محمد خاتمی اظهار کرد: اکنون با صراحت می گویم با همه وجود طرفدار صلح شرافتمندانه ام و بعید می دانم که اسراییل نیز به آسانی بگذارد در منطقه ما صلح پایدار برقرار بشود، ولی هر گامی که در جهت رفع سایه شوم جنگ و جلوگیری ازخسارت و ویرانی کشور و پرهیز از آنچه زندگی تلخ مردم ما را تلخ تر و پررنج می کند، برداشته شود عین صواب و مصلحت برای ایران است.

مشروح سخنان محمد خاتمی در جمع مشاوران خود بدین شرح است:

به نام خدا

ایران عزیز امروز با پیکر زخم دیده از جور اغیار و نامهربانی و کم دانی یاران، نگران اما همچنان سربلند برپا ایستاده است. کشور اینک بیشتر نیازمند فکر گریز از تنگناهای سختی است که در مقاطع پیشین با حضور چشم گیر مردم در صحنه و فداکاری و کارآمدی فرزندان رزمنده نظامی و پایمردی و دلیری دیگر فرزندان شایسته در مذاکره و مدیریت بحران برای دور کردن سایه جنگ از کشور طی شده است، میدان های دفاع و دیپلماسی و اداره کشور در شرایط سخت اقتصادی از هم جدا نیستند. اکنون باید بیش از گذشته هوشیار بود و باسنجیدگی و تدبیر و در موضع و موقع عزت و آبرومندی تهدید ها را به فرصت تبدیل کرد.

تدوین تفاهم نامه 14 ماده ای برای رفع مخاصمه و نیل به توافق پایدار، تصویب آن در شورای عالی امنیت ملی، تأیید آن از سوی رهبری و امضای نهایی آن توسط رییس جمهور، فرصت وآغاز راهی است که با همه دشواری ها می تواند سند راه گشای یک افق جدید ملی و بین المللی برای عبور از بحران باشد. جا دارد در اینجا از تدبیر شجاعانه و فداکارانه رییس جمهور محترم در اداره کشور با وجود کمبودهای شدید و سوق دادن جامعه به سوی آرامش و امنیت و رفع خطرات برای موجودیت ایران و حرکت به سوی آینده بهتر ملت از صمیم قلب قدردانی کنیم.

واقعیت های مشهود و گزارش ها ی سیاسی و پیمایش های معتبر علمی واجتماعی نشانگر آنند که اکثریت مردم با گرایش های مختلف از دخالت و به خصوص تجاوز خارجی خشمگین و درعین حال نگران از آینده و خواستار رفع مخاصمات برای رهانیدن کشور از مشکلات عدیده ای هستند که از بیرون و درون، عرصه زندگی را بر آنان از لحاظ اقتصادی، معیشتی، امنیتی، روانی، اجتماعی و فرهنگی تنگ کرده است. به همین سبب، کار ارزنده دولت و مدیریت عالی نظامی-سیاسی کشوررا در حرکت به سوی توافق و مذاکره برای حل مشکلات سیاسی، به رغم بی اعتمادی به دشمنان و دشواری های پیشبرد تفاهم مورد تایید قرار می دهند.

اینک بیش و پیش از هر چیز مردم و بخصوص نظام حکمرانی باید به صلاح ایران و ملت با همه تفاوت ها و تنوع هایش بیندیشند و مراقب باشند که فرصت های ارزنده توافق از دست نرود و خدای ناخواسته به تهدید مبدل نشود، امری که با کمال تاسف بارها در گذشته شاهد موارد مشابه آن بوده ایم.

باید بدانیم که اکنون مخالف فعال و مؤثر این توافق، رژیم کودک کش وتروریست اسراییل است که برای تقویت بدعهدی آمریکا و ناکام گذاشتن کشور و منطقه از رسیدن به صلح و آرامش و امنیت و توسعه مدام برنامه می ریزد.

حضور چشم گیر ملت در مراسم اخیر وداع با پیکر رهبر شهید و شهیدان دیگر عرصه جدیدی بود که می توانست نشانه ای از همبستگی واقتدار ایران باشد. خشم شدید دلبستگان به انقلاب و حتی بخش هایی ازجامعه که ایران عزیز را سربلند می خواهند، از شهادت رهبر فقید کشور و نیروهای فداکار نظامی و امنیتی و سیاسی و انبوهی از شهروندان بی پناه و کودکان مظلوم مشهود بود اما در طرف مقابل نیز تهدیدها و تلاش های رییس جمهور آمریکا که در تحقق ادعاهای واهی خود ناکام مانده و از سوی رقیبان و همچنین افکار عمومی آمریکا و جهان مورد انتقاد و تحت فشار شدید قرار گرفته است، برجسته شد، حال این پیامدها اگر با تدبیر و واقع بینی مدیریت نشود و محوریت توافق و تعهدات آن در این میان مخدوش گردد، می تواند خود به چالشی جدید بر سر راه آرامش بعد از طوفان و استقرار امنیت نه تنها در ایران که در منطقه تبدیل شود.

جای تأمل و تأسف است که در میانه چنین وضعیت پیچیده و شکننده ای که باز اسراییل میاندار شده به تحریک آمریکا پرداخته است، گرایش ها و نیروها و رسانه های افراطی و خطرآفرین در داخل نیز با آن همسو شده و به تخفیف مذاکره، توافق و نهاد ها و مسئولان مبادرت کرده اند.

من به حکم انصاف و اخلاق وخرد، طرفداران جنگ و انتقام و تلاشگران سیاسی و رسانه ای را برای ناکام گذاشتن توافق و ایجاد دوگانگی در حکمرانی و قطبی کردن جامعه، همدل با اسراییل نمی دانم، ولی می گویم اگر چه بسیاری ازآانان نیت خوب دارند، اما در عمل همان راهی را می روند و همان حرفی را می گویند که اسراییل می رود و می گوید.

صلح را خیانت دانستن و صلح جویی را خلاف مرام حسین بن علی (ع) معرفی کردن و نام حسین (ع) و حماسه جاودان او را بهانه قرار دادن برای توجیه و تحمیل خواسته های متوهمانه وتعرض به مذاکره و مذاکره کنندگان، به هیچ وجه نه با جوهراسلام محمدی (ص) نسبتی دارد و نه خدمت به ایران، کمک به خروج از بحران و پاسداشت خون شهیدان است.

شعارها و هیجان ها بجای خود ولی در مقام تدبیر جامعه و تاثیرگذاری عملی بر سرنوشت کشور و آینده ملت بزرگ آنچه باید در نظر باشد نگهبانی از میهن و برداشتن دام ها و موانع از راه عزت و توسعه آن و زمینه سازی هرچه بیشتر برای تامین حقوق و رضایت مردم است.

در آخرین نامه ای که به رهبرفقید پس از جنگ تجاوزکارانه دوازده روزه نوشتم یادآور شدم که عنوان کتاب ارزنده ای که ایشان ترجمه کرده اند پرشکوه ترین نرمش قهرمانانه تاریخ درباره صلح حضرت امام مجتبی (ع) است و عرض کردم مگر امام چه کرد؟ حکومت و حکمرانی مشروع خود را برای حفظ ارزشهای اصیل اسلامی و انسانی و نجات مردم از نکبت جنگ و ویرانی به رقیب واگذار کرد، من در همان نامه درخواست کردم که برای حفظ حکومت (و نه واگذاری آن) و حفظ اقتدار کشور گام به سوی صلح برداشته شود.

امروز هم بنا به دغدغه و تجربه ای که دارم می گویم جدا کردن قطعاتی از تاریخ از زمینه ها و زمانه و شرایط آن ها و بهره گیری برای توجیه روش ها و روال هایی که برای تدبیر امور امروز کشور از عیب و نقص هم بری نیست، خسارت بار وخطر آفرین است؛ هرچند که تاریخ می تواند و باید منشأ عبرت خیرخواهان باشد.

هوشیار باشیم که از احساسات پاک مردم به نفع اهواء جنگ طلبانه و تخریب بیشتر ایران از سوی جریانهایی افراطی سوء استفاده نشود.

امروز از پدرکشتگی مردم ایران با آمریکا سخن می رود که سخن درستی است. رهبر فقید پدر همه کسانی بود که به انقلاب و جمهوری اسلامی وفادار بودند و نیز برای انبوهی از نیروهایی که استقلال و ایستادگی رادر برابر تجاوزکاران پاس می داشتند نیز نماد بزرگی بود. ولی آنچه اکنون باید مهم و مبنا باشد عبور ازبحران ها و تنگناهاست.

مگر پدرکشتگی حسن بن علی (ع وحضرت سجاد (ع) از پدرکشتگی ما شدیدتر نبود؟ مگر دربرابر آنان جور و جنایت فزاینده معاویه ویزید قرار نداشت؟ مگر درهمین زمانه ما قطعنامه 598 و صلح با صدام متجاوز امضا نشد وتأکید امام راحل (ره) را بر التزام به پیشبرد توافق درپی نداشت؟ چرا تاریخ را همه جانبه و راه بزرگان را درست نبینیم؟

اکنون با صراحت می گویم با همه وجود طرفدار صلح شرافتمندانه ام و بعید می دانم که اسراییل نیز به آسانی بگذارد در منطقه ما صلح پایدار برقرار بشود، ولی هر گامی که در جهت رفع سایه شوم جنگ و جلوگیری ازخسارت و ویرانی کشور و پرهیز از آنچه زندگی تلخ مردم ما را تلخ تر و پررنج می کند، برداشته شود عین صواب و مصلحت برای ایران است؛ به همین جهت نیز کار بزرگ رییس جمهور و شورای عالی امنیت ملی را می ستایم وبر ضرورت حمایت همه جانبه از توافق و پیشبرد الزامات و تعهدات آن، پشتیبانی ازمذاکره و مذاکره کنندگان تأکید می کنم؛ بر این باورم که اکثریت قاطع ملت، همه جریان های دلسوزسیاسی و شخصیت ها و نخبگان ملی نیز با همه تنوع آرایی که دارند، در این شرایط خطیر همین را می خواهند.

من به عنوان شهروندی کوچک اما دغدغه مند و نگران ایران و اسلام، انتظار دارم در این شرایط خطیر همه شخصیت ها و اندیشمندان و جریان ها و نهاد های مدنی و سیاسی ورسانه ها و نهادهای تبلیغی در تبیین و ترویج اندیشه صلح و عقلانیت و گفتگو و تحذیر از افراط و خشونت وجنگ افروزی به میدان آیند و به پیشبرد توافق پایدار و تأمین زندگی بی دغدغه مردم وتوسعه همه جانبه یاری رسانند، ایران از آن همه ایرانیان است وبایدآباد وسربلند و پایدار بماند.