طرح افرا، به‌عنوان یکی از برنامه‌های مهم وزارت اقتصاد، تلاشی است برای کاهش فشار معیشتی خانوارها، مدیریت شوک‌های اقتصادی ناگهانی و هم‌زمان، کمک به پویایی تولید و اشتغال در کشور می‌باشد.

طرح ملی «اعتبار فراگیر ایرانیان» (افرا) به عنوان گامی مهم در جهت تسهیل تأمین مالی خریدهای روزمره خانوار و گردش نقدینگی در زنجیره تولید، به صورت آزمایشی آغاز شده است. این طرح که هدف غایی آن اعطای اعتبار به تمام ایرانیان است، در فاز آزمایشی برای فرهنگیان در حال اجراست. دکتر عاطفی‌منش، معاون مدیرکل دفتر امور بانکی وزارت اقتصاد و دارایی، در تشریح این ابتکار ملی، به هفت پرسش کلیدی خبرنگاران پاسخ داد که در ادامه جزییات آن آمده است:

1. طرح افرا به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

دکتر عاطفی‌منش در پاسخ به این پرسش محوری، تأکید کرد که طرح در گام آزمایشی محدود به سرپرستان خانوار در 5 دهک اول درآمدی تعریف شده است. با این حال، وی تصریح کرد: «هدف نهایی، تخصیص این اعتبار به تمامی ایرانیان در تمام استان‌ها است. در فاز اجرایی اولیه، جامعه فرهنگیان به عنوان پیشگام انتخاب شده‌اند که سقف اعتبار در نظر گرفته شده برای این گروه 100 میلیون تومان است، که اجرای پایلوت 30 میلیون تومانی آن هم‌اکنون در برخی استان‌ها در حال اجراست و به تدریج تعمیم خواهد یافت.»

 2. چگونگی اجرای طرح اعتباری افرا؟

معاون مدیرکل دفتر امور بانکی تشریح کرد: «ماهیت طرح اعتباری است و تسهیلاتی نیست؛ بلکه اعتبار خرید در زنجیره تولید محسوب می‌شود. هدف اصلی، ترویج فرهنگ استفاده از کارت اعتباری برای هزینه‌های روزمره و اضطراری با قابلیت بازپرداخت 6 ماهه است. اجرای پایلوت در حال حاضر در 6 استان در حال انجام است و پیش‌بینی می‌شود طی 10 روز آینده این طرح به کلیه استان‌ها تعمیم یابد. لازم به ذکر است در تفاهم‌نامه با بانک ملی برای جامعه فرهنگیان، 30 میلیون تومان اعتبار بدون سود و مابقی اعتبار (70 میلیون تومان) با سود 5 درصد و بازپرداخت 6 ماهه خواهد بود.»

 3. با اعتبار 30 میلیون تومانی افرا چه خریدهایی می‌توان انجام داد؟

دکتر عاطفی‌منش در مورد سبد کالایی قابل خرید اظهار داشت: «در گام آزمایشی، اعتبار 30 میلیون تومانی برای خرید اقلامی نظیر خریدهای روزمره، مواد غذایی، دارو، پوشاک و حتی لوازم یدکی قابل استفاده است. هدف اصلی ما گردش نقدینگی است. در حال حاضر، خرید تنها از طریق فروشگاه‌های زنجیره‌ای که با این طرح قرارداد بسته‌اند، امکان‌پذیر است. پیش‌بینی می‌شود با بهبود رفتار بازپرداخت متقاضیان، سقف اعتبار افزایش یافته و امکان خرید کالاهای بادوام و لوازم خانگی نیز فراهم شود.»

 4. احتمال افزایش سقف اعتبار چقدر است؟

وی در این باره مثبت ارزیابی کرد: «بله، احتمال افزایش سقف اعتبار کاملاً وجود دارد. این افزایش مستقیماً با رفتار متقاضی در بازپرداخت اقساط و بهبود رتبه اعتباری او گره خورده است. در صورت خوش‌حسابی، اعتبار بیشتری در دوره‌های بعدی به متقاضی تخصیص داده خواهد شد.»

 5. ضمانت لازم برای اعتبار 30 میلیون تومانی طرح افرا چیست؟

یکی از ویژگی‌های متمایز این طرح، سادگی در دریافت است. دکتر عاطفی‌منش تأکید کرد: «اعطای اعتبار نیازی به سپرده‌گذاری یا امتیاز خاصی نداشته و ضمانت‌های سنتی وام‌ها نیز درخواست نمی‌شود. تنها عواملی که ملاک قرار می‌گیرند، رتبه اعتباری فرد و توانایی او در بازپرداخت اقساط در آینده است.»

 6. زمان بازپرداخت طرح اعتباری افرا چقدر است؟

معاون امور بانکی توضیح داد: «در گام آزمایشی، دوره بازپرداخت 6 ماهه با سود 5 درصد تعیین شده است. با این حال، درخواست‌های مردمی برای افزایش این مدت در نظر گرفته شده و در گام‌های بعدی، دوره بازپرداخت و سقف اعتبار افزایش خواهد یافت. پرداخت به موقع اقساط، کلید افزایش سقف و دوره بازپرداخت خواهد بود.»

7. سازوکار بانک‌ها در تخصیص اعتبار چگونه خواهد بود؟

دکتر عاطفی‌منش در پایان به سازوکار اجرایی اشاره کرد: «بانک‌ها برای متقاضیان واجد شرایط پیامک ارسال می‌کنند و ثبت‌نام متقاضیان به صورت غیرحضوری و در کمترین زمان ممکن انجام خواهد شد. پس از تخصیص اعتبار، خریدها از طریق کارت‌های اعتباری یا کیت‌های پیش‌بینی شده صورت می‌گیرد.

این فرآیند کاملاً سریع است. فاز اول این طرح در حال اجراست و پیامک‌ها از تاریخ 5 تا 7 بهمن‌ماه توسط بانک‌های پیشرو ارسال شده است و اجرای فاز دوم به زودی آغاز خواهد شد.»