در حالی که فشار تورمی و افزایش قیمت کالاهای اساسی همچنان یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های معیشتی خانوارهاست، دولت از اجرای یک «سورپرایز کالابرگی» برای سه ماه پایانی سال 1404 خبر داده است. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که وزارت رفاه از نظر فنی و اجرایی کاملاً آماده اجرای کالابرگ الکترونیک با شیوه جدید است و تنها شرط آغاز این طرح، تأمین منابع مالی آن است.

بر اساس این اظهارات، اگر منابع پیشنهادی از سوی سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی تأمین شود، کالابرگ الکترونیک در سه ماه پایانی سال به‌صورت جدید و هدفمند اجرا خواهد شد و نقش ضربه‌گیر تورمی برای دهک‌های پایین و متوسط ایفا خواهد کرد.

کالابرگ الکترونیک یک ابزار حمایتی غیرنقدی است که به‌جای پرداخت پول، امکان خرید کالاهای اساسی با قیمت یارانه‌ای یا با جبران مابه‌التفاوت قیمت را برای خانوارها فراهم می‌کند. در این مدل، دولت به‌جای اینکه یارانه را در حلقه تولید یا واردات پرداخت کند، مستقیماً به مصرف‌کننده نهایی کمک می‌کند.

هدف اصلی کالابرگ الکترونیک عبارت است از:

حفظ قدرت خرید خانوارها

جلوگیری از اثر تورمی پرداخت‌های نقدی

هدفمند کردن حمایت‌های دولتی

حذف رانت‌های پنهان در زنجیره توزیع

سورپرایز کالابرگی به معنای اجرای مجدد و گسترده طرح کالابرگ الکترونیک در ماه‌های دی، بهمن و اسفند 1404 است؛ آن هم با یک شیوه اصلاح‌شده که دولت مابه‌التفاوت افزایش قیمت کالاهای اساسی را پرداخت می‌کند.

به بیان ساده، اگر قیمت کالایی از سقف تعیین‌شده بالاتر رود، خانوار همان قیمت مصوب را می‌پردازد و دولت تفاوت آن با قیمت بازار را جبران می‌کند.

بر اساس اعلام وزیر تعاون:

پیشنهاد اختصاص 2.5 میلیارد دلار برای سه ماه پایانی سال مطرح شده است.

این منابع از محل مدیریت ارزی و منابع بودجه‌ای سازمان برنامه و بودجه تأمین می‌شود.

شرط اصلی اجرای طرح، همراهی بانک مرکزی در تأمین و انتقال منابع است.

در مدل جدید:

قیمت مرجع برای کالاهای اساسی تعیین می‌شود.

اگر قیمت بازار بالاتر رود، دولت مابه‌التفاوت را پرداخت می‌کند.

خانوار فقط قیمت مرجع را پرداخت می‌کند.

پرداخت به‌صورت اعتباری و از طریق کارت بانکی انجام می‌شود.

مثال:

اگر قیمت مصوب مرغ 130 هزار تومان و قیمت بازار 150 هزار تومان باشد، خانوار 130 هزار تومان پرداخت می‌کند و دولت 20 هزار تومان را می‌پردازد.

در حال حاضر:

7 دهک اول درآمدی مشمول کالابرگ هستند.

دهک‌های 8 تا 10 فعلاً خارج از طرح هستند.

دولت اعلام کرده ترکیب مشمولان در حال بازنگری است.

چه کالاهایی مشمول کالابرگ الکترونیک می‌شوند؟

کالاهای اساسی شامل:

برنج

مرغ

گوشت منجمد

روغن

تخم‌مرغ

لبنیات

حبوبات

آرد و نان

شکر و قند

تفاوت کالابرگ جدید با مدل‌های قبلی چیست؟