به نقل از همشهری آنلاین، ، جان مرشایمر تحلیلگر برجسته آمریکایی و استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو در گفت وگویی درباره جنگ آمریکا و ایران و عقب نشینی اخیر دونالد ترامپ از تهدید به تشدید حملات، گفت رییس جمهور آمریکا در حال دست وپا زدن است و نمی تواند شکست واشنگتن در این جنگ را بپذیرد.

وی جنگ 40 روزه و حملات اخیر آمریکا به ایران را ضربه نهایی و تمام قدرت آمریکا توصیف کرد که با شکست روبه رو شده و افزود ترامپ پس از اعلام آتش بس در هشتم آوریل، پیوسته به دنبال راه دیگری برای پیروزی یا دست کم یافتن یک راه خروج آبرومندانه بوده، اما در تحقق هیچ یک موفق نشده است.

این استاد دانشگاه آمریکایی تصریح کرد: دلیل این وضعیت آن است که ایران جنگ را برده و ما جنگ را باخته ایم، اما ترامپ حاضر نیست این واقعیت را بپذیرد.

مرشایمر گفت ترامپ به طور مداوم تهدید می کند ایران را به عصر حجر بازگرداند ، اما هرگاه لحظه تصمیم گیری فرا می رسد، عقب نشینی می کند و چند هفته بعد دوباره به همان تهدیدها بازمی گردد.

وی افزود رییس جمهور آمریکا خود را در وضعیتی فاجعه بار گرفتار کرده و وارد جنگی شده که هیچ راهبرد قابل قبولی برای پیروزی یا حتی حفظ آبرو در آن وجود ندارد؛ به همین دلیل همچنان میان تهدید و عقب نشینی سرگردان است.

زمان به سود ایران است

مرشایمر در پاسخ به پرسشی درباره امتناع احتمالی ایران از واگذاری اهرم راهبردی خود در تنگه هرمز گفت هرچه جنگ بیشتر ادامه پیدا کند، اهرم فشار ایران نیز افزایش می یابد. وی افزود مقام های ایرانی بارها اعلام کرده اند برای دستیابی سریع به توافق عجله ای ندارند، زیرا معتقدند زمان به سود آنهاست.

این تحلیلگر آمریکایی گفت مشکل ترامپ آن است که با گذشت زمان، اقتصاد به لبه پرتگاه نزدیک تر می شود. وی برداشت نفت از ذخایر راهبردی آمریکا و تحولات مربوط به تورم را از نشانه های نگران کننده وضعیت اقتصاد بین المللی دانست و گفت دلایل متعددی برای نگرانی جدی درباره مسیر آینده اقتصاد جهان وجود دارد.

مرشایمر گفت ترامپ در نهایت ناچار به تسلیم خواهد شد؛ همان طور که در 17 ژوئن با امضای تفاهم نامه این کار را انجام داد. او این تفاهم نامه را سند تسلیم آمریکا توصیف کرد و گفت ترامپ در نهایت نتوانست آن را بپذیرد و به همین دلیل مفادش را نقض کرد.

وی پیش بینی کرد رییس جمهور آمریکا در ادامه بار دیگر مجبور خواهد شد تفاهم نامه دیگری را بپذیرد، زیرا راهی جز پایان دادن به جنگ ندارد؛ با این تفاوت که توافق دوم، به دلیل تقویت موقعیت ایران، برای واشنگتن بسیار دشوارتر از توافق نخست خواهد بود.

آمریکا تفاهم نامه را نقض کرد

مرشایمر در واکنش به ادعای ترامپ مبنی بر اینکه ایران با حمله به کشتی هایی که بدون اجازه تهران از تنگه هرمز عبور می کردند، تفاهم نامه را نقض کرده است، گفت این ادعا صحت ندارد. وی اظهار داشت بر اساس ماده پنجم تفاهم نامه، ایران و عمان مسئول کنترل تنگه هرمز در دوره 60 روزه مذاکرات پس از امضای تفاهم نامه بوده اند.

به اذعان این کارشناس آمریکایی، در این دوره ایران نقش اصلی و عمان نقش محدودتری در تعیین کشتی های مجاز به عبور و شرایط تردد آنها داشتند و در ماده پنجم هیچ اشاره ای به نقش آمریکا نشده است.

وی در نتیجه تأکید کرد این آمریکا بود که توافق را نقض کرد، نه ایران.

ترامپ مستأصل است

مرشایمر تأکید کرد ایران خواهان جنگی تمام عیار نیست و اگر درگیری گسترش یابد، علت اصلی آن استیصال ترامپ خواهد بود.

این تحلیلگر آمریکایی گفت دولت ها در وضعیت های استیصال آمیز ممکن است تصمیم های غیرعاقلانه بگیرند و این احتمال وجود دارد که ترامپ برای نجات خود دست به قمار بزند، همه احتیاط ها را کنار بگذارد و جنگ را گسترش دهد.

با این وجود، مرشایمر با بیان اینکه ترامپ احتمالاً در نهایت مسیر عکس را انتخاب کند و عقب بنشیند، الگوی رفتاری رییس جمهور آمریکا را چنین خلاصه کرد: ترامپ تهدید می کند و سپس عقب می نشیند؛ دوباره تهدید می کند و باز عقب می نشیند.

جنگ محدود نیز آمریکا و اسراییل را گرفتار می کند

مرشایمر در پاسخ به این دیدگاه که شاید یک جنگ محدود علیه ایران می توانست برای آمریکا قابل توجیه باشد، به جنگ 12 روزه اشاره کرد که از 13 تا 25 ژوئن 2025 ادامه داشت.

وی گفت این جنگ به دو دلیل پایان یافت؛ نخست اینکه آمریکا و رژیم صهیونیستی در حال تمام کردن موشک های رهگیر مورد نیاز برای مقابله با موشک های بالستیک ایران بودند. مرشایمر افزود موشک های بالستیک و پهپادهای ایران حتی در یک جنگ محدود تهدیدی مرگبار هستند و دفاع از رژیم صهیونیستی یا کشورهای حاشیه خلیج فارس در برابر آنها بسیار دشوار است.

وی دلیل دوم پایان جنگ 12 روزه را اطلاع ترامپ از بررسی گزینه بستن تنگه هرمز از سوی ایران دانست و گفت همین موضوع رییس جمهور آمریکا را هراسان کرد و واشنگتن را به پایان سریع جنگ واداشت.

این استاد دانشگاه آمریکایی گفت در آن زمان نیز معتقد بود ایران از دید منافع خود نباید با پایان جنگ موافقت می کرد، بلکه باید تنگه را می بست و حملات موشکی علیه رژیم صهیونیستی را ادامه می داد، زیرا آمریکا و رژیم اشغالگر دیگر توان قابل توجهی برای رهگیری موشک ها و پهپادهای ایران نداشتند.

مرشایمر نتیجه گرفت حتی آغاز یک جنگ محدود نیز آمریکا و رژیم صهیونیستی را با همان مشکلاتی روبه رو می کند که پس از حمله گسترده ترامپ ظاهر شد.

هیچ نشانه ای از تسلیم ایران وجود ندارد

مرشایمر در واکنش به این استدلال که فشار اقتصادی و تضعیف محور مقاومت ممکن است تهران را وادار به تسلیم کند، گفت ایران مانند هر کشور دیگری درگیر مشکلات و رنج های ناشی از جنگ است، اما هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد این فشارها ایرانی ها را به سوی تسلیم سوق داده است.

وی اظهار داشت آمریکا و رژیم صهیونیستی از 28 فوریه و حتی پیش از آن، ایران را تحت فشار قرار داده اند، اما نتیجه این فشارها افزایش اتحاد ملت ایران بوده است.

مرشایمر گفت ترامپ درباره ایران با ادبیاتی نسل کشانه سخن می گوید و تهدید می کند این کشور را به عصر حجر بازگرداند؛ ادبیاتی که ایرانی ها را بیش از پیش زیر پرچم خود متحد می کند.

وی با اشاره به تجربه ژاپن و آلمان در جنگ جهانی دوم، کره شمالی در جنگ کره و ویتنام گفت حتی حملات سنگین، کشته شدن شمار زیادی از مردم و محرومیت های گسترده نیز لزوماً کشورها را وادار به تسلیم نمی کند.

مرشایمر افزود مردم زمانی که احساس کنند با تهدیدی موجودیتی روبه رو هستند، حاضر به تحمل رنج فراوان خواهند بود و ایرانی ها نیز باور دارند آمریکا و رژیم صهیونیستی تهدیدی موجودیتی علیه کشورشان هستند، زیرا ترامپ هم این را در تهدیدهای خود مطرح کرده است.

وی تأکید کرد در چنین وضعیتی، میزان خسارت و محرومیت به تنهایی باعث نمی شود ایران دست هایش را بالا ببرد و تسلیم شود.

جنگ ایران، آمریکا را در برابر چین تضعیف کرده است

مرشایمر گفت گرفتار ماندن آمریکا در غرب آسیا، بازدارندگی این کشور در برابر چین را به طور اجتناب ناپذیر تضعیف می کند. وی افزود ترامپ دو سال دیگر در قدرت خواهد بود، 80 سال سن دارد و شواهد متعددی وجود دارد که توانایی های شناختی او مانند گذشته نیست.

مرشایمر گفت ترکیب این وضعیت با سرگردانی ترامپ و احتمال مواجه شدن او با شکستی تحقیرآمیز، ممکن است رفتار رییس جمهور آمریکا را در ادامه بدتر و خطرناک تر کند.

وی تصریح کرد آمریکا و متحدانش در وضعیت دشواری قرار دارند و ترامپ با متحدان واشنگتن حتی بدتر از دشمنانش رفتار می کند.

مرشایمر افزود ترامپ از تحت فشار قرار دادن متحدان آمریکا لذت می برد، زیرا می داند آنها برای امنیت خود به واشنگتن وابسته اند و نمی توانند در برابر او واکنش مؤثری نشان دهند. وی این رویکرد را برای آمریکا و نظام ائتلافی آن فاجعه بار توصیف کرد.

آمریکا دیگر بازیگر مسئول دیده نمی شود

مرشایمر در پایان درباره تأثیر جنگ بر جایگاه چین گفت نفوذ آمریکا در غرب آسیا به طور قطع کاهش خواهد یافت.

وی اظهار داشت ساختار پایگاه ها و ائتلاف های آمریکا در خلیج فارس به شدت آسیب دیده و واشنگتن دیگر نمی تواند مانند پیش از 28 فوریه در منطقه نفوذ داشته باشد.

این استاد دانشگاه آمریکایی افزود جنگ همچنین خسارت عظیمی به اعتبار جهانی و قدرت نرم آمریکا وارد کرده و این کشور دیگر به عنوان یک بازیگر مسئول دیده نمی شود.

مرشایمر در مقابل گفت چین در شرایط کنونی مانند بازیگری مسئول، عقلانی و قانون مدار ظاهر شده است. وی همچنین توانایی چین در توسعه فناوری های پیشرفته را بسیار چشمگیر توصیف کرد و گفت مشخص نیست آمریکا یا چین در رقابت فناورانه 20 سال آینده پیروز خواهند شد.

مرشایمر افزود حاضر نیست روی پیروزی آمریکا بر چین شرط بندی کند، زیرا این کشور در حوزه هایی مانند هوش مصنوعی، رایانش کوانتومی و فناوری نسل پنجم توانایی قابل توجهی نشان داده و ممکن است در سال های آینده از آمریکا پیشی بگیرد.