به نقل از تابناک، رویترز روز سه شنبه 6 مرداد 1405 به نقل از یک منبع حوزه خلیج فارس مدعی شده بود که عمان پیشنهادی را به ایران ارائه کرده که بر اساس آن، یک سازوکار مشترک منطقه ای برای مدیریت تنگه هرمز با دریافت هزینه های داوطلبانه ایجاد شود.

این منبع افزوده بود بر اساس پیشنهاد عمان که از حمایت کشور های منطقه برخوردار است، ایران کنترل انحصاری این آبراه راهبردی را در اختیار نخواهد داشت.

از سویی دیگر، یک مقام ارشد خلیج فارس امروز سه شنبه (6 مرداد) به دیلی پاکستان گفته بود که عمان پیشنهادی را برای ایجاد یک سازوکار منطقه ای برای مدیریت تنگه هرمز به ایران ارائه کرده است؛ طرحی که با استقبال اولیه ایران و عربستان سعودی رو به رو شده است.

این پیشنهاد که توسط مقامات عمانی در جریان سفر اخیر هیئتی به تهران ارائه شده، شامل ایجاد یک نهاد نظارتی مشترک برای نظارت بر تردد کشتی ها، جمع آوری هزینه های داوطلبانه و هماهنگی با نیرو های دریایی منطقه ای به منظور تضمین عبور امن از این آبراه حیاتی است.

بر اساس این طرح، ایران کنترل انحصاری تنگه را که پیش از درگیری، یک پنجم از محموله های انرژی جهان از آن عبور می کرد، در اختیار نخواهد داشت. در عوض، کشور های عضو، از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی، در عملیات های امنیتی مشارکت خواهند داشت و هزینه ها بر اساس الگوی تنگه مالاکا، که کاربران آن به طور داوطلبانه در هزینه های ناوبری، حفاظت از محیط زیست و جست و جو و نجات مشارکت می کنند، دریافت خواهد شد.

حتی به ادعای این رسانه پاکستانی، دولت ایران نشانه هایی از انعطاف پذیری در قبال این ایده نشان داده بود و مقامات ارشد به طور خصوصی آن را گامی مثبت خوانده بود، هرچند بر حق تهران برای اعمال نفوذ بر ترافیک دریایی در آب های سرزمینی خود پافشاری کرده اند.

عربستان سعودی نیز از این طرح اعلام حمایت کرده بود و وزیر امور خارجه این کشور طی تماسی تلفنی با همتای ایرانی خود، بر ضرورت تقویت همکاری برای برقراری ثبات در منطقه و رفع ناامنی ناشی از اقدامات تهاجمی آمریکا تأکید کرده است.

به گزارش رویترز، این پیشنهاد بر اساس الگوی تنگه مالاکا تدوین شده است؛ جایی که استفاده کنندگان از این آبراه، داوطلبانه برای تأمین هزینه های ناوبری، حفاظت از محیط زیست و عملیات جست و جو و نجات مشارکت مالی می کنند.

با وجود این رویترز امروز چهارشنبه هفتم مرداد 1405 به نقل از یک منبع آگاه ایرانی اعلام کرده که تهران پیشنهاد جدید عمان را نپذیرفته و آن را فاقد هر گونه شانس موفقیت دانسته است.

به گفته این مقام، طرح کنترل تنگه به صورت 50-50 بین ایران و عمان، با منافع ایران همخوانی ندارد، هرچند تهران عمان را همسایه ای ارزشمند می داند .

مقام مورد استناد رویترز افزود ایالات متحده و عربستان سعودی در تلاش هستند تا بر عمان فشار بیاورند تا طرح های غیرواقع بینانه آنها درباره تنگه هرمز را پیش ببرد.

وی همچنین گفت که مسیر های جنوبی عبور از تنگه می توانند برای کشتی ها خطرناک باشند و میزان کنترل مسقط بر تنگه باید متناسب با سهم این کشور از این آبراه باشد .

کاظم غریب آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، روز سه شنبه ششم مرداد 1405 در خصوص طرح عمان گفته بود که عمان پیشنهاد کرده بود که مسیر های عبور کشتی ها بین دو کشور به طور مساوی تقسیم شود، اما این طرح نگرانی های امنیتی ایران را برطرف نمی کند .

غریب آبادی ادامه داد: اصرار عمان و طرف های دیگر و میانجی ها این است که از این مسیر (جنوب) بروند تا شما تقاهم کنید. به هیچ وجه. ما حتی یک ساعت مسیر جنوب را به رسمیت نمی شناسیم.

وی افزود تهران در مقابل، طرحی ارائه کرده که بر اساس آن، یکی از مسیر های عبور کشتی ها به طور کامل در آب های ایران قرار گیرد و بخشی از مسیر مقابل هم در محدوده آب های ایران باشد.

غریب آبادی توضیح داد که مسیر ورود کشتی ها باید به طور کامل تحت کنترل ایران باشد، در حالی که بخشی از مسیر خروج ممکن است تحت کنترل عمان باقی بماند.

او تأکید کرد که در صورت پذیرش این پیشنهاد، می توان وارد مرحله بعدی مذاکرات شد.

از سویی دیگر اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران دوشنبه تاکید کرد که مذاکرات بین ایران و عمان بر سر تنگه هرمز در جریان است و ارتباطی با آمریکا ندارد.

بقایی توضیح داد که چند دور مذاکره روز های جمعه و شنبه برگزار شد که مفید بود و درباره نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز گفت و گو شد.

وی با ذکر این نکته که وضعیت تنگه هرمز هیچ تغییری نکرده، افزود کماکان، به دلیل اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و به دلیل ناامنی که این کشور بر منطقه تحمیل کرده، تنگه هرمز همچنان بسته است .

تحلیلگران می گویند به نظر می رسد عمان در حال به کارگیری درجه ای از ابهام استراتژیک است، چرا که بین خواست ایران برای ایجاد یک سیستم عوارض و اصرار آمریکا مبنی بر عدم وقوع آن تحت هیچ شرایطی، درگیر شده است.

دانیا ثافر، مدیر اجرایی مجمع بین المللی خلیج فارس در واشنگتن در این زمینه به سی ان بی سی می گوید که موضع عمان در مورد دریافت عوارض یا یک سیستم عوارضی احتمالاً عمداً نامشخص است.

ثافر گفت: شما یک قدرت منطقه ای مانند ایران دارید و سپس یک قدرت جهانی، ایالات متحده، که بر عمان فشار وارد می کنند. بنابراین، آنها سعی می کنند از درجه ای از ابهام استراتژیک استفاده کنند تا حد امکان از درگیری دور بمانند و این بازیگران بسیار قدرتمند را تضعیف نکنند.