یافته های جدید دانشمندان نشان می دهد که عادت به نوشیدن چای یا قهوه در طول روز می تواند تأثیر شگفت انگیزی بر سلامت مغز داشته باشد. طبق مطالعه ای گسترده که سوابق پزشکی بیش از 130 هزار نفر را بررسی کرده است، افرادی که به طور منظم کافیین مصرف می کنند، عملکرد شناختی بهتری دارند و کمتر در معرض خطر زوال عقل قرار می گیرند. محققان دانشگاه هاروارد تأکید می کنند که اگرچه این نوشیدنی ها سپر جادویی نیستند، اما مصرف متعادل آنها بخشی از سبک زندگی سالمی است که مغز را جوان نگه می دارد.

براساس گزارش گاردین، محققان هاوارد دریافتند نوشیدن روزانه دو تا سه فنجان قهوه کافیین دار یا یک تا دو فنجان چای، خطر ابتلا به زوال عقل را 15 تا 20 درصد پایین می آورد. این آمار حاصل بررسی سوابق سلامت 131 هزار و 820 داوطلب در طول 40 سال است. محققان می گویند کسانی که این میزان مصرف را داشتند، نسبت به کسانی که قهوه یا چای نمی نوشیدند، افت شناختی کمتری تجربه کردند.

نکته جالب اینجاست که این تأثیر مثبت در قهوه بدون کافیین مشاهده نشد. همچنین به نظر می رسد مصرف بیشتر از 3 فنجان تأثیر بیشتری ندارد و نمودار فواید در همین نقطه صاف می شود.

قهوه چگونه باعث کاهش خطر ابتلا به زوال عقل می شود؟

یو ژانگ (Yu Zhang)، نویسنده ارشد این مطالعه، توضیح می دهد که قهوه و چای حاوی کافیین و پلی فنول هستند. این ترکیبات استرس اکسیداتیو را کاهش و سلامت متابولیک را بهبود می دهند. برای مثال، کافیین با کاهش نرخ دیابت نوع 2 مرتبط است که خود یکی از عوامل خطر شناخته شده برای زوال عقل محسوب می شود.

اگرچه شواهد قوی هستند، اما محققان می گویند نتیجه گیری قطعی دشوار است. ممکن است دلیل این ارتباط علیت معکوس باشد؛ یعنی افرادی که خواب بی کیفیتی دارند (که خود عامل زوال عقل است) از نوشیدن کافیین پرهیز می کنند تا بهتر بخوابند. بنابراین شاید پرهیز از قهوه دلیل زوال عقل نباشد، بلکه مشکلات خواب عامل اصلی باشد. همچنین کافیین اثرات متناقضی دارد؛ از طرفی انگیزه یادگیری و ورزش را بالا می برد و از طرف دیگر در برخی افراد باعث افزایش فشار خون می شود که خود برای مغز مضر است.

محققان معتقدند نیمی از موارد زوال عقل با اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری است. به جای تکیه صرف بر قهوه، باید مجموعه عوامل دیگری را نیز در نظر گرفت؛ عواملی مانند کنترل وزن، کنترل فشار خون، پرهیز از سیگار و الکل، داشتن استراحت باکیفیت و مصرف متعادل چای و قهوه در کنار غذای سالم در این امر نقش دارند.