بندر دقم در ساحل دریای عرب و اهدافی در استان مسندم در ساحل تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفتند. ایران به صورت رسمی اعلام کرد که حمله بندر دقم در پاسخ به استفاده نیروی دریایی آمریکا از این تأسیسات بوده، اما این موضوع که حمله به استان مسندم هم از سوی ایران انجام شده، مورد تأیید قرار نگرفته است.

به گزارش فرارو، عمان در میان تمام کشورهای جنوب خلیج فارس که میزبان پایگاه های آمریکایی هستند، در جریان دو جنگ 12 روزه و 40 روزه کمترین آسیب را دیده بود. اما این بار ساعاتی بعد از پایان سفر عباس عراقچی به این کشور، مورد حمله قرار گرفت.

وزیر امور خارجه ایران روز شنبه سفری چندساعته به مسقط داشت. سفری که به گفته سخنگوی وزارت خارجه، به منظور گفت وگو درباره مدیریت تنگه هرمز میان دو کشور ساحلی انجام شد، هیئت های کارشناسی در آن حاضر بودند و قطری ها هم در نشست مشارکت داشتند. حتی شایعاتی غیررسمی در فضای رسانه ها و شبکه های اجتماعی می چرخید که قرار بود هیئت آمریکایی هم در نشست حاضر شود. اتفاقی که در نهایت رخ نداد یا اعلام نشد.

بدر البوسعیدی، روز شنبه در مسقط از عراقچی استقبال کرد

سفر عراقچی به مسقط کوتاه بود و بعد از آن بیانیه ای رسمی از سوی دو کشور منتشر نشد. تنها چیزی که می دانیم، همان اظهاراتی است که اسماعیل بقایی به صورت رسمی منتشر کرد. اما اخبار غیررسمی حاکی از آن است که عراقچی با پیشنهاد طرف عمانی درباره مدیریت تنگه هرمز به تهران بازگشت. پیشنهادی که رویترز می گوید، درباره ایجاد دو مسیر تردد در تنگه هرمز از آب های سرزمینی ایران و عمان بوده است. با این ترتیب که تردد از آب های سرزمینی عمان آزاد و رایگان باشد و مسیر ایران، نیازمند اخذ مجوز و هماهنگی قبلی. ساعتی بعد از بازگشت عراقچی بود که این حملات رخ داد.

عمان پیش از این با همکاری آمریکا، از آب های سرزمینی خود مسیری برای عبور کشتی ها باز کرد که با مخالفت ایران روبه رو شده بود. کشتی هایی که هفته گذشته مورد اصابت قرار گرفتند، در حال عبور از این مسیر بودند. در حال حاضر هم ایران تنگه هرمز را بسته اعلام کرده است.

مسندم در شمال عمان قرار دارد و استانی جدا از سرزمین اصلی عمان محسوب می شود. خاک امارات بین این دو بخش سرزمین عمان قرار دارد. آنچه تحت عنوان آب های سرزمینی عمان در تنگه هرمز می شناسیم، به این بخش از خاک عمان مربوط می شود. مسندم استانی کوهستانی است که بر تنگه هرمز اشراف دارد. آب های سرزمینی یا Territorial waters به محدوده 12 مایلی از خط مبدأ دریا (پایین ترین حد جزر دریا) گفته می شود.

در بیانیه سپاه پاسداران به این موضوع اشاره شده است که مراکز پشتیبانی لجستیکی ناوها و سکوهای سوخت گیری ناوهای هواپیمابر آمریکایی در بندر دُقم عمان مورد حمله قرار گرفت. فارغ از این که روابط نظامی آمریکا و عمان قدمتی طولانی دارد، می توان به این نکته توجه کرد که عمان و آمریکا در 4 فروردین 1398 (24 مارس 2019) و در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، توافقنامه ای برای استفاده ارتش ایالات متحده از دو بندر دقم (دریای عرب) و صلاله (جنوب عمان و ورودی خلیج عدن) امضا کردند.

حمله پهپادی با مبدأ نامشخص به بندر صلاله عمان - فروردین 1405

در آن زمان، این سند توسط سفیر آمریکا مارک جاناتان سیورس و یکی از مدیران وزارت دفاع عمان به امضا رسید. موضوعی که در همان دوره مورد توجه رسانه ها قرار گرفت و توجه ها را به این نکته جلب کرد که اگر قرارداد جدیدی میان دو کشور منعقد شده بود، سند مورد نظر حداقل در سطح وزرا امضا می شد. بنابراین سند مورد نظر بر اساس همان قراردادهای پیشین بوده است. نکته این است که توجه به تصاویر موجود از پهلوگیری ناوهای هواپیمابر آمریکا در بندر دقم نشان می دهد که حداقل از سال 2014 این تصاویر وجود دارد.

ناو هواپیمابر جرج اچ. دبلیو بوش در بندر دقم عمان / 2014

در جریان اعزام بی سابقه تسلیحات و تجهیزات به منطقه خاورمیانه پیش از آغاز حمله به ایران در 9 اسفند نیز تصویری ماهواره ای از سوی رویترز منتشر شد که نشان می داد ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن روز 26 بهمن 1404، در سواحل عمان مستقر شده است. شهریور 1404 هم تصویر دیگری منتشر شد که نشان می داد ناو هواپیمابر نیمیتز در بندر دقم عمان پهلو گرفته است. هر دوی این تصاویر توسط ماهواره کوپرنیکوس سنتینل-2 آژانس فضایی اروپا گرفته شده بودند.

تصویری که رویترز منتشر کرد

با تمام این سوابق، عمان با توجه به روابط دیرینه اش با ایران و ایفای نقش میانجی سنتی میان تهران و واشنگتن، در جریان دو جنگ اخیر آسیب خاصی ندید. اما در حال حاضر هنوز مشخص نیست که شرایط به طور دقیق به چه علتی تغییر کرده است.

منبع: فرارو