به نقل از همشهری آنلاین، پروانه بندپی: خیلی ها عادت دارند موقع خستگی، گردن شان را بچرخانند و قولنج آن را بشکنند؛ حرکتی که معمولاً با صدای تق همراه است و حس سبک شدن گردن و آرامش به فرد می دهد. اما همین عادت ظاهرا ساده و بی ضرر می تواند به آسیب رگ های مهم گردن و حتی سکته مغزی منجر شود. اتفاقی که در جوانان و افراد میانسال بیشتر رخ می دهد تا سالمندان. اما آیا واقعا شکستن گردن می تواند باعث سکته مغزی شود؟ چرا و چطور این اتفاق می افتد؟

خیلی ها تصور می کنند که گردن فقط مجموعه ای از استخوان و عضله است. اما گلاره بنی هاشمی، متخصص مغز و اعصاب و نورولوژیست به همشهری می گوید: دو شریان مهم مهره ای از میان مهره های گردنی عبور می کنند که وظیفه خون رسانی به مغز را دارند. این رگ ها موقع چرخش شدید یا کشش ناگهانی گردن تحت فشار قرار می گیرند.

به گفته این نورولوژیست، اگر این حرکت بیش از حد یا با فشار زیاد انجام شود، ممکن است لایه داخلی رگ دچار پارگی بسیار کوچکی شود؛ اتفاقی که به آن دایسکشن عروق گردنی می گوییم. در این حالت، خون وارد دیواره رگ می شود و ممکن است لخته تشکیل شود. اگر این لخته به سمت مغز حرکت کند یا مسیر خون را مسدود کند، سکته مغزی ایسکمیک رخ می دهد.

دکتر بنی هاشمی می گوید: درمجموع یکی از علل کمتر شناخته شده اما مهم در سکته مغزی به خصوص در جوانان، آسیب های ناشی از ضربه به ناحیه گردن است که شکستن و گرفتن قولنج، یکی از آنها است. البته این اتفاق نادر است و در همه افراد رخ نمی دهد.

این متخصص مغز و اعصاب این نکته مهم را هم اضافه می کند که شایع ترین عامل بروز سکته مغزی ناشی ازآسیب به عروق گردن، شکستن گردن یا گرفتن قولنج گردن نیست؛ وارد شدن ضربه ای ناگهانی به گردن است. مخصوصا در تصادفات خودرو که سر و گردن فرد به شدت به جلو و عقب پرت می شود.

بنی هاشمی می گوید: کلاً نگه داشتن طولانی مدت سر در وضعیت عقب، حرکات ناگهانی گردن یا شکستن و قولنج گرفتن مکرر گردن برای رفع خستگی می تواند خطر آسیب به عروق گردنی را افزایش دهد. تکرار این حرکات در برخی افراد ممکن است باعث پارگی رگ های گردن شود و این پارگی در مواردی به سکته مغزی منجر می شود. البته این اتفاق همان طور که گفتم، در همه افراد رخ نمی دهد و بیشترین موارد گزارش شده از رابطه گردن و سکته مغزی، وارد شدن ضربه شدید به گردن مخصوصا در تصادفات رانندگی است.

برخلاف تصور عمومی، خطر سکته مغزی فقط افراد سالمند را تهدید نمی کند؛ درواقع سکته مغزی ناشی از پارگی دیواره عروق گردن (دایسکشن) بیشتر در جوانان و میانسالان رخ می دهد. درحالی که شایع ترین نوع سکته مغزی در سالمندان معمولا به دلیل تنگ شدن و گرفتگی رگ های مغز بر اثر تجمع چربی در دیواره رگ ها (تصلب شرایین) اتفاق می افتد.

پزشکان می گویند ورزشکاران هم از این قاعده مستثنی نیستند. در رشته هایی مثل کُشتی، جودو، ژیمناستیک، شیرجه، فوتبال، وزنه برداری و حتی بدنسازی، حرکات شدید گردن یا ضربه به سر و گردن می تواند احتمال آسیب به شریان ها عروق گردن را افزایش دهد. البته وقوع سکته در این افراد همچنان نادر است، اما پزشکان تأکید می کنند که هر درد گردن بعد از ضربه یا حرکت شدید را نباید ساده تلقی کرد.

حتی گزارش هایی وجود دارد که دایسکشن عروق بعد از سرفه شدید، عطسه، تصادف های خفیف یا حرکات ناگهانی هنگام ورزش رخ داده است؛ موضوعی که نشان می دهد همیشه نمی توان یک عامل مشخص را مقصر دانست. دکتر بنی هاشمی، نورولوژیست قبلا در این رابطه به همشهری گفته بود: اگر کسی عطسه یا سرفه شدید کند و هم زمان حرکتی ناگهانی و غیرعادی در گردنش انجام دهد، می تواند باعث دایسکشن یا پارگی رگ های گردن شود و پارگی رگ هم می تواند منجر به سکته مغزی شود. البته این مورد بسیار نادر است.

برخلاف سکته های معمول که بیشتر در سالمندان دیده می شوند، دایسکشن عروق گردنی اغلب در افراد 30 تا 50 ساله رخ می دهد و یکی از دلایل مهم سکته مغزی در جوانان است. البته این به معنای مصون بودن سالمندان نیست.

توصیه پزشکان این است که اگر بعد از دستکاری یا چرخش شدید گردن یا ضربه خوردن به گردن دچار سردرد ناگهانی، درد شدید گردن، سرگیجه، دوبینی، اختلال در تکلم، بی حسی یا ضعف یک سمت بدن شدید، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.

بنی هاشمی به یک نکته مهم دیگر هم درباره سکته اشاره می کند: علائم سکته همیشه بلافاصله ظاهر نمی شود. گاهی بین آسیب به عروق گردن و بروز سکته چند ساعت یا حتی چند روز فاصله وجود دارد؛ موضوعی که تشخیص را سخت می کند.

میلیون ها نفر در طول زندگی خود گردن شان را می شکنند و هرگز دچار سکته نمی شوند، اما چون پیامد این عارضه می تواند بسیار جدی باشد، انجام عمدی و مکرر حرکات شدید گردن توصیه نمی شود.

اگر در گردن تان اغلب احساس گرفتگی و سنگینی دارید، راه حل آن اصلاح وضعیت نشستن، تقویت عضلات گردن و شانه با ورزش، انجام تمرین های کششی اصولی، مدیریت استرس، کاهش کار مداوم با تلفن همراه و تبلت و کامپیوتر و احتمالا مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست است، نه شکستن و گرفتن قولنج گردن. گاهی این عادت ساده می تواند آغاز مجموعه ای از حوادث باشد که پایانش به سکته مغزی ختم شود؛ خطری نادر اما جدی.