محمدکاظم سجادپور در یادداشتی در روزنامه اطلاعات نوشت:

در این مصاحبه بسیار طولانی، ونس از جزییات تنش های درونی آمریکا در مورد کشمکش و جنگ با ایران پرده برداشت و منظومه و مجموعه ای از کنشگران آمریکایی و اسراییلی را جانبدار تنش بی پایان با ایران و شیوه برخورد نظامی پایدار با کشور عزیز ما دانست. مخصوصاً از مایک پنس، معاون رییس جمهور در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ نام برد. مصاحبه او روشن کننده تنش های چندلایه ای است که در مورد تجاوز آمریکا علیه ایران در محافل سیاسی واشنگتن در جریان می باشد.

چگونه می توان این مصاحبه طولانی که بخش قابل توجهی از آن به مثلث آمریکا، رژیم صهیونیستی و ایران تعلق گرفته را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد؟

برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید ونس و جایگاه او در سیاست آمریکا ، سپس عمده ترین نکات مطرح شده توسط او در مورد مثلث منازعه آمریکا، رژیم صهیونیستی و ایران و سرانجام معناشناسی استراتژیک گفتمان او را مورد توجه قرار داد.

اما قبل از ورود به مباحث مزبور سه نکته مقدماتی نیاز به توضیح دارد. اول آنکه پادکست ها در سیاست آمریکا و در فضای رسانه های اجتماعی نوین، نقش بسیار اساسی دارند و افرادی که این پادکست ها را اداره می کنند، از مؤثرترین شکل دهندگان به افکار عمومی می باشند. در میان این پادکسترها، جوروگان جایگاه ویژه ای دارد؛ برخی، از حدود 200 میلیون مراجعه کننده به پادکست های جوروگان سخن می گویند. نکته دوم آنکه سیاست در گوشه و کنار جهان برآیند ساختارها، شخصیت ها و گفتمان ها می باشد؛ درخصوص ایالات متحده نیز چنین است و لذا با توجه به ساختارها، نقش افراد و گفتمان های آن ها حائز اهمیت می باشد. نکته سوم آنکه در آمریکا سیاست داخلی بسیار پرتنش و بیش از هر زمان دیگر دو قطبی شده است. توجه به این نکات در درک جایگاه و حرف های ونس در مورد تنش با ایران، کمک کننده است.

اما ونس که پنجاهمین معاون رییس جمهور آمریکا قلمداد می شود بسیار جوان و با بیش از 40 سال سن، بی تردید صرفاً به حفظ شغل فعلی خود توجه ندارد، بلکه خود را رییس جمهور آینده آمریکا می بیند. ونس، یکی از جاه طلب ترین شخصیت های سیاسی آمریکا، اما با یک زندگی خاص است. او سرگذشت خود را در کتابی با نام محلّی که در آن بزرگ شده، یعنی هیل بلی الگی منتشر کرده و از رهگذر انتشار آن کتاب پرفروش و فیلمی که براساس آن ساخته شده، ثروت قابل توجهی را به دست آورده است. او فرزند طلاق است و کودکی سختی داشته و در عنفوان جوانی به ارتش آمریکا پیوست و به عراق اعزام شد. تجربه نظامی عراق بر او اثر جدی گذاشته و دیدگاه او در مورد نسبت بکارگیری قدرت نظامی برای تغییرات سیاسی را تحت تأثیر قرار داده است.

ونس رشته حقوق خوانده، مدتی در کارهای حقوقی بوده و نهایتاً از ایالت اوهایو به مجلس سنا راه یافته و از آن رهگذر به معاونت ترامپ رسیده است. او از نظر مذهبی نیز مسیری خاص داشته و از پروتستان به بی خدایی و نهایتاً به کاتولیسم روی آورده و اخیراً کتاب دوم خود در مورد پیوستن به کاتولیک را منتشر ساخته است. اما مهم تر از همه، او سخنگوی جناح خاصی از حزب محافظه کار است که به آمریکا اول معروفند و مخالف ورود آمریکا به جنگ های بی پایان بوده و در درون حزب جمهوریخواه، در مقابل جناح نومحافظه کار قرار می گیرند که در پی تغییر رژیم در کشورهای مخالف آمریکا می باشند.

در مصاحبه سه ساعته با جوروگان، تقریباً از هر دری سخن گفته شده ولی هیچکدام از آن ها بدون حساب و کتاب نیست؛ از مسائل مهاجرت، کارگری، مناسبات اجتماعی و طیف های درونی حزب جمهوریخواه گرفته تا مباحث سیاست خارجی و البته جنگ با ایران.

تجاوز آمریکا علیه ایران و نقش اسراییل، بخش قابل ملاحظه و نسبتاً طولانی از این پادکست است. چند نکته مهم که از این بخش در خور عنایت می باشند بدین قرارند.

اول، ونس سعی می کند که از تجاوز ترامپ به ایران دفاع کرده ولی آن را در قالب جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته ای توجیه کند. دوم، ونس به حملات سازمان یافته جناح تندروها در حزب جمهوریخواه که از آن ها با عنوان بازها یاد می کند علیه شخص او، مذاکره با ایران و امضای یادداشت تفاهم پرده برمی دارد و از هزینه های هنگفتی که علیه مذاکره با ایران و لزوم تداوم تنش نظامی بین ایران و آمریکا می شود سخن می گوید؛ همچنین از بکارگیری فضای رسانه های اجتماعی در این کارزار پرتنش صحبت می کند.

نکته سوم نیز از همه مهم تر نقش عناصری در دولت اسراییل در این چارچوب را برجسته می داند. بحث او در مورد اسراییل مبسوط و از نگاه آمریکا اول صورت بندی شده است. او در عین اینکه اسراییل را متحد آمریکا می داند، از لزوم توجه به منافع آمریکا و پیگیری آن سخن می گوید و از صحبت های او روشن می شود که منافع آمریکا و اسراییل الزاماً یکسان نیست. افول حمایت از اسراییل در افکار عمومی آمریکا از محورهای قابل اعتنا در این مصاحبه می باشد. در یک کلام، مذاکره را در منفعت آمریکا توصیف کرده و جنگ و تنش بی پایان نظامی بین ایران و آمریکا را خواست اسراییل و جناح تندرو حزب جمهوریخواه معرفی می کند.

زمان، محتوا و نحوه بیان ونس در این مصاحبه، از بار راهبردی برخوردار بوده و معنای آن این است که اولاً از نظر سیاست داخلی، مبارزه انتخاباتی 2028 نقداً شروع شده و در درون حزب جمهوریخواه، دو کاندیدای مطرح یعنی شخص ونس و روبیو وزیر خارجه می باشند و سرنوشت آن ها به پرونده تنش با ایران گره خورده است.

دوم آنکه دو دستور کار مختلف که از دو خواستگاه ایدئولوژیک متفاوت برخاسته، در رابطه با ایران، تنش بین ونس و روبیو را شکل می دهد. پایان تنش از طریق مذاکره، ونس را بالا می برد و ادامه تنش نظامی، روبیو را از حمایت جناح های تند طرفدار اسراییل برخوردار می کند.

سوم آنکه، شمشیر از رو بستن در مقابل جناح های جنگ طلب و خواستار تداوم تنش نظامی، موضوع اسراییل و مناسبات تل آویو و واشنگتن را در محور گفتمان های انتخاباتی 2028 قرار خواهد داد.

به نظر می رسد رژیم صهیونیستی مانند گذشته نمی تواند کار خود را در افکار عمومی جلو ببرد. از این جهت زاویه ای که ونس گرفته، در خور توجه می باشد. اما فراتر آنچه بر همه این کنش و واکنش ها فائق می آید، به لطف و فضل الهی، مقاومت و درایت مردم و مسئولین ایران است. چگونگی مدیریت این تنش های چندلایه، خود موضوعی جدی و در خور بحث مستقل دیگری است.