جام جهانی همیشه عرصه ارزشمندی برای بازیکنان تیم های حاضر در مسابقات به شمار می رود تا قابلیت های خود را به نمایش بگذارند و تیم های باشگاهی مختلف نیز از این فرصت بهره می برند تا بازیکنان مستعد را از تیم های مختلف شکار کنند.

در جام جهانی 2026 نیز تیم های بزرگ اروپا به سراغ ستاره های کمتر شناخته شده جام رفتند و برای عقد قرارداد با آنها اقدام کردند. ایوب بوعدی ستاره 18 ساله مراکش با پیشنهاد لیورپول، منچسترسیتی، آرسنال و چلسی مواجه شده و یان دیومانده وینگر 19 ساله ساحل عاج به رئال مادرید پیوست. یوهان مانزامبی پدیده 20 ساله سوییس هم با استون ویلا قرارداد بست.

روزگاری بود که فوتبال ایران هم از این سبد سهمی قابل توجه داشت. با این حال چند دوره ای است که بازیکنان تیم ملی کشورمان در جام جهانی، توجه باشگاه های پنج لیگ برتر جهان را جلب نمی کنند و خروجی قابل توجهی از تیم ملی به سمت لیگ های معتبر یا نیمه معتبر ندیده ایم!

تیم ملی فوتبال ایران , بازیکنان فوتبال ایران , فوتبال ,

یکی از نکاتی که برای جذب بازیکن از جام جهانی مورد نظر باشگاه ها قرار می گیرد، سن بازیکنان است. همانطور که در قبال مواردی چون بوعدی، دیومانده و مانزامبی اشاره شد، باشگاه ها به جذب بازیکنان عمدتاً جوان رغبت نشان می دهند و بازیکنانی که سن آنها از 30 سال گذشته، توجه باشگاه های بزرگ را کمتر جلب می کنند.

با توجه به میانگین سنی بالای تیم ملی ایران، نبود خروجی از تیم امیر قلعه نویی به مقصد لیگ های درجه یک یا دوی اروپا چندان دور از ذهن نبود. از فهرست تیم ملی، تاکنون (تا لحظه نگارش این گزارش) دو انتقال مهم در نقل وانتقالات تابستانی ثبت شده است. یکی شهریار مغانلو که دل از لژیونر شدن کَند و به تراکتور ملحق شد. دیگری هم میلاد محمدی که به تیم ویتبسک بلاروس پیوست؛ تیمی از لیگ شصت ودوم دنیا (به انتخاب فدراسیون آمار و تاریخ فوتبال)!

شرایط امروز فوتبال ایران را با 30 سال قبل مقایسه می کنیم. تیم جوان محمد مایلی کهن در جام ملت های آسیا 1996 با ستارگانی چون علی دایی، مهدی مهدوی کیا، کریم باقری، مهرداد میناوند، خداداد عزیزی و مهدی مهدوی کیا درخشید و بر سکوی سوم آسیا ایستاد. همین تیم در جام جهانی 1998 اولین برد تاریخ ایران در جام های جهانی را رقم زد و نشاط ویژه ای به جامعه دهه 70 ایران بخشید.

باقری، دایی و عزیزی از این تیم حدود پنج ماه بعد ترانسفر شدند؛ باقری و دایی به آرمینیا بیلفلد پیوستند و عزیزی راهی اف سی کُلن شد. بعد از جام جهانی 1998 میناوند با اشتورم گراتس اتریش قرارداد بست و مهدی پاشازاده به عضویت بایرلورکوزن درآمد. یک سال بعد از این تاریخ نیز سیروس دین محمدی، مهدی مهدوی کیا، علی موسوی و داریوش یزدانی به فوتبال اروپا رفتند.

این رویه در سال 2006 هم تکرار شد. با وجود عملکرد ضعیف تیم ملی ایران در این مسابقات، آندرانیک تیموریان با 23 سال سن از ابومسلم به بولتون انگلیس پیوست و نکونامِ 26 ساله به اوساسونای اسپانیا ملحق شد. در تیم ملی 2026 اما جوانِ طراز اولی به میدان نرفت که مشتری پروپاقرصی برای خودش دست و پا کند.

مطمئناً اگر بازیکنان مستعدی چون امیرمحمد رزاقی نیا و امیرحسین محمودی فرصت بازی در جام جهانی پیدا می کردند یا نفرات باتجربه تری چون مهدی قایدی و مهدی ترابی در صورت هجومی تر بودن سبک بازی تیم ملی می توانستند دقایق بیشتری به میدان بروند، حداقل یک بازیکن از ایران به سطح اول یا دوم اروپا ترانسفر می شد. در این میان شایعاتی پیرامون انتقال رامین رضاییان به اروپا شنیده می شود که هنوز رنگ واقعیت به خود نگرفته است.