اکبر حیدری در اطلاعات نوشت: در سپهر سیاسی کنونی، آنچه در بسیاری از میادین منازعه به عنوان آتش بس تعریف می شود، بیش از آنکه تجلی اراده برای صلح پایدار باشد، نشانه ای از یک وقفه ی استراتژیک است. بررسی وضعیت فعلی کشور و تحولات پیرامونی نشان می دهد که ما در نقطه ای قرار داریم که دیپلماسی و بازدارندگی در یک هم پوشانی پیچیده و گاه متناقض گرفتار شده اند.

واژه ی آتش بس در ادبیات استراتژیک امروز، نه به معنای پایان خصومت، که به مثابه ی یک مکث تاکتیکی در نردبان تنش نگریسته می شود؛ وقفه ای که در آن طرفین نه برای گفتگو، بلکه برای بازسازی توان لجستیکی و سنجش ظرفیت تحمل طرف مقابل از آن بهره می برند.

واقعیت تلخ این است که بسیاری از توافقات اخیر، فاقد سازوکارهای نظارتی عینی هستند. در فقدان یک تضمین اجرایی معتبر، اعتماد متقابل به پایین ترین حد خود رسیده است. این فضای بی اعتمادی، زمینه را برای پدیده ی خطرناکی به نام معمای امنیت فراهم کرده است؛ وضعیتی که در آن، هر حرکت دفاعی یا تلاش برای تقویت مواضع بازدارندگی از سوی یک طرف، توسط طرف مقابل به عنوان مقدمه ای برای تهاجم تفسیر می شود.

در چنین شرایطی، خطر بزرگ نه یک جنگ عامدانه و برنامه ریزی شده ، بلکه وقوع یک جنگ تصادفی ناشی از سوءمحاسبه است. وقتی کانال های دیپلماتیک به دلیل فشارهای داخلی و لابی های جنگ طلب محدود شده باشند، کوچک ترین خطای محاسباتی در خطوط مرزی یا حوزه ی نفوذ منطقه ای، می تواند به جرقه‎ای تبدیل شود که کل منطقه را درگیر یک بحران غیرقابل کنترل کند.

از سوی دیگر، وضعیت داخلی کشورها نیز تابعی از همین متغیرهای امنیتی است. فشارهای اقتصادی و مطالبات افکار عمومی، دولت ها را در یک دوگانه ی دشوار قرار داده است: تداوم سیاست صبر استراتژیک که هزینه های روانی خود را دارد، یا ورود به یک رویارویی مستقیم که ابعاد آن نامشخص است. تداخل منافع قدرت های فرامنطقه ای در این بحران، لایه ی جدیدی از پیچیدگی افزوده است؛ جایی که منطقه عملاً به زمینی برای بازی قدرت های بزرگ تبدیل شده و اراده ی ملی برای برون رفت از بحران، تحت الشعاع بازی های کلان بین المللی قرار گرفته است.

در نهایت، تداوم وضعیت نه جنگ، نه صلح نمی تواند برای مدتی طولانی پایدار بماند. صلح واقعی نیازمند گذار از ادبیات حذف دیگری به سمت پذیرش منافع متقابل است. اگر دیپلماسی نتواند به سرعت تحولات میدانی حرکت کند و سازوکاری برای مدیریت تنش ارائه دهد، احتمال ازسرگیری درگیری ها به طور روزافزونی افزایش می یابد.

پنجره ی فرصت ها برای دستیابی به یک توافق واقع بینانه در حال بسته شدن است. اکنون زمان آن است که سیاست گذاران با درک واقعیت میدان، پیش از آنکه ماشین جنگ دوباره به حرکت درآید، هزینه های سنگین یک منازعه ی تمام عیار را در ترازوی عقلانیت سیاسی قرار دهند؛ چرا که در صورت فروپاشی کامل آتش بس، هزینه ی بازگشت به میز مذاکره، به مراتب گزاف تر از امتیازاتی خواهد بود که امروز برای حفظ صلح پرداخت می شود.