درحالی که نتانیاهو به واشینگتن سفر کرده تا شاید نظر دونالد ترامپ را برای جلوگیری از هرگونه توافق احتمالی با ایران جلب کرده و زمینه حمله مجدد به خاک ایران را فراهم سازد، تهران نیز تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای خود را شدت داده تا تلاش‌های اسراییل را خنثی کند

جوان آنلاین: درحالی که نتانیاهو به واشینگتن سفر کرده تا شاید نظر دونالد ترامپ را برای جلوگیری از هرگونه توافق احتمالی با ایران جلب کرده و زمینه حمله مجدد به خاک ایران را فراهم سازد، تهران نیز تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای خود را شدت داده تا تلاش‌های اسراییل را خنثی کند. در این میان، لاریجانی در سفر به عمان و قطر با مقامات ارشد این کشور‌ها درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه گفت‌و‌گو کرد، سفری که پیش از دور دوم مذاکرات هسته‌ای، دستاورد‌های مثبتی به همراه داشته و نشان می‌دهد تهران در مسیر دیپلماسی فعال حرکت می‌کند. آن‌گونه که لاریجانی گفته طرف امریکایی هم در گفت‌و‌گو‌های مسقط رویکردی سازنده داشته که می‌تواند مسیر مذاکرات را به سمت حل‌وفصل مسئله هسته‌ای هدایت کند. همزمان با تحرکات دیپلماتیک تهران، عباس عراقچی تأکید کرد که ایران برای دفاع آماده است و هشدار داد در صورت انتخاب مسیر جنگ توسط امریکا، تهران تمامی پایگاه‌های منطقه‌ای طرف مقابل را هدف خواهد گرفت. 

به گزارش «جوان»، در شرایطی که تنش‌ها میان ایران و امریکا در منطقه به اوج خود رسیده و خطر رویارویی نظامی دو کشور جدی است، همزمان دیپلماسی نیز به عنوان راهی برای دستیابی به توافق بر سر برنامه هسته‌ای ایران همچنان روی میز قرار دارد. پس از پایان دور نخست مذاکرات هسته‌ای ایران و امریکا در مسقط، مقامات ارشد جمهوری اسلامی رایزنی‌های دیپلماتیک خود را با کشور‌های همسایه افزایش داده‌اند تا علاوه‌بر کاهش تنش‌ها، مسیر گفت‌و‌گو‌ها را به سمت حل‌وفصل مسئله حساس هسته‌ای هموار کنند. 

علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران روز سه‌شنبه در رأس هیئتی سیاسی به عمان سفر کرد تا درباره تحولات منطقه‌ای و تقویت مناسبات دوجانبه با مقامات ارشد این کشور گفت‌و‌گو کند. خبرگزاری رسمی عمان درباره سفر لاریجانی به مسقط و دیدارش با «هیثم بن طارق» پادشاه این کشور گزارش داد که دوطرف در دیدار خود بر اهمیت حل اختلاف‌نظر‌ها از راه‌های مسالمت‌آمیز جهت برقراری صلح و امنیت در منطقه و جهان تأکید کردند. در این دیدار، آخرین تحولات مربوط به مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای ایران و امریکا، راه‌های دستیابی به یک توافق متوازن و عادلانه میان ایران و امریکا مورد بررسی قرار گرفت. 

همچنین در این دیدار دوطرف بر اهمیت بازگشت به میز گفت‌و‌گو و مذاکره با هدف نزدیک کردن دیدگاه‌ها و حل اختلاف‌نظر‌ها از راه‌های مسالمت‌آمیز به منظور برقراری صلح و امنیت در منطقه و جهان تأکید کردند. لاریجانی همچنین عصر سه‌شنبه با «بدر البوسعیدی» وزیر خارجه عمان نیز گفت‌و‌گو کرد. آسوشیتدپرس نیز در گزارشی با اشاره به سفر علی لاریجانی به عمان نوشت که این سیاستمدار ایرانی «احتمالاً پاسخ ایران به گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم جمعه هفته گذشته با امریکایی‌ها را به همراه دارد.»

علی لاریجانی در گفت‌و‌گو با شبکه العالم، سفر خود به مسقط را در چارچوب روابط تاریخی و مستحکم ایران و عمان توصیف کرد و گفت در این سفر، درباره گسترش همکاری‌های اقتصادی، تجاری و توسعه‌ای میان دو کشور گفت‌و‌گو‌های مفصلی انجام شده است. تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی نیز بخش مهمی از رایزنی‌ها را تشکیل داده است. دبیر شورای عالی امنیت ملی خاطرنشان کرد که مذاکرات انجام‌شده با مقامات عمانی بسیار پربار و نویدبخش بوده و ادامه این گفت‌و‌گو‌ها می‌تواند زمینه‌ساز تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و تسهیل مسیر دیپلماسی در آینده باشد. 

 امیدواری به تداوم مذاکرات با واشینگتن 

اگرچه تنها یک دور از مذاکرات تهران و واشینگتن برگزار شده و راه رسیدن به توافق طولانی است، اما امیدواری نسبت به تداوم گفت‌و‌گو‌های سازنده افزایش یافته است. از این رو، لاریجانی با ارزیابی مثبت از گفت‌و‌گو‌های اخیر با امریکا اعلام کرد که این مذاکرات «نسبتاً خوب» پیش رفته و نشانه‌هایی از تمایل طرف مقابل برای حرکت به سمت راه‌حل دیده می‌شود. وی افزود: زمان دور بعدی مذاکرات هسته‌ای با امریکا در دست بررسی است و در زمان مناسب اطلاع‌رسانی ‌خواهد شد. ‌لاریجانی همچنین تأکید کرد اگرچه فضای مذاکرات سازنده بوده، اما قضاوت نهایی نیازمند ادامه نشست‌ها و بررسی نتایج عملی آن است. 

لاریجانی در ادامه سفر خود روز چهارشنبه وارد قطر شد و با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر این کشور، نیز دیدار کرد. در این ملاقات، دوطرف به بررسی روابط دوجانبه و راه‌های تقویت همکاری‌های اقتصادی و سیاسی بین دو کشور پرداختند. همچنین مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی نیز مورد بحث و تبادل‌نظر قرار گرفت. دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین با «محمد بن عبدالرحمن آل ثانی»، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر نیز دیدار کرد. 

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر در گفت‌و‌گو با «العربی‌الجدید» اظهار داشت که سفر علی لاریجانی به دوحه بخشی از مسیر گفت‌و‌گو‌ها میان جمهوری اسلامی و امریکا است. دیوان امیری قطر دیروز از تماس تلفنی شیخ تمیم بن حمد آل ثانی با دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا درباره تلاش‌ها برای برقراری ثبات و کاهش تنش‌ها در منطقه خبر داد. 

سفر علی لاریجانی به عمان و قطر همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر صهیونیستی به واشینگتن انجام شد که عصر چهارشنبه به وقت محلی با دونالد ترامپ در کاخ سفید دیدار کرد. رسانه‌های عبری پیش‌تر گزارش دادند که نتانیاهو تلاش دارد نظر ترامپ را برای جلوگیری از هرگونه توافق با ایران جلب کند و مسیر را به سمت اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی هدایت کند. از نگاه نتانیاهو، اکنون فرصت مناسبی برای ضربه زدن به تهران و مهار تهدیدات موشکی و هسته‌ای آن فراهم شده است. با این حال، مقامات واشینگتن تاکنون بر گزینه دیپلماسی تمرکز کرده‌اند و تلاش دارند مذاکرات هسته‌ای را به مسیر حل‌وفصل مسائل سوق دهند. از این رو، دونالد ترامپ دیروز در سخنانی در آستانه دیدار با نتانیاهو با تکرار ادعا‌های همیشگی علیه ایران مدعی شد: «ایران به دنبال توافق با ما است». با این حال، ترامپ با تکرار زیاده خواهی‌های خود گفت: «من ترجیح می‌دهم توافق شود. این یک توافق خوب خواهد بود؛ نه سلاح هسته‌ای، نه موشک، نه این، نه آن». ترامپ پیش‌تر دور اول مذاکرات تهران در مسقط را خوب توصیف کرده بود که به گفته او این‌بار احتمال دستیابی به توافق را بالا برده است. 

تلاش‌های دیپلماتیک ایران پیش از دور دوم مذاکرات هسته‌ای، پیامی روشن به واشینگتن و اسراییل دارد که تهران همزمان روی دیپلماسی فعال و تعامل منطقه‌ای تأکید می‌کند و آماده گفت‌و‌گو است، اما قدرت دفاعی خود را نیز حفظ کرده است. پیام ایران واضح است تهدید و فشار نمی‌تواند جایگزین مذاکره شود و هرگونه تلاش برای تحمیل خواسته‌ها با واکنش راهبردی تهران مواجه خواهد شد. 

 عراقچی برای دفاع آماده‌ایم 

همزمان با سفر لاریجانی به قطر، سید عباس عراقچی وزیر خارجه ایران نیز با حضور در مراسم راهپیمایی 22بهمن و با تأکید بر اینکه «حضور مردم، عامل تقویت‌کننده ایران پشت میز مذاکره است»، گفت که زمان و مکان نشست آینده مذاکرات هنوز مشخص نشده است. وی تأکید کرد: «هیچ‌کس نمی‌تواند کوچک‌ترین تعرضی به موشک‌های ما کند، موشک‌های ما موضوع مذاکره نیستند و نخواهند بود.»

مقامات تهران بار‌ها تأکید کرده‌اند که مذاکرات صرفاً حول محور برنامه هسته‌ای ایران خواهد بود و موضوعات موشکی یا گروه‌های نیابتی در دستورکار نیستند. با این حال، واشینگتن در تلاش است برای تضمین امنیت رژیم صهیونیستی، گزینه‌های فراتر از هسته‌ای را نیز در متن توافق احتمالی وارد کند. با توجه به مواضع شفاف و اصولی جمهوری اسلامی، اگر دولت ترامپ بر خواسته‌های فراتر از توافق هسته‌ای پافشاری کند، دستیابی به توافق دشوار خواهد شد و این مسئله می‌تواند به تشدید تنش‌ها میان دو کشور و سراسر منطقه منجر شود. 

عراقچی در گفت‌و‌گو با راشاتودی، نیز درباره اینکه چه برآوردی از دیدار با مقامات امریکایی در مسقط دارد، تأکید کرد: «فکر می‌کنم آنها تلاش می‌کنند از جنگ جلوگیری کنند و راه‌حل دیپلماتیک پیدا کنند و این عاقلانه‌ترین تصمیمی است که رییس‌جمهور ترامپ می‌تواند بگیرد. به ما گفته شده که نیت آنها پیدا کردن راه‌حلی مسالمت‌آمیز است. اگر جدی هستند، ما هم جدی هستیم، هرچند هنوز کاملاً مطمئن نیستیم». عراقچی در ادامه درباره آمادگی تهران برای همه گزینه‌ها گفت: «در ماه ژوئن سال گذشته در حال مذاکره بودیم که ابتدا اسراییلی‌ها و سپس امریکایی‌ها به ما حمله کردند، در حالی که ما در حال مذاکره بودیم. اکنون از نظر نظامی، چه از لحاظ کمی و چه کیفی، نسبت به پیش از جنگ 12‌روزه آمادگی بیشتری برای دفاع از خود داریم و برای دیپلماسی نیز آماده‌تریم». عراقچی در پاسخ به این سؤال که اگر امریکا مسیر جنگ را انتخاب کند، واکنش جمهوری اسلامی چه خواهد بود، تأکید کرد: «به پایگاه‌ها، دارایی‌ها و تأسیسات امریکا، هر آنچه در منطقه ما دارند، حمله خواهیم کرد». ایران هشدار داده که در صورت ماجراجویی واشینگتن، این بار واکنش تهران متفاوت خواهد بود و تمامی مواضع و منافع امریکا و متحدانش در منطقه هدف قرار خواهد گرفت و به همین دلیل مقامات کشور‌های عربی خواستار کاهش تنش‌ها بین دوطرف هستند تا از بروز درگیری در منطقه جلوگیری شود.

منبع: روزنامه جوان