیش از 53 درصد بالاتر از منابع درآمدی در 10 ماهه لغایت دی بوده است بیان کرد: افت شدید نسبت پشتیبانی در دو دهه اخیر، افزایش چشمگیر بازنشستگی‌های پیش از موعد و برهم خوردن تعادل محاسبات بیمه ای به ویژه در بخش سخت و زیان‌آور و برخی سوء استفاده‌های من غیرحق از قوانین با برخورداری ناحق از تعهدات با دستاویز قراردادن اشتغال‌های پنهان، طلاقهای صوری و … از عوامل اصلی این ناترازی است.

مدیرکل تأمین‌اجتماعی گیلان با تاکید بر اینکه کارفرمایان از ابتدای هر ماه می‌توانند نسبت به ارائه لیست حق بیمه ماه قبل اقدام کنند از حجم بالای ترافیک سامانه با ورود 500 لیست در دقیقه در آخرین روز ماه خبر داد.

کیوان مرتضوی با بیان اینکه اصلی‌ترین منبع تامین هزینه های تعهداتی در این مجموعه به عنوان یک سازمان درآمد هزینه‌ای ، وصولی ناشی از حق بیمه‌هاست اظهار کرد: سازمان به منظور پرداخت حقوق بازنشستگان در سالجاری هر ماهه افزون بر 95 همت ( 95 هزار میلیارد تومان ) منابع نیاز دارد که سهم استان گیلان حدود 3150 میلیارد تومان است.

وی با اشاره به اینکه پرداخت مستمری ها از روز بیست و هشتم هر ماه آغاز می‌شود ولی تا آن زمان کمتر از 50 درصد وصولی ناشی از ارسال لیست و پرداخت حق بیمه محقق شده، افزود: در عمل بیش از 50 درصد وصولی ما در استان در سه روز پایانی انجام می‌پذیرد و این در حالی است که مجموع رقم وصول شده ( در بهترین ماه معادل 2200 میلیارد تومان ) جوابگوی هزینه های تعهداتی 3500 میلیارد تومانی استان نیست.

منابع

گزارش تامین اجتماعی گیلان
اظهارات مدیرکل تامین اجتماعی گیلان
داده‌های بیمه‌ای استان
گزارش فردانیوز از حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی