مجله علمی Frontiers in Microbiology اخیراً گزارشی منتشر کرده که در آن پژوهشگران بین المللی از کشف خواص غیرمنتظره زردچوبه و ریواس در مقابله با باکتری های مقاوم به دارو یا همان سوپرباکتری ها خبر داده اند. این باکتری های مقاوم به چندین نوع آنتی بیوتیک، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی در سراسر جهان به شمار می روند.

طبق این مطالعه، تیمی به سرپرستی دکتر لیوآن هُو از دانشگاه ایالت یوتا، در تصفیه خانه های فاضلاب ایالت یوتا، گونه هایی از باکتری ها را کشف کرده اند که نسبت به چندین آنتی بیوتیک مختلف مقاوم بوده اند. یکی از این گونه ها که با کد U2 شناخته می شود، در برابر تمام آنتی بیوتیک های آزمایش شده مقاوم بود، حتی نسبت به کولیستین که به عنوان آنتی بیوتیک خط آخر در درمان عفونت های شدید مورد استفاده قرار می گیرد.

زردچوبه و ریواس علیه باکتری های مقاوم

پژوهشگران در این تحقیق 11 ترکیب طبیعی با خواص ضد میکروبی شناخته شده را مورد آزمایش قرار دادند. در میان آنها، دو ماده بیشترین تأثیر را نشان دادند: کورکومین از زردچوبه و امودین از ریواس. این ترکیبات نه تنها رشد باکتری ها را کاهش دادند، بلکه مانع تشکیل بیوفیلم (لایه ای محافظتی که باکتری ها برای بقای خود ایجاد می کنند) شدند و همچنین فعالیت متابولیکی آنها را کاهش دادند.

بخش قابل توجهی از آنتی بیوتیک هایی که انسان ها مصرف می کنند از طریق ادرار و مدفوع دفع می شود و وارد فاضلاب می گردد. در چنین محیط هایی، به ویژه در حضور ترکیبات دارویی و مواد شیمیایی دیگر، شرایط ایده آلی برای رشد و تکامل باکتری های مقاوم به وجود می آید. این باکتری ها معمولاً به تنهایی خطرناک نیستند، اما می توانند ژن های مقاومتی خود را به باکتری های بیماری زا مانند اشریشیا کلی (E. coli) منتقل کنند.

اگرچه نتایج اولیه امیدوارکننده است، پژوهشگران هشدار داده اند که استفاده عملی از این ترکیبات در مقیاس صنعتی هنوز به بررسی های بیشتری نیاز دارد. به ویژه باید تأثیر این ترکیبات در شرایط واقعی فاضلاب، تعامل آنها با سایر مواد شیمیایی و تأثیرشان بر کل جامعه میکروبی مورد بررسی دقیق قرار گیرد.

زردچوبه و ریواس که تاکنون بیشتر به دلیل خواص ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی شناخته شده بودند، اکنون پتانسیل آن را دارند که در فناوری های نوین و زیست پایه تصفیه آب نیز به کار روند. استفاده از چنین ترکیباتی می تواند جایگزینی ایمن تر و پایدارتر برای مواد شیمیایی سنتی باشد که گاه خود موجب آلودگی محیط زیست می شوند.

این یافته ها امید تازه ای در مبارزه جهانی با مقاومت آنتی بیوتیکی ایجاد کرده است؛ بحرانی که طبق پیش بینی سازمان جهانی بهداشت (WHO)، تا سال 2050 می تواند سالانه جان میلیون ها نفر را در جهان بگیرد.