ناسا مأموریت نجات یکی از مهم ترین و قدیمی ترین تلسکوپ های فضایی خود را کلید زد. رصدخانه نیل گرلز سویفت که بیش از دو دهه درحال کاوش عمیق ترین اسرار کیهان بود، اکنون با خطر سقوط و سوختن در جو زمین مواجه است. ناسا برای جلوگیری از این فاجعه، روز جمعه یک فضاپیمای رباتیک سه بازو را روانه مدار زمین کرد تا این رصدخانه ارزشمند را به یک مدار امن و پایدار بازگرداند.

ناسا تلسکوپ فضایی سویفت را در سال 2004 با مأموریت اولیه دو ساله پرتاب کرد. این رصدخانه از آن زمان تاکنون، قدرتمندترین انفجارهای کیهانی یعنی فوران های پرتو گاما را که حاصل تولد سیاه چاله ها یا برخورد ستاره های فوق چگال هستند، با دقت بررسی کرده است. بااین حال، تمام ماهواره هایی که در مدار پایینی زمین قرار دارند، به مرور در اثر پدیده کشش جوی ارتفاع شان کم وکمتر می شود.

این روند طبیعی برای تلسکوپ سویفت به دلیل فعالیت های شدید خورشیدی در سال 2024 بسیار تسریع شد. خورشید در این سال به اوج چرخه طبیعی 11 ساله خود رسید. افزایش طوفان ها و شعله های خورشیدی باعث گرم شدن و انبساط جو زمین می شود که کشش جوی را بسیار افزایش می دهد و ماهواره ها را مانند هواپیمایی که در بادهای مخالف پرواز می کند، به سمت پایین می کشد. مدل های پیش بینی ناسا نشان می دادند که اگر مهندسان هیچ اقدامی نکنند، این تلسکوپ 1.4 تنی تا ماه اکتبر به ارتفاع بحرانی می رسد و در جو زمین می سوزد.

به گزارش NBC، ناسا برای اجرای این عملیات نجات، سال گذشته یک قرارداد 30 میلیون دلاری با شرکت Katalyst Space Technologies امضا کرد تا آن ها یک فضاپیمای رباتیک ویژه به نام LINK بسازند. شرکت هوافضای نورثروپ گرومن نیز وظیفه تأمین هواپیما و راکت حامل این فضاپیما را برعهده گرفت. تیم عملیات پس از چند بار تأخیر به دلیل شرایط نامساعد جوی و مشکلات فنی، سرانجام روز جمعه این مأموریت را با موفقیت از جزایر مارشال در اقیانوس آرام آغاز کرn.

فضاپیمایی که توسط استارتاپ فضایی Katalyst Space ساخته شده است. فرایند پرتاب این مأموریت بسیار متفاوت و جذاب بود. هواپیمای Stargazer نورثروپ گرومن ابتدا به ارتفاع 40 هزار فوتی پرواز کرد. خلبانان در این ارتفاع، راکت کوچک Pegasus XL را که فضاپیمای 400 کیلوگرمی لینک را در دل خود جای داده بود، رها کردند. راکت پگاسوس پس از رهاسازی روشن شد و فضاپیمای کاتالیست را با موفقیت در مدار زمین قرار داد.

فضاپیمای لینک اکنون حدود یک ماه فرصت دارد تا به تلسکوپ سویفت در ارتفاع 360 کیلومتری برسد، آن را با بازوهای رباتیک خود بگیرد و سپس با استفاده از پیشرانه های خود، ارتفاع تلسکوپ را به آرامی و بدون ایجاد لرزش های شدید، حدود 150 مایل افزایش دهد.

این مأموریت علاوه بر حفظ یک ابزار علمی بی نظیر، دستاوردهای اقتصادی دارد. جان نوسک ، استاد نجوم و اخترفیزیک در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، ارزش این پروژه را بسیار فراتر از ادامه فعالیت های علمی می داند. او توضیح می دهد که موفقیت فضاپیمای لینک به ناسا و سایر سازمان ها نشان می دهد که می توانند یک ماهواره 300 میلیون دلاری (با ارزش دلار در سال 2004) را تنها با صرف 30 میلیون دلار احیا کنند.

منبع: دیجیاتو