به نقل از اکوایران، بازار موبایل در یک سال گذشته مسیری متفاوت از دلار را طی کرده و رشد قیمت گوشی های پرچمدار حتی از افزایش نرخ ارز نیز پیشی گرفته. مقایسه قیمت سه گوشی پرچمدار از برندهای سامسونگ، شیائومی و اپل نشان می دهد از 13 آبان 1404 تا 13 آبان 1405 قیمت گلکسی S25 اولترا 218 درصد و پوکو F6 پرو 228 درصد افزایش یافته. درحالی که دلار در همین بازه 147 درصد رشد کرد. آیفون 17 پرومکس نیز با رشد 179 درصدی اگرچه از دو رقیب اندرویدی خود عقب مانده اما همچنان 31 واحد درصد بیشتر از دلار افزایش قیمت داشته.

نکته مهم این مقایسه، سبقت گوشی های شیائومی و سامسونگ از دلار است. پوکو F6 پرو که در آبان سال گذشته 49 میلیون تومان قیمت داشت حالا به 161 میلیون تومان رسیده و بیش از 3.2 برابر شده است. گلکسی S25 اولترا نیز از 126 میلیون و 300 هزار تومان به 402 میلیون و 500 هزار تومان رسیده است.

در روز انتخابات آمریکا، بازارهای داخلی و جهانی در فضایی محتاطانه و هم زمان تحت تأثیر اخبار سیاسی نوسان کردند. انتشار خبر تصویب پیش نویس یادداشت تفاهم مذاکرات، قیمت نفت را تا 101 دلار پایین آورد و انس طلا را به 3950 دلار رساند؛ اما توییت دبیر شورای عالی امنیت ملی بار دیگر جهت بازارها را تغییر داد و نفت به سمت 104 دلار و دلار هرات به محدوده 269 هزار تومان بازگشت. سکه امامی نیز در محدوده 260 تا 262 میلیون تومان و طلای آب شده در حوالی 110 میلیون تومان نوسان داشت.

در همین حال، قیمت آیفون 17 پرومکس از 213 میلیون تومان به 595 میلیون تومان افزایش یافته یعنی خریداران برای تهیه این گوشی باید 382 میلیون تومان بیشتر از یک سال قبل هزینه کنند.

برنده این رقابت قیمتی، شیائومی است اما بازنده اصلی مصرف کننده ایرانی است چراکه مصرف کننده باید برای داشتن یک گوشی بیشترین مبلغ را پرداخت کند. بازار موبایل نه تنها از موج افزایش نرخ ارز عقب نمانده بلکه در برخی مدل ها با فاصله ای قابل توجه از آن پیشی گرفته است.

نکته قابل توجه درباره رشد قیمت گوشی های شیائومی، هم زمانی آن با افزایش هزینه های تأمین و محدودیت های واردات موبایل است. در سال گذشته سیاست های ارزی و محدودیت ثبت سفارش برای چند ماه روند واردات گوشی را مختل کرد و به کاهش عرضه در بازار انجامید. از سوی دیگر، افزایش تقاضای جهانی برای تراشه و حافظه تحت تأثیر توسعه هوش مصنوعی، هزینه تأمین قطعات را برای تولیدکنندگان موبایل بالا برد. گزارش هایی از بازار موبایل نیز از افزایش قیمت برخی قطعات و رشد هزینه تأمین گوشی های شیائومی در بازار منطقه حکایت دارد. در داخل ایران، افزایش حقوق ورودی گوشی های گران قیمت و تغییر مبنای محاسبه هزینه های گمرکی در سال 1405 نیز به فشار هزینه ای بازار اضافه کرد. مجموعه این تحولات می تواند بخشی از فاصله رشد قیمت گوشی های شیائومی با دلار را توضیح دهد. هرچند برای تفکیک اثر افزایش قیمت جهانی از محدودیت عرضه در ایران، مقایسه قیمت این مدل در بازار منطقه ای ضروری است.

پشت پرده گرانی گوشی های پرچمدار

اعلام ممنوعیت رجیستری برخی از گوشی های پرچم دار از سوی دولت، بار دیگر توجه ها را به بازار موبایل و نوسانات قیمت گوشی های آیفون جلب می کند. یکی از مدل هایی که نام آن در فهرست گوشی های مشمول این محدودیت قرار گرفته، آیفون 18 است. بررسی تغییرات قیمت آیفون 17 پرومکس 512 گیگابایتی نشان می دهد که اعلام این تصمیم چه تأثیری بر انتظارات قیمتی بازار داشته و قیمت این گوشی در مقایسه با نوسانات دلار چه مسیری را طی کرده است.

بررسی روند قیمت ها نشان می دهد همزمان با انتشار خبر ممنوعیت رجیستری، قیمت آیفون 17 با جهش قابل توجهی مواجه شده به طوری که بهای این مدل که پیش از آن در محدوده 556 تا 557 میلیون تومان قرار داشت طی دو روز به حدود 665 میلیون تومان رسید. با این حال، این روند صعودی پایدار نماند و پس از چند روز، قیمت آیفون 17 بار دیگر وارد مسیر ثبات و کاهش شد. به این ترتیب، واکنش اولیه بازار به خبر محدودیت رجیستری با تداوم افزایش قیمت همراه نبود و بخشی از رشد اولیه در روزهای بعد تعدیل شد.

با این حال، مقایسه روند روزانه قیمت آیفون و دلار نشان می دهد که در بیشتر روزها این دو بازار هم جهت حرکت کردند و افزایش نرخ ارز با رشد قیمت گوشی همراه بود. برای نمونه، در مهرماه و همزمان با ورود دلار به کانال 270 هزار تومان قیمت آیفون 17 نیز در یک روز از حدود 554 میلیون تومان به 567 میلیون تومان افزایش پیدا کرد. این نمونه نشان می دهد که نوسانات دلار می تواند به سرعت در قیمت گوشی های پرچم دار منعکس شود.

البته این هم جهتی همیشگی نبوده به طوری که در برخی مقاطع، قیمت آیفون با سرعتی بیشتر از دلار افزایش یافته و حتی در شرایطی که تغییرات نرخ ارز محدود بوده بازار موبایل رشدهای قابل توجهی را ثبت کرده. جهش قیمت در حوالی 18 مهر نیز یکی از نمونه های این واگرایی است.

قیمت دلار و یورو در معاملات سه شنبه تحت تأثیر تحولات سیاسی و افزایش ریسک های منطقه ای افزایش محدودی یافت اما قیمت طلا و سکه با کاهش همراه شد. همزمانی رایزنی های قطر و چین درباره مذاکرات تهران و واشنگتن با انتخابات میان دوره ای آمریکا، توجه معامله گران بازار ارز را به تحولات سیاسی معطوف کرد.

بنابراین قیمت آیفون از دو مسیر اثر می پذیرد. از یک سو نوسانات دلار که هزینه جایگزینی و واردات گوشی را تحت تأثیر قرار می دهد و از سوی دیگر، سیاست های دولت در این حوزه مانند محدودیت واردات و رجیستری که می تواند انتظارات قیمتی و تعادل عرضه و تقاضا را تغییر دهد. نکته مهم این است که شوک خبری ناشی از ممنوعیت رجیستری، دست کم در واکنش اولیه بازار به افزایش قیمت منجر شد اما تداوم نیافتن این روند نشان می دهد که اثر اخبار محدودکننده بر قیمت ها لزوماً ماندگار نیست.