به نقل از ایسنا، بیش از سه سال از زمان عرضه چت بات هوش مصنوعی چت جی پی تی (ChatGPT) می گذرد که به ایجاد روند تولید انبوه هوش مصنوعی انجامید و خیلی زود مانند آتش سوزی همه گیر شد. به دنبال عرضه این چت بات توسط شرکت اوپن ای آی (OpenAI)، نسل کاملاً جدیدی از دستیاران هوش مصنوعی مانند جمینای (Gemini)، کوپایلت (Copilot) و الکسا پلاس (+Alexa) ظهور کردند.

به نقل از اسلشگیر، این خطرات که مواردی را مانند نقض حریم خصوصی، انتشار اطلاعات نادرست، چاپلوسی و تحریک رفتارهای پرخطر شامل می شوند، به خوبی مستند شده اند. یک مقاله پژوهشی دانشگاه ام آی تی (MIT) در اواسط سال 2025 بحث گسترده ای را برانگیخت. این مقاله پرسشی را مطرح کرد مبنی بر این که آیا چت جی پی تی ما را کودن می کند. این مقاله به طور گسترده مورد بحث قرار گرفت و مفهومی به نام بدهی شناختی مرتبط با استفاده از چت بات شرکت اوپن ای آی را مستند کرد.

متخصصان ام آی تی سه گروه را به نوشتن مقاله موظف کردند. یکی از آنها صرفاً به خزانه ذهنی خود متکی بود، اما دو گروه دیگر از جست وجوی وب و چت جی پی تی برای همان کار استفاده کردند. فعالیت مغز با استفاده از نوار مغزی برای بررسی فعالیت مغز از نظر اتصال عصبی اندازه گیری شد. شرکت کنندگان گروه چت جی پی تی در طول آزمایش ها کمترین اتصال را ایجاد کردند که نشان دهنده توانایی شناختی پایین تر است و اغلب با یادآوری حافظه ضعیف تر نیز ارتباط دارد. متخصصان گفتند: در طول چهار ماه، کاربران مدل زبانی بزرگ به طور مداوم عملکرد ضعیف تری را در سطوح عصبی، زبانی و رفتاری داشتند. هنگام استفاده از مدل های زبانی بزرگ باید هزینه شناختی پرداخت شود.

این تنها یافته از این نوع نیست و احتمالاً نخواهد بود. پژوهش منتشرشده در مجله Medical Research Archive به این نتیجه رسید که اتکای بیش از حد به فناوری های هوش مصنوعی مانند چت جی پی تی می تواند مهارت های شناختی ضروری را از بین ببرد. همچنین، این پژوهش اضافه کرد که باید تعادلی بین تلاش انسان و ماشین برای حفظ قابلیت های شناختی طبیعی پیدا شود. برایان استون (Brian Stone) دانشیار روانشناسی شناختی در دانشگاه ایالتی بویزی (BSU) نوشت: کشمکش، اصطکاک، تلاش ذهنی برای کار شناختی یادگیری، به خاطر سپردن و تقویت ارتباطات در مغز بسیار مهم هستند. به نظر می رسد راحتی، یک عامل تکرارشونده است که علیه مهارت های شناختی عمل می کند، اما این آسیب ها لزوماً جهانی نیستند.

یک پژوهشگر مقطع دکتری در دهلی که متخصص یادگیری و تدریس زبان است، گفت: گاهی اوقات، بدون هوش مصنوعی احساس می کنم که معلول هستم. من اشتیاق برای خلاقیت را از دست داده ام.

این پژوهشگر پیش از ارائه پایان نامه خود در یکی از دانشگاه های برتر هند فاش کرد که فناوری های هوش مصنوعی مانند چت جی پی تی 60 درصد از حجم کاری او را به ویژه در مدیریت داده های تجربی کاهش داده اند. این پژوهشگر نگفت که آیا چت جی پی تی واقعاً به توانایی او در یادگیری یا پردازش اطلاعات آسیب می رساند یا خیر اما خاطرنشان کرد که راحتی و وسعت دانشی که این چت بات ارائه می دهد، او را بسیار وابسته به آن کرده است.

آنها خاطرنشان کردند که دسترسی رایگان به نسخه های پولی فناوری های هوش مصنوعی به لطف شناسه آنها، انگیزه مضاعفی برای امتحان کردن عوامل هوش مصنوعی بوده است. دانشجوی دیگری که نخواست نامش فاش شود، گفت که همه دانشجویان کلاسش از چت جی پی تی برای انجام دادن تکالیف استفاده می کنند و این موضوع به حدی است که مدیریت مجبور شده اخطاریه ای را درباره عدم پذیرش محتوای تولیدشده توسط چت جی پی تی صادر کند. این دانشجو که در حال تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی است، گفت: من یک بار از چت جی پی تی استفاده کردم و حالا بدون آن کار کردن خیلی سخت است.

پژوهش دانشگاه لنکستر (Lancaster University) نشان داده که استفاده از ربات های هوش مصنوعی مانند چت جی پی تی و جمینای هیچ تأثیر قابل توجهی را بر نتیجه یادگیری و مشارکت دانشجویان نشان نداده است، اما این پژوهش به جنبه مضر دیگری نیز اشاره کرد مبنی بر این که اگر چت بات ها در فرآیند یادگیری دانشجویان ادغام شوند، اتکای بیش از حد به آنها برای جست وجوی اطلاعات، آنها را از مطالب درسی واقعی که توسط متخصصان انسانی تدریس می شود، منحرف می کند. همچنین، این گزارش تأکید کرد که کیفیت تعامل، یکی دیگر از عوامل حیاتی است، زیرا درک عمومی و بازخورد شخصی سازی شده در کنار راهنمایی و توضیحات ارائه شده توسط یک متخصص انسانی، نسبت به تعاملات پرخطر با یک چت بات هوش مصنوعی برتری دارد.