به گزارش خبرنگار مهر، صمد نژادابراهیمی در نشست راهبران آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی با عنوان «توانمندسازی پژوهشگر تا حل مسائل ملی» اظهار کرد: محور اصلی طرح آتف، حمایت از پژوهشگران دارای برنامه تحقیقاتی مشخص و ظرفیت علمی بالا است و الزاماً به معنای ایجاد فضای فیزیکی مستقل برای آزمایشگاه نیست.

وی با بیان اینکه حمایت‌های این برنامه در یک دوره سه‌ساله دنبال می‌شود، افزود: هدف آن است که پژوهشگران در این مدت به توانمندی و استقلال پژوهشی برسند و پس از پایان دوره، فعالیت‌های خود را از طریق همکاری با صنعت، جامعه، دستگاه‌های اجرایی و سایر منابع حمایتی ادامه دهند.

نژادابراهیمی تأکید کرد: اعتبار طرح آتف علاوه بر گرنت پژوهشی سالانه دانشگاه‌هاست و نباید جایگزین حمایت‌های معمول پژوهشی استادان شود. همچنین عملکرد پژوهشگران بر اساس برنامه تحقیقاتی، خط پایه فعالیت‌ها و میزان پیشرفت ارزیابی خواهد شد و گزارش عملکرد هر شش ماه یک‌بار از دانشگاه‌ها دریافت می‌شود.

توسعه همکاری دانشگاه و صنعت در اولویت طرح

مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم با اشاره به استقبال صنایع از این برنامه گفت: مجموعه‌هایی از صنعت فولاد و پتروشیمی برای همکاری با طرح آتف اعلام آمادگی کرده‌اند و پیشنهاد حمایت از 100 آزمایشگاه تحقیقات فردی در حوزه نیازهای بنیاد مستضعفان نیز مطرح شده است.

وی ادامه داد: هدف، تعریف حمایت‌های پژوهشی متناسب با نیازهای واقعی صنایع و توسعه آزمایشگاه‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند کاتالیست، هوشمندسازی فرایندها و مدیریت توسعه است.

نژادابراهیمی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به دستاوردهای پژوهشی تصریح کرد: خروجی پژوهش صرفاً مقاله نیست، بلکه تربیت نیروی انسانی متخصص، شکل‌گیری هسته‌های فناور، تولید گزارش‌های سیاستی و حل مسائل واقعی جامعه نیز از دستاوردهای مهم پژوهش محسوب می‌شوند.

وی با بیان اینکه اجرای طرح آتف به معنای توقف حمایت از آزمایشگاه‌های مرکزی و مرجع نیست، گفت: آزمایشگاه‌های مرکزی به دلیل هزینه‌های بالای تجهیزات پیشرفته، نیازمند حمایت‌های مالی جداگانه و گسترده هستند و مسیر حمایتی مستقلی برای آنها در نظر گرفته شده است.

مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم همچنین از تصویب اختصاص ردیف مستقل برای حمایت از پژوهشگران پسادکتری خبر داد و افزود: آیین‌نامه اجرایی این موضوع در حال تدوین است.

وی درباره نحوه انتخاب پژوهشگران نیز اظهار کرد: پرونده افراد معرفی‌شده از سوی دانشگاه‌ها در شورای راهبری بررسی و ارزیابی می‌شود و پس از تأیید، گواهی رسمی راهبران آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی با امضای وزیر علوم صادر خواهد شد.

ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری در پژوهش و ارتقای کیفیت علمی

نژادابراهیمی با اشاره به وضعیت تولیدات علمی کشور گفت: حدود 20 درصد مقالات علمی ایران در بازه 2022 تا 2025 در نشریات دهک نخست منتشر شده و میزان همکاری‌های بین‌المللی در تولید مقالات علمی کشور حدود 33 درصد گزارش شده است.

وی افزود: شاخص استناد نرمال‌شده ایران حدود 0.99 است که نشان می‌دهد برای افزایش اثرگذاری علمی، باید علاوه بر توسعه کمیت تولیدات پژوهشی، بر کیفیت، همکاری‌های بین‌المللی و ارتباط دانشگاه با صنعت تمرکز بیشتری شود.

این مقام مسئول با تأکید بر ضرورت افزایش سهم پژوهش و فناوری از تولید ناخالص داخلی به دو درصد خاطرنشان کرد: بدون افزایش جدی سرمایه‌گذاری در حوزه علم و فناوری، حمایت‌های فعلی بیشتر فرصت تنفس برای پژوهشگران فراهم می‌کند و برای ایجاد تحول اساسی کافی نخواهد بود.

وی همچنین خواستار اصلاح آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی برای حمایت از پژوهش‌های گروهی، همکاری‌های بین‌المللی و پروژه‌های مشترک شد و تأکید کرد: شبکه‌سازی علمی و حل مسائل واقعی کشور بدون فعالیت‌های تیمی امکان‌پذیر نیست.

نژادابراهیمی در پایان ابراز امیدواری کرد اجرای طرح آتف با تقویت همکاری دانشگاه‌ها، پژوهشگران و صنایع، زمینه شکل‌گیری ساختاری جدید در نظام پژوهشی کشور را فراهم کند؛ ساختاری که در آن استقلال علمی، توانمندسازی پژوهشگران و حل مسائل واقعی جامعه در کنار یکدیگر قرار گیرند.