به گزارش پارسینه ، پروژه های جمع آوری گازهای همراه مشعل در کشور با دستور رییس جمهوری و تدابیر ویژه وزارت نفت، دنبال می شود و هدف این است که تا پایان سال 1406 بیش از 40 میلیون مترمکعب در روز از گازهای مشعل جمع آوری شود. بر اساس برنامه ریزی، چند پروژه کوتاه مدت در دهه فجر به بهره برداری می رسد و بخشی از مشعل ها در این بازه زمانی خاموش خواهد شد.

در دهه های اخیر سوزاندن گازهای همراه در میدان های نفتی کشور سبب هدررفت انرژی، زیان اقتصادی و افزایش انتشار گازهای گلخانه ای شده است. با توجه به ارزش اقتصادی گازهای مشعل و منافع غیرمستقیمی که از جمع آوری آنها حاصل می شود، کشورهای مختلفی در این حوزه سرمایه گذاری هایی انجام داده و توانسته اند تا حدودی از حجم گازهای مشعل خود بکاهند.

یکی از برنامه های دولت، طی سال های اخیر جمع آوری گازهای فلر است که برای این مهم نیز برنامه های متعددی را در نظر گرفته و آنطور که پیش بینی شده تحقق این برنامه تا موعد مقرر عملیاتی خواهد شد.

پس از افتتاح طرح ان جی ال 3100 در دهلران، رییس جمهوری بر ضرورت تسریع در روند جمع آوری گازهای همراه تأکید کرد و به همین منظور کارگروه جمع آوری گازهای مشعل وزارت نفت با تدبیر وزیر نفت در قالب یک واحد تسهیل گر تشکیل شد تا با رویکرد تسهیل گری، موانع موجود را از مسیر پروژه های جمع آوری گازهای مشعل بردارد.

در سال های گذشته اگرچه اقدام های متعددی برای جمع آوری گازهای مشعل انجام شد، تاکنون اهداف مدنظر به صورت کامل محقق نشده است. امروز با توجه به الزامات برنامه هفتم توسعه، وزارت نفت متعهد شده است سالانه حدود 16 میلیارد مترمکعب رقمی معادل 43 میلیون مترمکعب در روز از گازهای مشعل کشور را جمع آوری کند.

هم اکنون پنج پروژه بزرگ ملی در این حوزه در حال اجراست. نخست، پروژه ان جی ال 3100 دهلران که گازهای همراه و مشعل را در حوزه شرکت نفت مناطق مرکزی در استان ایلام جمع آوری می کند. دوم، پروژه ان جی ال 3200 یا پالایشگاه گاز هویزه خلیج فارس که گاز مشعل در منطقه غرب کارون و حوزه کاری شرکت نفت و گاز اروندان را جمع آوری می کند.

سوم، طرح جمع آوری گازهای مشعل توسط پتروشیمی مارون برای میدان های اهواز و مارون است، این طرح نه تنها اقدام به جمع آوری، بلکه اقدام به بهسوزی و کاهش آلایندگی مشعل ها تا زمان جمع آوری نیز می کند.

چهارم، پروژه بزرگ جمع آوری گازهای مشعل در پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس است که نزدیک به 17 میلیون مترمکعب گاز در روز را از مشعل های میدان های مارون، آغاجاری، رگ سفید، گچساران و بی بی حکیمه جمع آوری می کند. پروژه پنجم نیز مربوط به حوزه دریایی (آف شور) است که حدود 8 میلیون مترمکعب در روز از گاز میدان های فروزان و سایر میدان های دریایی را جمع آوری می کند.

افزون بر این طرح ها، چند پروژه کوچک تر در پالایشگاه های گازی عسلویه (سایت های پارس 1 و پارس 2) تعریف شده که درمجموع حدود 7 میلیون مترمکعب گاز مشعل در روز را جمع آوری خواهند کرد. وزارت نفت برای دوره گذار تا بهره برداری کامل این پروژه های بلندمدت، طرح های کوتاه مدتی نیز اجرا کرده که در قالب قراردادهای موقت مزایده و فروش، گازهای مشعل را جمع آوری و فرآوری می کند تا از هدررفت حتی یک فوت مکعب گاز نیز جلوگیری شود.

نکته مهم این است که همه این پروژه ها با سرمایه گذاری بخش خصوصی اجرا می شود و وزارت نفت در نقش تسهیل گر، پشتیبانی لازم را در حوزه مجوزها، زیرساخت های اولیه مانند آب و برق و رفع موانع اداری به عهده دارد تا پروژه ها با سرعت به مرحله بهره برداری برسند.

هم اکنون جمع آوری روزانه حدود 300 میلیون فوت مکعب در قراردادهای کوتاه مدت فروش گازهای مشعل فعال است، حدود 65 میلیون فوت مکعب در روز نیز مربوط به شرکت هایی است که به تازگی در مزایده ها برنده شده اند و فرآیندهای قراردادی و اجرایی آنها در حال طی شدن است.

عمده چالش های مطرح شده در این پروژه ها، قابل حل بوده و بخشی از آنها نیازمند تقویت هماهنگی های بین بخشی، به ویژه میان بخش های داخلی وزارت نفت و دستگاه های بیرونی از جمله وزارت صمت و گمرک است که این تعاملات در حال انجام بوده و با جدیت بیشتری دنبال می شود.
جمع آوری گازهای مشعل چه منافعی برای کشور دارد؟

ارزش اقتصادی گازهای جمع آوری شده بسیار بالاست. اگر نرخ جهانی گاز (حدود 30 سنت برای هر مترمکعب) را مبنا قرار دهیم، هر روز تأخیر در جمع آوری گاز مشعل معادل میلیون ها دلار زیان برای اقتصاد کشور است. افزون بر آن، این گازها در قالب گاز خشک، میعانات و ترکیبات قابل فروش، منبعی برای صنایع پایین دستی، پتروشیمی ها و شبکه سراسری گاز خواهند بود و به رفع ناترازی انرژی کمک می کنند.

از منظر زیست محیطی نیز اهمیت این طرح دوچندان است. وزارت نفت طرح های بهسوزی مشعل ها را آغاز کرده تا با تأمین هوای کافی و جداسازی ترکیبات سنگین، مشعل ها با شعله آبی و بدون دود بسوزند. اکنون در میدان اهواز، یکی از این پروژه ها اجرا شده و دود مشعل به طور کامل حذف شده است. این اقدام ضمن کاهش آلاینده ها، سلامت ساکنان مناطق نفت خیز را بهبود می بخشد.

درمجموع جمع آوری گازهای مشعل یک اقدام ملی با سه دستاورد بزرگ شامل کمک به اقتصاد کشور، بهبود وضعیت تراز انرژی و صیانت از محیط زیست است. به همین دلیل، رییس جمهوری و وزیر نفت این موضوع را با جدیت و حساسیت ویژه دنبال می کنند و بر جمع آوری گازهای مشعل تأکید ویژه ای دارند.

به گفته محسن پاک نژاد، وزیر نفت با تکمیل طرح های جمع آوری گازهای مشعل تا پایان سال 1407 شاهد خاموشی بزرگی مشعل ها در کشور خواهیم بود. محقق شدن هدف بزرگی که نمادی از خودباوری ملی، استفاده حداکثری از توان داخل و گامی بزرگ در مسیر صیانت از سرمایه های ملی، تحقق اقتصاد مقاومتی و حفاظت از محیط زیست کشور محسوب می شود.