به گفته مدیرعامل صندوق، همزمان با مستمری بهمن‌ماه، عیدی سال 1405 و یک بسته یارانه معیشتی ویژه نیز به حساب مشمولان واریز شده است؛ بسته‌ای که مبلغ آن دقیقاً معادل عیدی تعیین شده و در کنار مستمری، دریافتی قابل توجهی برای جامعه هدف ایجاد کرده است.

این اقدام در شرایطی انجام شده که فشارهای معیشتی بر خانوارهای روستایی و عشایری افزایش یافته و سیاست‌های حمایتی هدفمند به یکی از اولویت‌های اصلی دولت در حوزه رفاه اجتماعی تبدیل شده است.

مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر اعلام کرد: مستمری بهمن‌ماه تمامی مستمری‌بگیران این صندوق در کنار عیدی و یارانه معیشتی ویژه به حساب آنان واریز شده است.

در حال حاضر حدود 237 هزار مستمری‌بگیر در سطوح هشت‌گانه درآمدی تحت پوشش صندوق قرار دارند که همگی مشمول دریافت این سه پرداختی هستند.

بر اساس اعلام صندوق، افراد بازنشسته یا مستمری‌بگیری که در نیمه اول سال 1404 مشمول مستمری شده‌اند، عیدی و یارانه معیشتی کامل دریافت می‌کنند و افرادی که در نیمه دوم سال به جمع مستمری‌بگیران پیوسته‌اند، 50 درصد عیدی و یارانه معیشتی را دریافت خواهند کرد.

این الگوی پرداخت مشابه سیاست‌های صندوق‌های بیمه‌ای دیگر کشور است که عیدی و مزایای مناسبتی را بر اساس مدت زمان بهره‌مندی از مستمری محاسبه می‌کنند.

بر اساس اعلام رسمی صندوق، مبلغ عیدی و یارانه معیشتی هر کدام چهار میلیون و 320 هزار تومان تعیین شده است.

بنابراین هر مستمری‌بگیر صندوق در بهمن‌ماه سه دریافتی مجزا داشته است:

مستمری ماهانه بهمن

عیدی سال 1405

یارانه معیشتی ویژه بیستمین سال تأسیس صندوق

در نتیجه مجموع دریافتی مناسبتی هر مستمری‌بگیر (عیدی + یارانه معیشتی) به 8 میلیون و 640 هزار تومان می‌رسد که در کنار مستمری ماهانه، رقم قابل توجهی برای خانوارهای روستایی محسوب می‌شود.

این سطح پرداخت نشان می‌دهد سیاست یارانه معیشتی در صندوق روستاییان به شکل هدفمند و متناسب با شرایط اقتصادی جامعه هدف طراحی شده است.

یکی از مهم‌ترین نکات این پرداخت، ماهیت ویژه یارانه معیشتی امسال است.

مدیرعامل صندوق تأکید کرده است که این بسته کمک معیشتی برای نخستین‌بار و همزمان با بیستمین سالگرد تأسیس صندوق طراحی شده و تمامی مستمری‌بگیران را شامل می‌شود.

هدف از این اقدام، جبران بخشی از فشارهای معیشتی بر خانوارهای روستایی و عشایری و تقویت قدرت خرید آنان عنوان شده است.

در واقع یارانه معیشتی در صندوق روستاییان به عنوان یک حمایت مناسبتی ساختاری تعریف شده که احتمال استمرار آن در سال‌های آینده نیز وجود دارد؛ به‌ویژه در صورت تداوم شرایط تورمی و افزایش هزینه‌های زندگی در مناطق روستایی.

خانوارهای روستایی و عشایری به‌دلیل درآمدهای فصلی، وابستگی به کشاورزی و دامداری و نوسانات اقتصادی، آسیب‌پذیری بیشتری نسبت به شوک‌های قیمتی دارند.

از این‌رو پرداخت یارانه معیشتی به این گروه‌ها نقش مهمی در تثبیت سطح رفاه آنان ایفا می‌کند.

کارشناسان رفاه اجتماعی معتقدند پرداخت‌های مکمل مانند یارانه معیشتی در صندوق‌های بیمه‌ای روستایی می‌تواند:

قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد را افزایش دهد

فقر روستایی را کاهش دهد

امنیت غذایی خانوارها را تقویت کند

مهاجرت معکوس به روستاها را تشویق کند

پایداری معیشت کشاورزی را بهبود بخشد

به همین دلیل سیاست یارانه معیشتی در صندوق روستاییان به عنوان یک ابزار رفاهی مؤثر ارزیابی می‌شود.

مدیرعامل صندوق اعلام کرده است که در بودجه سال 1405 موضوع افزایش مستمری‌ها و بازنگری سطوح درآمدی در حال بررسی است.

بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، متناسب‌سازی مستمری‌ها باید حداکثر تا پایان سال دوم برنامه اجرا شود و صندوق متعهد شده است در بهار 1405 این متناسب‌سازی را عملیاتی کند.

اجرای متناسب‌سازی مستمری‌ها به معنای افزایش واقعی دریافتی مستمری‌بگیران و احتمال افزایش پایه یارانه معیشتی در سال‌های آینده خواهد بود.

در واقع اگر مستمری‌ها افزایش یابد، سیاست‌گذار می‌تواند یارانه معیشتی را نیز متناسب با آن افزایش دهد؛ همان‌گونه که در بسیاری از نظام‌های بیمه‌ای جهان انجام می‌شود.

وضعیت منابع مالی صندوق و تأمین یارانه معیشتی

ساختار مالی صندوق بیمه اجتماعی روستاییان مبتنی بر مشارکت دولت و بیمه‌پردازان است.

یک‌سوم حق بیمه توسط بیمه‌پردازان و دو سوم آن توسط دولت تأمین می‌شود.

با این حال بخش عمده سهم دولت به مطالبات انباشته صندوق تبدیل شده است.

بر اساس اعلام مدیرعامل، مطالبات صندوق از دولت حدود 38 هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود که بخشی از آن در بودجه 1404 لحاظ شده است.

پرداخت یارانه معیشتی در چنین شرایطی نشان می‌دهد صندوق توانسته از محل سود سرمایه‌گذاری‌ها و منابع داخلی خود، حمایت معیشتی ویژه‌ای را اجرا کند.

گزارش‌ها حاکی است درآمد سرمایه‌گذاری‌های صندوق در سال 1404 رکوردی بی‌سابقه در 20 سال گذشته ثبت کرده و سودآوری صندوق جهش قابل توجهی داشته است.

این سودآوری نقش مهمی در تأمین منابع لازم برای یارانه معیشتی ایفا کرده است.

یارانه معیشتی و ضریب پشتیبانی صندوق روستاییان

یکی از شاخص‌های مهم پایداری مالی صندوق‌های بیمه‌ای، ضریب پشتیبانی است؛ یعنی نسبت بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران.

در صندوق روستاییان این ضریب حدود 10 به یک اعلام شده است؛ به این معنا که به ازای هر مستمری‌بگیر، 10 بیمه‌پرداز وجود دارد.

این نسبت بسیار مطلوب محسوب می‌شود و امکان اجرای سیاست‌هایی مانند یارانه معیشتی را فراهم می‌کند.

در بسیاری از صندوق‌های بیمه‌ای کشور ضریب پشتیبانی به کمتر از 5 رسیده و همین موضوع پرداخت مزایای اضافی را دشوار کرده است.

بنابراین ساختار جمعیتی جوان صندوق روستاییان یکی از دلایل اصلی امکان پرداخت یارانه معیشتی محسوب می‌شود.

پوشش بیمه‌ای و یارانه معیشتی برای سه میلیون خانوار فاقد بیمه

مدیرعامل صندوق اعلام کرده است حدود سه میلیون خانوار کشاورز، روستایی و عشایری فاقد هرگونه بیمه اجتماعی هستند.

صندوق آمادگی دارد در صورت استقبال، تمامی این افراد را تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار دهد.

گسترش پوشش بیمه‌ای به این خانوارها به معنای افزایش جامعه مشمولان مستمری و در نتیجه بهره‌مندی آنان از یارانه معیشتی در آینده خواهد بود.

به بیان دیگر سیاست یارانه معیشتی می‌تواند به عنوان مشوقی برای عضویت خانوارهای فاقد بیمه در صندوق عمل کند.

چرا یارانه معیشتی صندوق روستاییان اهمیت دارد

یارانه معیشتی صندوق روستاییان از چند جهت اهمیت ویژه‌ای دارد:

نخست، این یارانه برای یک گروه هدف مشخص و کم‌درآمد طراحی شده است.

دوم، پرداخت آن در قالب نظام بیمه اجتماعی انجام می‌شود نه صرفاً کمک نقدی عمومی.

سوم، این یارانه با مستمری و عیدی ترکیب شده و اثر واقعی بر رفاه خانوار دارد.

چهارم، منابع آن از محل ساختار پایدار صندوق تأمین شده است.

پنجم، امکان تداوم و افزایش آن در سال‌های آینده وجود دارد.

به همین دلایل کارشناسان این پرداخت را یکی از موفق‌ترین نمونه‌های یارانه معیشتی هدفمند در کشور می‌دانند.

چشم‌انداز آینده یارانه معیشتی در صندوق روستاییان

با توجه به برنامه متناسب‌سازی مستمری‌ها و افزایش منابع صندوق، احتمال استمرار پرداخت یارانه معیشتی در سال‌های آینده وجود دارد.

در صورت تحقق وصول مطالبات صندوق از دولت و تداوم سودآوری سرمایه‌گذاری‌ها، امکان تبدیل یارانه معیشتی به یک مزیت سالانه ثابت برای مستمری‌بگیران وجود خواهد داشت.

همچنین گسترش پوشش بیمه‌ای روستاییان می‌تواند دامنه این یارانه را افزایش دهد.

در چنین شرایطی یارانه معیشتی می‌تواند به یکی از ارکان نظام حمایت اجتماعی روستاییان در ایران تبدیل شود.

جمع‌بندی

پرداخت همزمان مستمری، عیدی و یارانه معیشتی به بیش از 237 هزار مستمری‌بگیر صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، یک اقدام حمایتی مهم در آستانه سال 1405 محسوب می‌شود.

مبلغ یارانه معیشتی چهار میلیون و 320 هزار تومان تعیین شده و همراه با عیدی به حساب مشمولان واریز شده است.

این سیاست حمایتی در بیستمین سال تأسیس صندوق اجرا شده و نقش مهمی در تقویت رفاه خانوارهای روستایی دارد.

با توجه به برنامه افزایش مستمری‌ها و متناسب‌سازی در سال 1405، احتمال افزایش و استمرار یارانه معیشتی در سال‌های آینده وجود دارد.

سوالات متداول درباره یارانه معیشتی مستمری‌بگیران روستایی

یارانه معیشتی مستمری‌بگیران صندوق روستاییان چقدر است

مبلغ یارانه معیشتی چهار میلیون و 320 هزار تومان تعیین شده است.

چه کسانی یارانه معیشتی کامل دریافت می‌کنند

مستمری‌بگیرانی که در نیمه اول سال 1404 بازنشسته شده‌اند یارانه کامل دریافت می‌کنند.

آیا یارانه معیشتی هر سال پرداخت می‌شود

این یارانه امسال به مناسبت بیستمین سال صندوق پرداخت شده اما احتمال تداوم آن وجود دارد.

آیا مستمری‌بگیران جدید هم یارانه معیشتی می‌گیرند

بله اما اگر در نیمه دوم سال مستمری‌بگیر شده باشند 50 درصد دریافت می‌کنند.

مجموع دریافتی مناسبتی مستمری‌بگیران چقدر شد

عیدی و یارانه معیشتی مجموعاً 8 میلیون و 640 هزار تومان است.

اگر شما یا اعضای خانواده‌تان در مناطق روستایی یا عشایری زندگی می‌کنید و هنوز تحت پوشش بیمه اجتماعی روستاییان قرار نگرفته‌اید، اکنون بهترین زمان برای ثبت‌نام در صندوق است تا در آینده از مزایایی مانند مستمری، عیدی و یارانه معیشتی بهره‌مند شوید.

منابع

ایرنا
صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر