بازار خودرو همواره یکی از حساس‌ترین بخش‌های اقتصاد کشور بوده که به‌سرعت از تحولات اقتصادی، سیاسی و ارزی تاثیر می‌پذیرد. تغییرات در سطح قیمت‌ها، میزان عرضه و توان خرید مصرف‌کنندگان می‌تواند جهت‌گیری این بازار را دستخوش تحول کند. بررسی شرایط اخیر نشان می‌دهد که بازار خودرو در هفته‌های گذشته با فضایی همراه شده که بیش از هر چیز نشانه‌هایی از کاهش تحرک، افت معاملات و افزایش احتیاط در میان خریداران و فعالان بازار را بروز می‌دهد. اما کارشناسان چشم‌انداز این بازار را چگونه می‌بینند؟

مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودروسازی و فعال بازار خودرو گفت: در بررسی وضعیت بازار خودرو طی یک ماه گذشته و مقایسه آن با فصل پاییز، می‌توان مشاهده کرد که بازار با رکود و رخوت بیشتری مواجه شده است. این وضعیت با توجه به رویدادهای اخیر کشور، به‌ویژه در حوزه اقتصاد و صنعت خودروسازی، قابل تحلیل است.

او افزود: بازار خودرو به‌عنوان بازاری هوشمند و سرمایه‌محور در بلندمدت، به‌صورت مستقیم از تحولات اقتصادی و حاشیه‌های پیرامون آن تاثیر می‌پذیرد و رکود اقتصادی به‌طور طبیعی به این بازار منتقل می‌شود.

فرزانه تشریح کرد: در بازاری مانند خودرو، دو سوی اصلی قابل مشاهده است. یک سوی آن فعالان عرضه قرار دارند که شامل نمایشگاه‌داران، دفاتر فروش و شرکت‌ها هستند و سوی دیگر خریداران که به‌عنوان قلب تپنده بازار، با ورود نقدینگی، جریان معاملات را زنده نگه می‌دارند.

او خاطرنشان کرد: رویدادهای اقتصادی یک ماه گذشته که آثار منفی خود را نشان داده‌اند، شرایطی ایجاد کرده‌اند که کسب‌وکارها نتوانند مصرف‌کننده را به سمت خرید با دید بازتر و بودجه مناسب‌تر سوق دهند.

فرزانه تصریح کرد: در طول یک ماه گذشته، افزایش قیمت قابل توجهی در تمام رده‌های بازار خودرو مشاهده شده است و خودروهای داخلی، وارداتی و چینی همگی با رشد قیمت مواجه بوده‌اند. این موضوع باعث شده مصرف‌کنندگان بیش از گذشته به سمت خرید خودروهای کارکرده حرکت کنند؛ خودروهایی که بخشی از افت قیمت خود را تجربه کرده‌اند.

او ادامه داد: با این حال، این به معنای توقف کامل معاملات خودروهای صفر کیلومتر در این سه رده نیست، اما این معاملات بسیار محدود، اندک و انگشت‌شمار انجام می‌شود. در حال حاضر، با وجود فعال بودن نمایشگاه‌ها و دفاتر فروش، مراجعه به بازار نشان می‌دهد که عملاً معامله‌ای صورت نمی‌گیرد و همان رخوت حاکم بر بازار به‌وضوح قابل مشاهده است.

فرزانه یادآور شد: در هر سه بخش خودروهای وارداتی، چینی و داخلی، به دلیل وابستگی به ارز، نوسانات ارزی تاثیرگذار بوده و خواهد بود. از نظر میزان ارزبری نیز ابتدا خودروهای وارداتی، سپس چینی و در نهایت خودروهای داخلی قرار می‌گیرند.

این کارشناس صنعت خودروسازی ادامه داد: عامل مهم دیگر، موضوع عرضه است. در این مدت، عرضه خودرو روند تنظیم‌گری مناسبی نه در فصل پاییز، نه در یک ماه گذشته و حتی از ابتدای سال جاری نداشته است.

فرزانه عنوان کرد: خودروسازان داخلی به سمت میانگین افزایش قیمت نزدیک به ۴۹ تا ۵۰ درصد حرکت کرده‌اند. بخشی از این افزایش می‌تواند ناشی از رشد قیمت نهاده‌های تولید باشد که دور از انتظار نبوده است.

او افزود: با این حال، مساله مهم‌تر به نحوه تصمیم‌گیری مدیران شرکت‌ها بازمی‌گردد. زمانی که افزایش قیمت با این نگاه اعمال می‌شود که بتواند از شدت زیان بکاهد یا مسیر خروج تدریجی از زیان را هموار کند، لازم است هم‌زمان به توان اقتصادی مصرف‌کننده نیز توجه شود.

فرزانه اظهار کرد: تولیدکننده زمانی می‌تواند به کاهش زیان امیدوار باشد که مصرف‌کننده قدرت خرید متناسب با قیمت‌های جدید را داشته باشد. در حالی‌که وضعیت اقتصادی کشور، چه در حوزه مشاغل آزاد و چه در بخش دولتی، چنین ظرفیتی را برای مصرف‌کننده فراهم نکرده است.

او ادامه داد: از این منظر، به نظر می‌رسد رویکرد تصمیم‌گیری در حوزه قیمت‌گذاری می‌تواند منطقی‌تر و واقع‌بینانه‌تر باشد. شواهد اقتصادی نشان می‌دهد که این افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کننده قابل پذیرش نیست و در نتیجه، بازار خودرو را متاسفانه با آشفتگی بیشتری مواجه می‌کند.

فرزانه در پایان گفت: بر این اساس، انتظار شکل‌گیری رونق معمول شب عید در بازار خودرو، مشابه سال‌های گذشته، چندان واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد و این موضوع بازتاب مستقیمی از شرایط کلی اقتصاد کشور است.