به نقل از فرارو خواب باکیفیت تنها به مدت زمان آن محدود نمی شود، بلکه به شیوه زندگی، عادت های روزانه و محیطی بستگی دارد که هر شب در آن به خواب می رویم.

وقتی صحبت از بهداشت به میان می آید، اغلب ذهن ما به سمت کارهایی مانند دوش گرفتن روزانه، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن یا پوشیدن لباس های تمیز می رود. با این حال، بهداشت خواب مفهومی متفاوت از نظافت و آراستگی روزمره دارد. به بیان ساده، بهداشت خواب هیچ ارتباط مستقیمی با شستن ملحفه ها ندارد (هرچند شستن هفتگی آن ها بسیار مهم است)، بلکه به مجموعه ای از عادات، رفتارها و شرایط محیطی اشاره می کند که کیفیت خواب شبانه را تعیین می کنند.

بهداشت خواب به مجموعه ای از تمرین ها، عادت ها و راهبردها گفته می شود که با هدف بهبود کیفیت خواب و پیشگیری از اختلالات خواب طراحی شده اند. لوک آلن، روان شناس بالینی دارای مجوز، توضیح می دهد که این مفهوم شامل عوامل رفتاری و محیطی است که می توانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر خواب تأثیر بگذارند. از ساعت خواب و بیداری گرفته تا نور اتاق، دمای محیط، استفاده از وسایل الکترونیکی و حتی نوع فعالیت هایی که پیش از خواب انجام می دهیم، همگی بخشی از بهداشت خواب محسوب می شوند.

اما بهداشت خواب دقیقاً چگونه عمل می کند و چه اقدام های عملی می توان برای بهبود آن انجام داد؟ متخصصان خواب تأکید می کنند که ایجاد و حفظ عادات سالم خواب، نه تنها به خواب بهتر شبانه منجر می شود، بلکه تأثیرات عمیقی بر سلامت جسم و روان در طول زندگی دارد.

انسان ها حدود یک سوم از عمر خود را در خواب می گذرانند یا دست کم تلاش می کنند بخوابند. بنابراین، اقدام هایی که برای دستیابی به خوابی عمیق و ترمیم کننده انجام می دهیم، نقشی اساسی در سلامت کلی بدن دارد. رابرت ساتریاله، متخصص پزشکی خواب در دانشگاه تمپل، می گوید: حدود یک سوم آمریکایی ها هر سال حداقل یک بار بی خوابی را تجربه می کنند و نزدیک به یک سوم از آن ها تقریباً هر شب با این مشکل دست وپنجه نرم می کنند. به گفته او، عادات خوب خواب می توانند کیفیت خواب را بهبود بخشند و خواب باکیفیت در تنظیم فشار خون، حفظ عملکرد شناختی مغز و کنترل قند خون نقش حیاتی دارد.

فراتر از این، خواب مناسب می تواند دردهای مزمن را کاهش دهد و حتی خطر ابتلا به برخی سرطان ها را کم کند. به همین دلیل است که متخصصان سلامت روان معتقدند بهداشت خواب صرفاً به خوابیدن محدود نمی شود. لوک آلن تأکید می کند که تقریباً به تمام مراجعان خود درباره اهمیت بهداشت خواب یادآوری می کند، زیرا این موضوع یکی از پایه های اصلی سلامت جسم و روان به شمار می رود. بهداشت خواب مناسب همچنین به بدن و مغز کمک می کند تا تختخواب را با خواب مرتبط بدانند و در نتیجه، فرد راحت تر و سریع تر به خواب برود.

به نظر می رسد راه های بسیاری برای داشتن بهداشت خواب ضعیف وجود دارد. مصرف کافیین یا سایر محرک ها پیش از خواب، خوابیدن در محیطی ناراحت کننده یا بیش از حد گرم، نداشتن برنامه منظم خواب (یعنی خوابیدن و بیدار شدن در ساعات متفاوت هر روز)، کار کردن روی تختخواب و خوردن وعده های غذایی سنگین قبل از خواب، همگی نمونه هایی از عادات ناسالم خواب هستند.