به نقل از اکو ایران، تأمین تغذیه سالم برای هر فرد مستلزم مصرف منظم گروه های متنوع غذایی است تا از ابتلا به بیماری های ناشی از سوءتغذیه جلوگیری شود. هزینه تهیه این اقلام غذایی، به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت جسمی، حتی در شرایط کاهش درآمد نیز معمولاً از سبد مصرفی خانوار حذف نمی شود. در همین راستا، مراکز علمی برجسته کشور از جمله انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی و دانشکده علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران، الگویی تحت عنوان سبد غذایی بهینه طراحی کرده اند که ترکیبی استاندارد از گروه های غذایی ضروری برای تأمین نیازهای روزانه بدن ارائه می دهد. اکوایران با استفاده از کلیات این سبد و مقادیر توصیه شده آن، سبد معیشت اکوایران را طراحی کرده است.

مشاهده اعداد و ارقام حاکی از آن است که فشار تورمی بر سبد خوراکی خانوارها با اینکه در تیرماه امسال اندکی کمتر شده اما همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. به این ترتیب سیاستگذار می بایست به جای طرح های مقطعی و موقتی مانند کالابرگ الکترونیکی به دنبال اتخاذ سیاست های اساسی و بنیادی در جهت حل بحران تورم افسار گسیخته در اقتصاد ایران باشد.

سبد حداقل معیشت خوراکی اکوایران

با وجود سهم بالای خوراکی در سبد مصرف خانوار، بر اساس داده های اخیر دسترسی به الگوی تغذیه ای استاندارد برای بخش قابل توجهی از جامعه، با دشواری های فزاینده ای همراه شده است. اکوایران با تحلیل داده های رسمی منتشر شده توسط مرکز آمار ایران، شاخصی ویژه برای محاسبه هزینه ماهانه تأمین سبد غذایی مطلوب توسعه داده است که نشان می دهد در تیرماه 1405 این هزینه برای هر فرد از 8 میلیون تومان فراتر رفته است.

سبد پیشنهادی اکوایران مشتمل بر 13 گروه کالایی است که با هدف پوشش نیازهای تغذیه ای با حداقل هزینه طراحی شده است. برای کاهش هزینه ها، اقلام اقتصادی تر و پرمصرف تر همچون برنج وارداتی و حبوباتی مانند عدس و لپه در اولویت قرار گرفته اند. گرچه این سبد می تواند با اقلام مغذی تر تکمیل شود، اما در راستای حفظ حداقلی بودن هزینه ها، چنین توسعه ای مدنظر قرار نگرفته است. بنابراین سبد اکوایران به لحاظ اقلام جزیی تفاوت هایی با سبد انستیتو تغذیه دارد. برای مثال، در سبد انستیتو گروه لبنیات و مقدار مصرف مطلوب آن ذکر شده در حالی که اکوایران لبنیات را به شیر ، ماست ، پنیر و کره تقسیم کرده و حجم مورد نیاز برای مصرف ماهانه لبنیات را بین این 4 مورد به شکل مساوی تقسیم کرده است.

تفاوت این سبد با سبد شاخص قیمت مصرف کننده مرکز آمار در دو بعد است: تمرکز بر تأمین حداقل نیازهای غذایی فردی و تفاوت در روند نوسانات قیمتی نسبت به تورم عمومی. این ویژگی ها، سبد غذایی اکوایران را به معیاری مستقل برای سنجش فشار اقتصادی بر تغذیه خانوارها تبدیل می کند.

هزینه سبد حداقل خوراک فردی به بالای 8 میلیون تومان رسید

بررسی ها نشان می دهد که مخارج یک فرد برای تامین حداقلی از خوراک در تیرماه امسال به رقم 8 میلیون و 202 هزار و 482 تومان رسیده که بیانگر رشد هزینه ها به میزان 4.62 درصد نسبت به خردادماه است. همچنین اگر معیار مقایسه را مخارج حداقل خوراک در تیرماه سال گذشته قرار دهیم میزان افزایش قیمت ها 129 درصد محاسبه می شود.

هر دو این ارقام هم در مقیاس ماهانه و هم در مقیاس نقطه به نقطه بالاتر از تورم اعلام شده توسط مرکز آمار هستند؛ به این معنا که فشار تورمی وارد شده از ناحیه خوراکی ها به اقشار فقیر و کمتر برخوردار بسیار بالاتر از برآوردهای مرکز آمار بوده است. تورم ماهانه تیرماه امسال که از سوی مرکز آمار منتشر شده معادل 3.1 درصد و نقطه به نقطه برابر با 87.9 درصد بوده است.