همزمان با تشدید تحرکات دیپلماتیک برای مهار تنش میان تهران و واشنگتن، نشانه هایی از افزایش حضور و آرایش نظامی ایالات متحده در منطقه نیز به چشم می خورد؛ وضعیتی که پیام هایی دوگانه به فضای پرالتهاب خاورمیانه مخابره می کند.

به گزارش فرارو، در حالی که برخی بازیگران منطقه ای تلاش دارند مسیر گفت وگو را زنده نگه دارند، مواضع اعلامی مقام های آمریکایی درباره تداوم سیاست فشار و حفظ همه گزینه ها، همچنان سایه بی اعتمادی را بر هرگونه چشم انداز توافق گسترده حفظ کرده است.

در این میان، نقش آفرینی دونالد ترامپ و الگوی رفتاری غیرقابل پیش بینی او، بر پیچیدگی معادلات افزوده است. اگرچه زمزمه هایی از تلاش برای دستیابی به تفاهم های محدود به گوش می رسد، اما همزمانی این تحرکات با افزایش هماهنگی های امنیتی واشنگتن و تل آویو و تداوم ادبیات تهدید، تردیدهای جدی نسبت به امکان شکل گیری یک مسیر باثبات دیپلماتیک ایجاد کرده است.

در چنین شرایطی، ارزیابی سناریوهای پیش رو و میزان آمادگی ایران در برابر تحولات احتمالی، اهمیتی دوچندان یافته است.

در همین چارچوب، حسن هانی زاده، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی در گفتگو با فرارو، با اشاره به رفتارهای متغیر رییس جمهور آمریکا، بر افزایش ریسک عبور از مسیر دیپلماسی و حرکت به سمت سناریوهای تنش آلود تاکید دارد؛ مسیری که به گفته او، ضرورت رصد دقیق تحولات و حفظ آمادگی در سطوح مختلف را بیش از پیش برجسته می کند.

حسن هانی زاده با اشاره به وضعیت موجود میان ایران و ایالات متحده به فرارو گفت: شرایط بسیار پیچیده است. رفتارهای دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده، منطقی و قابل پیش بینی نیست و او در مقاطع مختلف، ناگهانی تغییر موضع می دهد. با توجه به شرایط موجود و این که دونالد ترامپ ثابت کرده به هیچ یک از توافق نامه های بین المللی پایبند نیست، نمی توان با قاطعیت گفت ورود به هر پیمانی با آمریکای تحت رهبری او نتیجه بخش خواهد بود.

وی افزود: ترامپ در سال 2018 (1397) از برجام خارج شد و از آن زمان تاکنون، هزاران تحریم در دوره های مختلف علیه ایران اعمال شده است. همه این اقدامات باعث شده فضای تعامل میان ایران و آمریکا تیره شود و شرایط همچنان ناپایدار باقی بماند.

او ادامه داد: طبیعی است که در چنین فضایی، اعتمادسازی بسیار دشوار باشد و هرگونه مذاکره نیز با تردیدهای جدی همراه شود. انتظار می رفت پس از امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا انتظار می رفت ترامپ رفتار خود را تغییر دهد و نشانه ای از پایبندی عملی دیده شود، اما اقداماتی که اخیراً ایالات متحده انجام داده و بار دیگر امنیت تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار داده، عملاً با روح هرگونه توافق در تضاد است.

هانی زاده افزود: به نظر می رسد دونالد ترامپ به دنبال عبور از وضعیت موجود و ایجاد شرایط جدیدی برای افزایش فشار بر ایران است. تجربه سال های گذشته نشان داده هر زمان فضای دیپلماسی به سمت آرامش حرکت کرده، همزمان اقداماتی در عرصه نظامی یا سیاسی رخ داده که روند مذاکرات را با اختلال مواجه کرده است.

این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی با اشاره به تنش های پراکنده میان ایران و آمریکا طی روزهای گذشته گفت: بخشی از این وضعیت به دلیل تلاش دونالد ترامپ برای وقت کشی و خرید زمان است. این احتمال وجود دارد که وی بار دیگر دست به ماجراجویی علیه ایران زده و اقداماتی را با همکاری اسراییل انجام دهد. وضعیت موجود نشان می دهد شرایط می تواند به سمت رویارویی نظامی حرکت کند و نیروهای مسلح باید تمامی تحرکات آمریکا را با دقت رصد کنند.

وی افزود: افزایش تنش ها به سود هیچ یک از کشورهای منطقه نیست. به همین دلیل، کشورهایی مانند عمان و قطر تلاش می کنند با ایفای نقش میانجی، زمینه کاهش تنش و ادامه مذاکرات را فراهم کنند. با این حال، به نظر نمی رسد آمریکایی ها حسن نیت لازم را برای رسیدن به یک توافق پایدار داشته باشند. مجموعه تحولات اخیر نشان می دهد برخی جریان ها در آمریکا همچنان بر گزینه فشار حداکثری و افزایش تهدیدها علیه ایران تأکید دارند؛ موضوعی که می تواند روند هرگونه گفت وگوی سیاسی را با دشواری بیشتری مواجه کند.

این کارشناس حوزه سیاست خارجی با اشاره به سناریوهای پیش رو گفت: به نظر می رسد سناریوهای خطرناکی علیه ایران در راه باشد. حتی ممکن است ترامپ به دنبال اجرای طرح هایی با استفاده از نیروهای تجزیه طلب و ضدانقلاب در مرزهای شمال غربی و جنوب شرقی ایران باشد.

او افزود: البته هرگونه تحرک آمریکا با سناریوی متقابل ایران پاسخ داده خواهد شد و جمهوری اسلامی برای مقابله با هرگونه تهدید، آمادگی لازم را دارد. با توجه به این که شخص ترامپ تحت تأثیر لابی صهیونیستی قرار دارد، این احتمال وجود دارد که در آینده تهدیدها وارد مرحله عملیاتی شود و زیرساخت های ایران هدف قرار گیرد. ایران برای مقابله با هر نوع تهدید ایالات متحده سناریوهای متقابلی در اختیار دارد، اما با توجه به برتری هوایی آمریکا، احتمال حمله به برخی زیرساخت های شهری و تأسیسات خدماتی کشور دور از ذهن نیست.

وی تأکید کرد: در شرایط کنونی، حفظ آمادگی دفاعی، رصد دقیق تحولات منطقه و پرهیز از هرگونه غافلگیری، مهم ترین ضرورت برای مدیریت شرایط پیش رو است. همزمان، اگرچه مسیر دیپلماسی نباید بسته شود، اما تجربه سال های گذشته نشان داده است که نمی توان صرفاً بر وعده های واشنگتن تکیه کرد و هرگونه توافق، نیازمند تضمین های عملی و قابل اتکا خواهد بود.

منبع: فرارو