به نقل از ایسنا، طرح اتصال کارت سوخت به کارت بانکی حدود سه سال پیش مطرح و هدف آن کاهش هزینه های صدور کارت های مجزا و توزیع عادلانه تر یارانه سوخت اعلام شد. درباره این موضوع از سال های قبل نیز صحبت هایی شده بود به گونه ای که وزیر پیشین ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال 1397 از اتصال کارت سوخت به کارت های بانکی خبر داد و حتی تا اردیبهشت سال 1398 تصمیم بر اتصال کارت سوخت و کارت بانکی وجود داشت، اما در تابستان همان سال تاکید شد این کار زمانی قابلیت اجرایی دارد که سهمیه بندی اعمال شود و در آن زمان برنامه ای برای سهمیه بندی بنزین وجود نداشت، بنابراین اتصال کارت بانکی به کارت سوخت اجرایی نشد.

در نهایت بار دیگر این موضوع در دولت سیزدهم مطرح و در دولت چهاردهم ادامه یافته است. بر اساس قانون بودجه 1404، وزارت نفت مکلف شده بود با همکاری بانک مرکزی ظرف چهار ماه از ابتدای سال امکان انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی را فراهم کند و آیین نامه اجرایی آن نیز تا پایان اردیبهشت به تصویب برسد.

با وجود این الزام قانونی، مسئولان تأکید کردند اجرای طرح به آماده سازی زیرساخت ها و رفع ملاحظات امنیتی وابسته است. مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی اوایل تابستان امسال اعلام کرد در صورت تصویب آیین نامه اجرایی توسط هیئت وزیران، این شرکت آمادگی اجرای طرح را دارد و نشست های متعددی میان دستگاه های مسئول برگزار شده و پیش نویس آیین نامه در کمیسیون اقتصادی دولت در دست بررسی است. از سوی دیگر وزارت نفت اعلام کرد با اصلاح زیرساخت ها، طرح تا پایان شهریور به بهره برداری خواهد رسید.

در نیمه تابستان امسال یک اجرای آزمایشی محدود در یکی از جایگاه های تهران انجام شد که به گفته مسئولان، چندین مشکل بانکی و فنی را آشکار کرد. همین ایرادات باعث شد فرایند تدوین آیین نامه و هماهنگی دستگاه ها با دقت بیشتری ادامه یابد و اجرای نهایی طرح عقب بیفتد.

البته در این بازه زمانی شایعاتی درباره حذف کارت سوخت منتشر شد که مدیر سامانه هوشمند سوخت ضمن تکذیب آن اعلام کرد کارت های سوخت فعلی حذف نمی شوند و سهمیه خودروها محفوظ می ماند. در نهایت در لایجه بودجه سال آینده درصد سقف انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت مالکان خودرو به کارت بانکی آنها برای سال 1405، 100 درصد اعلام شد.

طبق اعلام سید حمید پورمحمدی - رییس سازمان برنامه و بودجه - در روز گذشته با مصوبه کمیسیون تلفیق در سال آینده، 100 درصد سهمیه بنزین از کارت سوخت افراد به کارت بانکی آنها منتقل خواهد شد؛ موضوعی که در لایحه بودجه سال 1405 نیز سقف انتقال آن 100 درصد تعیین شده است. به این ترتیب، برخلاف سال های گذشته که طرح در حد پیشنهاد باقی می ماند، این بار چارچوب زمانی و قانونی مشخصی برای آن تعریف شده است.

چرا این بار جدی تر از قبل است؟

تفاوت مهم مقطع فعلی با سال های گذشته، گنجاندن تکلیف مشخص در قانون بودجه است. وقتی طرحی در قالب حکم بودجه ای تعریف می شود، دستگاه های اجرایی ملزم به تعیین تکلیف آن در بازه زمانی مشخص هستند. از سوی دیگر، توسعه زیرساخت های بانکداری الکترونیک، گسترش پرداخت های غیرنقدی و تجربه سال های اخیر در مدیریت سامانه های هوشمند، زمینه اجرایی شدن چنین طرحی را نسبت به گذشته فراهم تر کرده است.

اتصال کارت سوخت به کارت بانکی چه مزیت هایی دارد؟

به تاکید کارشناسان با اجرای این طرح، به جای این که مردم در صف بایستند تا در پلیس + 10 ثبت نام کنند و بعد از مدتی، پستچی کارت سوخت صادر شده را بیاورد و هزینه ای را پرداخت کنند، با مراجعه به پرتال ملی پخش و پالایش با فشردن سه گزینه، کارت بانکی به کارت سوخت متصل می شود.

ابهام ها و پرسش های پیش رو

ناگفته نماند که اجرای طرح مذکور قطعا با پرسش هایی نیز همراه خواهد شد که می توان به این موارد اشاره کرد؛ در صورت مسدود شدن کارت بانکی، دسترسی به سهمیه چگونه خواهد بود؟ تکلیف افرادی که بیش از یک کارت بانکی دارند چیست؟ امنیت اطلاعات و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی چگونه تضمین می شود؟ آیا کارت های سوخت فعلی به طور کامل حذف می شوند؟

در مجموع پس از سال ها مطرح شدن و تعویق، اتصال کارت سوخت به کارت بانکی اکنون وارد مرحله ای شده که هم پشتوانه قانونی دارد و هم اجرای آزمایشی آن آغاز شده است. با این حال، موفقیت نهایی طرح نه تنها به آماده بودن زیرساخت های فنی و تصویب آیین نامه اجرایی بستگی دارد، بلکه به اعتماد عمومی و مدیریت دقیق مرحله گذار نیز وابسته است. اکنون باید دید آیا اتصال کامل کارت سوخت به کارت بانکی در سال 1405 عملی خواهد شد؟