با پایان سوت فینال جام جهانی 2026 یک عصر در فوتبال جهان به پایان رسید. تورنمنتی که نه تنها محل درخشش جوانان، بلکه ایستگاه پایانی برای بسیاری از اسطوره هایی بود که سال ها با پیراهن ملی خود عجین شده بودند. 11 ستاره نامدار از جمله مانوئل نویر، نیمار، ریاض محرز، گی یرمو اوچوآ، نیکولاس اوتامندی، سادیو مانه، پاتریک شیک، انر والنسیا، مارکو آرناتوویچ، کریگ گوردون و ژان میشل سری با اعلام خداحافظی رسمی خود با پیراهن تیم های ملی شان فرصت را برای ظهور استعدادهای نو فراهم کردند. در همین حال شنیده ها حاکی از احتمال خداحافظی دو ابراسطوره فوتبال یعنی مسی و رونالدو است.

این تصمیم شجاعانه نشان دهنده درک آنها از زمان رفتن و احترام به جریان حرفه ای فوتبال است. اما در نقطه مقابل این رویکرد حرفه ای فضای اردوی تیم ملی فوتبال ایران همچنان غبارآلود و در تسخیر چهره های قدیمی است. در حالی که انتظار می رفت پس از پایان جام جهانی 2026 برخی بازیکنان پا به سن گذاشته خودشان محترمانه راهی را که بزرگان جهان فوتبال طی کردند در پیش بگیرند، اما در ایران ماجرا عکس مسیر ستاره های خارجی است. بازیکنانی نظیر احسان حاج صفی، شجاع خلیل زاده، رامین رضاییان، میلاد محمدی، روزبه چشمی، علیرضا جهانبخش و تعدادی دیگر از بازیکنان نه تنها نشانی از خداحافظی ندارند، بلکه گویی بی صبرانه برای حضور در جام ملت های آسیا 2027 روزشماری می کنند! در این بین کادرفنی تیم ملی هم با بیان اینکه جوانگرایی بماند برای بعد از جام ملت ها به این بازیکنان چراغ سبز نشان داده است.

اما این اصرار بر ماندن بیش از آنکه به معنای تعصب ملی باشد، تداعی کننده نوعی تملک بر پیراهن تیم ملی است. به نظر می رسد این بازیکنان افزایش تعداد بازی های ملی خود را بر منفعت کلان فوتبال ایران و ضرورت پوست اندازی و جوانگرایی ترجیح داده اند. این چسبندگی به نیمکت و زمین راه را بر ظهور نسل جدیدی که تشنه دیده شدن هستند، سد کرده است. در این میان نقش امیر قلعه نویی به عنوان سرمربی بسیار حیاتی است. تاریخ فوتبال ایران یادآور دورانی است که قلعه نویی در نخستین دوره حضورش روی نیمکت تیم ملی با اقتدار و بدون تعارف نام بزرگی چون علی دایی را خط زد تا تغییر نسل را کلید بزند. اما پرسش بزرگ هواداران این است که آیا قلعه نویی امروز همان مربی با شهامت گذشته است؟ یا او هم در میان روابط و وابستگی های تاکتیکی به مهره های تکراری گرفتار شده است؟ تجربه نشان داده که فوتبال ایران همیشه از نبود شجاعت در خداحافظی ضربه خورده است. اگر کادرفنی شهامت لازم برای قلم قرمز کشیدن روی نام هایی که دیگر تاریخ مصرف شان در بالاترین سطح ملی گذشته را نداشته باشد باید نگران رکود و عقب ماندگی از استانداردهای جهانی باشیم.

بعید به نظر می رسد این نسل فعلی داوطلبانه صندلی خود را به جوانان بسپارد! بنابراین مسوولیت سنگین جراحی تیم ملی بر دوش سرمربی است. اگر او نخواهد یا نتواند باید شاهد تکرار مکررات در مسیر منتهی به جام ملت های 2027 باشیم.