بازار شیرینی در تهران، به‌ویژه در ماه رمضان و آستانه شب عید، همواره یکی از شاخص‌های مهم سنجش وضعیت مصرف خانوار بوده است. امسال اما نشانه‌های آشکاری از تغییر رفتار خریداران دیده می‌شود؛ تغییری که نه از کمبود تولید، بلکه از کاهش تقاضا حکایت دارد. اظهارات رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران نشان می‌دهد که زولبیا و بامیه، به‌عنوان شیرینی سنتی ماه رمضان، دیگر جایگاه سال‌های گذشته را در سبد خرید خانوارها ندارد و بازار با افت قابل توجهی روبه‌رو شده است.

علی بهره‌مند رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران با اشاره به شرایط بازار اعلام کرده است که استقبال چندانی از زولبیا و بامیه در ماه رمضان صورت نگرفته و تقاضا برای خرید این محصول بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است. این آمار بیانگر تغییر محسوس در رفتار مصرف‌کننده است؛ تغییری که مستقیما با وضعیت اقتصادی خانوارها و اولویت‌بندی هزینه‌ها ارتباط دارد. زولبیا و بامیه که در سال‌های گذشته یکی از نمادهای سفره افطار به شمار می‌رفت، اکنون با کاهش جدی فروش مواجه شده و این موضوع بر فضای کلی بازار شیرینی تأثیر گذاشته است.

رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران کاهش قدرت خرید خانوار را عامل اصلی افت تقاضا دانسته است. در شرایطی که هزینه کالاهای اساسی افزایش یافته، خانوارها ناچار به بازنگری در سبد مصرفی خود شده‌اند. شیرینی، از جمله زولبیا و بامیه، در این شرایط دیگر جزو اولویت‌های اصلی خرید محسوب نمی‌شود. این تغییر نگاه مصرف‌کننده باعث شده حجم خرید کاهش یابد و بازار از حالت پررونق سال‌های قبل فاصله بگیرد، بدون آنکه مشکلی در عرضه یا توان تولید واحدهای قنادی وجود داشته باشد.

بهره‌مند با اشاره به افزایش قیمت مواد اولیه تأکید کرده است که قیمت تمام‌شده تولید شیرینی افزایش یافته و همین عامل بر تقاضا اثر مستقیم گذاشته است. رشد هزینه مواد اولیه، فشار مضاعفی بر واحدهای قنادی وارد کرده و حاشیه مانور قیمتی را محدود ساخته است. در چنین شرایطی، هرچند قیمت‌ها بر اساس واقعیت‌های تولید تعیین می‌شود، اما مصرف‌کننده نهایی به دلیل محدودیت‌های مالی، توان همراهی با این افزایش را ندارد و نتیجه آن کاهش خرید و افت گردش مالی بازار است.

در کنار کاهش تقاضای زولبیا و بامیه، رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران به نکته مهمی درباره شیرینی شب عید اشاره کرده است. به گفته وی، با وجود افزایش قیمت مواد اولیه، قیمت شیرینی شب عید تغییری نخواهد داشت. این موضوع نشان می‌دهد که واحدهای صنفی تلاش کرده‌اند ثبات نسبی بازار را حفظ کنند و مانع از فشار بیشتر بر مصرف‌کننده شوند. ثبات قیمت در این بخش، در حالی مطرح می‌شود که هزینه تولید افزایش یافته و همین امر چالش‌های اقتصادی واحدهای قنادی را برجسته‌تر می‌کند.

یکی از نشانه‌های ملموس تغییر رفتار مصرف‌کنندگان، کاهش وزن جعبه‌های شیرینی است. بهره‌مند تصریح کرده است که خانوارها دیگر مانند گذشته اقدام به خرید چند جعبه شیرینی نمی‌کنند و به همین دلیل، جعبه‌ها از وزن‌های بالاتر به نیم کیلو کاهش یافته است. این تغییر الگو بیانگر تلاش خانوارها برای مدیریت هزینه‌هاست و نشان می‌دهد که حتی در صورت خرید، میزان مصرف به حداقل ممکن رسیده است. چنین روندی تأثیر مستقیمی بر حجم فروش واحدهای قنادی دارد، هرچند تولیدکنندگان از نظر تأمین و تولید با مشکلی مواجه نیستند.

افزایش قیمت کالاهای اساسی باعث شده تا خانوارها ناچار شوند میان نیازهای مختلف خود اولویت‌بندی تازه‌ای انجام دهند. رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران تأکید کرده است که شیرینی در شرایط فعلی جزو اولویت‌های اصلی سبد مصرفی نیست. این واقعیت اقتصادی موجب شده تقاضا برای شیرینی، به‌ویژه در مناسبت‌هایی مانند رمضان و شب عید، کاهش یابد. چنین شرایطی نشان‌دهنده پیوند مستقیم میان وضعیت معیشتی خانوار و رونق یا رکود بازارهای مصرفی است.

بهره‌مند قیمت شیرینی را تابع کیفیت و شرایط عرضه و تقاضا دانسته و تأکید کرده است که قیمت‌ها بر مبنای مواد اولیه مصرفی توسط واحدها تعیین می‌شود. این رویکرد بیانگر آن است که نرخ‌ها به‌صورت دستوری یا یکسان تعیین نمی‌شوند و کیفیت محصول نقش مهمی در قیمت نهایی دارد. در عین حال، کاهش تقاضا می‌تواند بر رفتار بازار اثر بگذارد و رقابت میان واحدها را تشدید کند، هرچند مبنای اصلی همچنان هزینه تولید و کیفیت باقی می‌ماند.

بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران، قنادی‌ها از نظر تولید با مشکلی مواجه نیستند و توان پاسخگویی به نیاز بازار را دارند. چالش اصلی نه در عرضه، بلکه در افت تقاضا نهفته است. این عدم توازن میان توان تولید و میزان خرید، فضای بازار را به سمتی سوق داده که فروش کمتر از ظرفیت واقعی انجام می‌شود. در چنین شرایطی، حفظ کیفیت و کنترل هزینه‌ها برای واحدهای صنفی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مجموع اظهارات رئیس اتحادیه کافه قنادان تهران تصویری روشن از وضعیت فعلی بازار شیرینی ارائه می‌دهد. کاهش بیش از ۵۰ درصدی تقاضا برای زولبیا و بامیه در ماه رمضان، ثبات قیمت شیرینی شب عید با وجود افزایش هزینه مواد اولیه، و تغییر الگوی خرید خانوارها همگی نشان‌دهنده تأثیر مستقیم شرایط اقتصادی بر رفتار مصرف‌کننده است. بازار با مشکل تولید مواجه نیست، اما کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده شیرینی از جایگاه پیشین خود در سبد مصرفی فاصله بگیرد. این روند، چالش اصلی فعالان صنف قنادان در مقطع کنونی به شمار می‌آید و آینده بازار را بیش از هر چیز به وضعیت تقاضا و توان خرید خانوارها گره می‌زند.