همزمان با این که فعالان سیاسی از توطئه مشترک رژیم جولانی علیه عراق با مشارکت دختر صدام خبر می‌دهند، رییس‌جمهور آمریکا بار دیگر موضعی مداخله‌جویانه در قبال مسئله انتخاب نخست‌وزیر عراق اتخاذ کرده است، تا بار دیگر این پرسش مطرح شود که «بیگانگان چه خوابی برای عراق و مردم آن دیده‌اند؟!»

تحولات اخیر پیرامون عراق، تنها مجموعه‌ای از وقایع پراکنده امنیتی و سیاسی نیست، بلکه نشانه‌هایی از شکل‌گیری یک الگوی فشار چندلایه علیه بغداد را آشکار می‌کند. از ادعاهای مربوط به طراحی عملیات‌های خرابکارانه در مرزهای غربی عراق گرفته تا موضع‌گیری‌های مداخله‌جویانه درباره ترکیب قدرت در بغداد و همزمانی آن با تحرکات مشکوک و گسترده در اردوگاه‌های محل نگهداری خانواده‌های داعش در سوریه و صدالبته جابه‌جایی تروریست‌های تکفیری همگی تصویری از صحنه‌ای پیچیده و به‌هم‌پیوسته ارائه می‌دهد، صحنه‌ای که در آن امنیت، حاکمیت ملی و ثبات سیاسی عراق و حتی منطقه به‌طور همزمان هدف قرار گرفته است. در کنار تحرکات امنیتی در مناطق مرزی غرب عراق، نشانه‌هایی از فعال‌شدن دوباره شبکه‌های پنهان و تلاش برای سازماندهی اقدامات بی‌ثبات‌کننده به چشم می‌خورد، موضوعی که با برخی موضع‌گیری‌های خارجی درباره روندهای سیاسی داخلی این کشور همزمان شده است. در همین فضا، بحث‌هایی درباره فشار بر برخی نهادهای امنیتی رسمی عراق و احتمال تغییر در معادلات دفاعی این کشور نیز مطرح شده که می‌تواند موازنه امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد. افزون بر این، رخدادهای مشکوک در اردوگاه‌های محل نگهداری عناصر وابسته به جریان‌های افراطی در آن‌سوی مرزها، نگرانی‌ها درباره احیای هسته‌های خاموش و سرریز ناامنی به داخل عراق را تشدید کرده است. مجموعه این تحولات، تصویری از یک فضای پیچیده، چندلایه و حساس ارائه می‌دهد.

جولانی و دختر صدام در یک جبهه

در همین رابطه خبرگزاری «مهر» به نقل از «المعلومه» نوشته، «محمود موالدی»، یکی از فعالان سیاسی سوریه، اعلام کرد که رژیم ابومحمد جولانی در حال طرح‌ریزی برای انجام اقدامات تروریستی خطرناک علیه عراق است. 

وی اضافه کرد: «این اقدامات جولانی با همکاری رغد، دختر صدام صورت می‌گیرد. باند تحت امر جولانی یک اتاق عملیات در استان دیرالزور واقع در سوریه به سرکردگی حمزه حمیدی و ابومحمد زکور تشکیل داده است. این اتاق عملیات مسئولیت نظارت بر اجرای عملیات‌های تروریستی داخل عراق به ویژه در استان الانبار از طریق فعال‌سازی گروهک‌های زیرزمینی علیه مواضع نظامی و غیرنظامی را برعهده دارد. یک نشست بسیار محرمانه در دمشق با حضور رغد صدام و جولانی برای بررسی راه‌های هدف قرار دادن عراق از طریق گروهک‌های زیرزمینی برگزار شده است. دولت عراق باید در قبال این توطئه خطرناک هوشیار باشد.» پیش‌تر نیز سخنانی از دیدار این دو در رسانه‌ها منتشر شده بود.

ترامپ علیه رأی مردم عراق

از طرف دیگر خبر می‌رسد که «دونالد ترامپ»، رییس‌جمهور آمریکا، بار دیگر با مداخله درخصوص نخست‌وزیری نوری مالکی در عراق گفته: «ما مسئله نخست‌وزیری عراق را زیر نظر داریم و خواهیم دید چه اتفاقی می‌افتد.» وی این را هم گفته که آمریکا درخصوص وقوع این مسئله ایده‌هایی برای تعامل با این سناریو دارد. ترامپ مدعی شد که در نهایت همه به آمریکا نیاز دارند! ترامپ پیش‌تر نیز بدون توجه به خواست و آرای مردم عراق، اعلام کرده بود که نباید اجازه داده شود نوری مالکی مجدداً نخست‌وزیر عراق شود. این مداخله ترامپ موجی از واکنش‌های منفی را در محافل سیاسی عراق به دنبال داشت. ائتلاف چارچوب هماهنگی عراق بارها تأکید کرد که مسئله انتخاب نخست‌وزیر یک موضوع داخلی است و به هیچ جریان خارجی مربوط نمی‌شود. گفتنی است سنگ‌اندازی در مسیر شکل‌گیری یک دولت متمرکز، مردمی و قوی بیش از هر چیز کمک به اجرایی‌شدن طرح‌های خطرناکی است که با تلاش‌ها برای احیای داعش دنبال می‌شود!

توطئه آمریکا علیه حشد‌الشعبی

خبر دیگر نیز آن‌که به گزارش ایسنا، «محمد ضاری دلیمی»، از رهبران ائتلاف اهل سنتِ «عزم»، نسبت به وجود «طرح آمریکایی برای انحلال و حذف نیروهای حشد‌الشعبی» هشدار داد و اعلام کرد اجرای چنین سناریویی می‌تواند به ایجاد خلأ امنیتی و فروپاشی وضعیت امنیتی عراق منجر شود. دلیمی در گفت‌وگو با خبرگزاری المعلومه اظهار کرد: «دخالت آمریکا در تصویب قوانین عراقی اقدامی ناپسند و غیرقابل قبول است و تعرض به یک نهاد امنیتی که نقش تعیین‌کننده‌ای در شکست تروریسم داشته، قابل سکوت نیست و در چارچوب طرحی برای بی‌ثبات‌سازی کشور با اهدافی آشکار صورت می‌گیرد. سازمان حشد‌الشعبی نهادی امنیتی و قانونی همانند ارتش و پلیس و دیگر دستگاه‌های امنیتی است و آمریکا حق انحلال یا فروپاشی آن را ندارد، به‌ویژه با توجه به فداکاری‌های بزرگی که این نیروها انجام داده‌اند و در حافظه ملت ماندگار خواهد بود.» لازم به یادآوری است که فلسفه تشکیل حشدالشعبی در عراق نیز مبارزه با تروریست‌های تکفیری است!

فرار دسته‌جمعی داعشی‌ها  جلوی چشم سربازان آمریکایی

اما خبر دیگری نیز از سوریه می‌رسد که ربط آن به عراق نیز مشخص است. منابع سوری اعلام کردند که صدها تن از اعضای خانواده‌های داعشی طی 72ساعت گذشته از اردوگاه الهول فرار کرده‌اند. افراد مذکور با تابعیت‌های مختلف از اوضاع بی‌ثبات این اردوگاه سوءاستفاده و اقدام به فرار کرده‌اند. این منابع اضافه کردند که احتمال دارد یک نقشه از پیش طراحی شده برای فرار این عناصر به‌ویژه در سایه بی‌توجهی نیروهای امنیتی نسبت به اوضاع اردوگاه الهول وجود داشته باشد. آنها هشدار دادند که افرادی که فرار کرده‌اند در آینده می‌توانند تبدیل به ستون‌های شبکه‌های زیرزمینی داعش شوند. این فرار دسته‌جمعی سؤالات زیادی را درخصوص وقوع این حادثه در برابر چشمان نیروهای امنیتی ایجاد کرده است، چرا که نیروهای آمریکایی نیز در نزدیکی اردوگاه الهول با دیدن این فرار دسته‌جمعی هیچ اقدامی انجام ندادند. با توجه به این‌که عراقی‌ها همواره این پایگاه را در کشور هم‌مرز خود تهدیدی برای خود شمرده‌اند، مشخص نیست ادامه این وقایع می‌تواند چه تأثیری در مرزهای عراق داشته باشد.

گفتنی است، آن‌چه اهمیت دارد نه هیاهوی خبرها، بلکه الگویی است که از کنار هم قرار گرفتن آنها شکل می‌گیرد که نشان می‌دهد میدان رقابت بر سر عراق دیگر فقط نظامی یا سیاسی نیست، بلکه عرصه‌ای ترکیبی از فشار امنیتی، اثرگذاری روانی و آزمون تاب‌آوری ساختار حاکمیتی است. البته آینده این معادله بیش از آن‌که به اراده بازیگران بیرونی وابسته باشد، به میزان انسجام داخلی، اعتماد عمومی و توان تصمیم‌سازی مستقل گره خورده است. عراق اگر بتواند اختلاف‌ها را به رقابت سازنده بدل کند و امنیت را از موضوعی جناحی به مسئله‌ای ملی ارتقا دهد، نه‌تنها از این پیچ تاریخی عبور خواهد کرد، بلکه می‌تواند معادله فشار را به فرصت تثبیت اقتدار خود تبدیل کند، و، باز البته، این روندی بسیار دشوار خواهد بود.

کیهان