به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، ارژنگ جوادی با تشریح برنامه‌ها و دستاوردهای ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان غذا و کشاورزی اعلام کرد: رویکرد اصلی ستاد طی سال‌های اخیر، حرکت همزمان در سه مسیر افزایش تولید داخل محصولات فناورانه ، ارتقای کیفیت و سلامت محصولات و ایجاد ارزش افزوده در زنجیره تأمین بوده است؛ مسیری که امروز نتایج کمی و اقتصادی آن به شکل محسوسی برای فعالان صنعت قابل مشاهده است.

تمرکز بر داخلی‌سازی و کاهش ارزبری

جوادی با اشاره به سهم بالای واردات در برخی نهاده‌ها و محصولات راهبردی گفت: برنامه‌ریزی ما بر این مبنا قرار گرفت که با جهت دهی و فعال‌سازی ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، محصولات فناورانه وارداتی را در کشور تولید کنیم . به عنوان نمونه در حوزه بذور هیبرید بویژه بذر سبزی و صیفی، وابستگی بالا به واردات با حمایت از تولیدکنندگان داخلی به شکل قابل توجهی کاهش یافته و اکنون بخشی از نیاز کشور از طریق توان داخلی تأمین می‌شود و این مسیر با شتاب رو به افزایش استوی ادامه داد: در خوراک دام و طیور هم که دارای وابستگی هستیم چند فناوری کلیدی به مرحله تجاری‌سازی رسیده است.

توسعه مکمل‌های آهسته‌رهش اوره، میکرونایزرها و سامانه‌های پرتودهی خوراک که موجب بهبود ضریب تبدیل، کاهش مصرف نهاده و افزایش بهره‌وری تولید می‏شود. این فناوری‌ها علاوه بر کاهش هزینه تولید و وابستگی تاب‌آوری صنعت را در برابر نوسانات بازار جهانی بالا برده‌اند.

تبدیل ضایعات به ثروت

دبیر ستاد یکی از محورهای مهم فعالیت‌ها را استفاده از پسماندها و ضایعات بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: تجهیزاتی که برای خشک‌کردن و تبدیل ضایعات به خوراک دام و طیور توسعه یافته‌اند، امکان فرآوری روزانه چندین تن ماده اولیه را فراهم می‌کنند. این اقدام هم به کاهش دورریز کمک می‌کند و هم منبع جدیدی از درآمد برای بهره‌برداران ایجاد می‌کند.

او افزود: در آبزی‌پروری نیز خطوط نوین تولید خوراک با خاصیت دارویی در حال شکل‌گیری است تا وابستگی به واردات کاهش یابد و کیفیت جیره‌ها متناسب با شرایط اقلیمی و گونه‌های پرورشی کشور تنظیم شود.

امنیت و سلامت غذا در اولویت

جوادی با تأکید بر اهمیت نظارت فناورانه بر سلامت محصولات گفت: توسعه کیت‌های تشخیص سریع برای شناسایی عوامل نامتعارف و تراریخته، ایجاد سامانه‌های پرتودهی گاما برای افزایش ماندگاری و همچنین ساخت سورترهای هوشمند برای تفکیک محصولات آلوده به آفلاتوکسین از جمله اقداماتی است که به شکل مستقیم بر کیفیت غذا و قدرت صادراتی کشور اثر می‌گذارد.

به گفته او، این تجهیزات نه‌تنها از خروج محصولات سالم از چرخه صادرات جلوگیری می‌کند، بلکه اعتماد بازارهای هدف را نیز افزایش می‌دهد.

شکل‌گیری زنجیره‌های ارزش جدید

وی با اشاره به برخی پروژه‌های پیشران اظهار کرد: تولید داخلی آرتمیا، توسعه کودهای پیشرفته با قابلیت افزایش چند برابری ارزش محصول و کاهش مصرف، و همچنین ایجاد زیرساخت‌های نوین برای تکمیل زنجیره نهال از جمله طرح‌هایی هستند که علاوه بر صرفه‌جویی ارزی، می‌توانند درآمد صادراتی پایداری ایجاد کنند.

جوادی خاطرنشان کرد: وقتی فناوری وارد حلقه‌های مختلف زنجیره می‌شود، از مزرعه تا سفره، امکان مدیریت هزینه، افزایش کیفیت و رقابت‌پذیری به صورت هم‌زمان فراهم خواهد شد.

نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و تنوع بخشی به سبد محصولات

دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان غذا و کشاورزی تأکید کرد: موتور محرک این تحولات، شرکت‌های دانش‌بنیان هستند. به گفته او، حمایت‌های هدفمند، تسهیل فرایندهای اخذ مجوز، کمک به توسعه بازار و ایجاد پیوند میان تولیدکننده و مصرف‌کننده صنعتی، بستر لازم را برای رشد سریع این شرکت‌ها فراهم کرده است. تنوع بخشی به سبد محصولات دانش بنیان متناسب با نیاز های کشور و ظرفیت شرکت‌ها از دیگر راهبردهای این ستاد بوده که منجر به افزایش 25% محصولات فناورانه شده است.

وی جمع‌بندی کرد: هدف نهایی این است که کشور در کالاهای اساسی و فناوری‌های راهبردی به نقطه‌ای برسد که کمترین وابستگی را داشته باشد و در عین حال بتواند با محصولات باکیفیت در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی حضور مؤثر پیدا کند.