جوان آنلاین: اظهارات جنجالی سفیر امریکا در تل‌آویو که از پروژه توسعه‌طلبی ارضی اسراییل در سرزمین‌های اسلامی حمایت کرده بود، واکنش گسترده جهان عرب و اسلام را برانگیخت. کشور‌های عربی، جنبش‌های مقاومت و نهاد‌های بین‌المللی این سخنان را تحریک‌آمیز و تهدید جدی برای صلح و ثبات منطقه‌ای دانستند. 

اظهارات مایک هاکبی، سفیر امریکا در تل‌آویو مبنی بر اینکه اسراییل بر اساس کتاب مقدس حق حاکمیت بر منطقه‌ای گسترده از «نیل تا فرات» دارد، موجی کم‌سابقه از محکومیت‌ها در جهان عرب و اسلام ایجاد کرد. کمیته عالی ریاست تشکیلات خودگردان در امور کلیسا‌ها در فلسطین با صدور بیانیه‌ای این اظهارات را «انحراف اخلاقی و دینی» و «توجیه سیاست‌های اشغالگری اسراییل» خواند و هشدار داد که این نوع رویکرد‌ها می‌تواند مناقشه‌ای سیاسی را به یک «رویارویی ایدئولوژیک و مذهبی» تبدیل کند و صلح و ثبات بین‌المللی را تهدید نماید. 

جنبش حماس در واکنش به اظهارات سفیر امریکا گفت: حمایت سفیر امریکا از گسترش جغرافیایی رژیم صهیونیستی و اشغال اراضی عربی و اسلامی، تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی عربی و اسلامی و زنگ خطری است که تأکید می‌کند پروژه صهیونیسم تنها فلسطین را هدف قرار نداده، بلکه جغرافیا، هویت و ثبات منطقه را تهدید می‌کند. جهاد اسلامی نیز تأکید کرد که مواضع هاکبی ترجمان آشکار سیاست جانبدارانه واشینگتن در حمایت از پروژه‌های الحاق و یهودی‌سازی است که با قوانین بین‌المللی در تضاد بوده و حاکمیت کشور‌های منطقه و حقوق ملت‌ها را نقض می‌کند. 

واکنش اعراب و ایران

واکنش‌ها تنها محدود به فلسطین نماند و کشور‌های عربی و اسلامی نیز واکنش یکپارچه‌ای نشان دادند. 14 کشور اسلامی و عربی با صدور بیانیه‌ای مشترک تأکید کردند: اظهارات سفیر امریکا که در آن به پذیرش سلطه تل‌آویو بر اراضی متعلق به کشور‌های عربی، از جمله کرانه باختری اشاره شده را محکوم می‌کنیم. این اظهارات خطرناک، نقض آشکار حقوق بین‌الملل و تهدیدی جدی برای امنیت و ثبات منطقه است. در این بیانیه آمده است: «بار دیگر تأکید می‌کنیم که هیچ‌گونه حاکمیتی برای اسراییل بر سرزمین‌های اشغالی فلسطین یا هر یک از اراضی اشغالی کشور‌های عربی وجود ندارد و ما قاطعانه مخالف هرگونه تلاش برای الحاق کرانه باختری یا جداسازی آن از نوار غزه هستیم.»

کشور‌های عربی همچنین در بیانیه‌های جداگانه این اظهارات را به شدت محکوم کردند. عربستان سعودی سخنان سفیر امریکا را ‌‌ «بی‌پروا» و «غیرمسئولانه» توصیف کرد و اردن آن را «تجاوز به حاکمیت ‌کشور‌های منطقه» دانست‎. کویت نیز از «نقض ‌آشکار اصول حقوق بین‌الملل» سخن گفت و عمان تأکید کرد که این اظهارات چشم‌انداز صلح و ثبات ‌در منطقه را تهدید می‌کند‎‌. ‌وزارت خارجه مصر نیز اعلام کرد که ‌این اظهارات شامل ادعا‌هایی در مورد حق اسراییل بر سرزمین‌های متعلق به کشور‌های عربی است که نقض آشکار اصول ‌حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل محسوب می‌شود‎. وزارت خارجه عراق اظهارات هاکبی را محکوم کرد و آن را «نقض حاکمیت، استقلال و تمامیت ‌ارضی کشور‌ها و دارای پیامد‌های منفی برای امنیت و ثبات منطقه» دانست. احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب این اظهارات را «افراطی و غیرقابل قبول» دانست و هشدار داد که توسل به توجیهات مذهبی برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های سلطه‌جویانه، تنها باعث تشدید تنش‌ها و برانگیختن احساسات مذهبی و ملی می‌شود. شورای همکاری خلیج فارس ‌و سازمان همکاری اسلامی نیز اظهارات سفیر امریکا را به شدت محکوم و ‌نگرانی عمیق خود نسبت به این ‌اظهارات اعلام کردند. 

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران ضمن محکومیت این سخنان تأکید کرد که «لفاظی‌های افراطی ایدئولوژیک» نه تنها مشروعیت اشغالگری رژیم صهیونیستی را تقویت می‌کند بلکه تجاوزات مستمر علیه کشور‌های منطقه را جسورتر می‌سازد. او با اشاره به بیانیه سازمان همکاری اسلامی، خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای مقابله با پیامد‌های خطرناک این اظهارات شد. 

دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن نیز با صدور بیانیه‌ای گفت: اظهارات مایک هاکبی پرده از حمایت امریکا از رؤیا‌های صهیونیسم ‌برای توسعه‌‌طلبی به بهای فلسطین و کشور‌های عربی برداشت. به گزارش المیادین، در این بیانیه تأکید شده است: «رؤیا‌های ‌صهیونیست‌ها، حکومت‌های کشور‌های عربی را ملزم می‌کند که با جدیت و مسئولیت‌پذیری کامل و به‌صورت ‌مشترک برای ‌مقابله با این تهدیدات تلاش کنند‎.» در پی این واکنش‌های گسترده، هاکبی دیروز با انتشار یک پست در فضای مجازی تلاش کرد مسئولیت سخنان مطرح شده را متوجه مجری امریکایی کند ‌و مدعی شد که تاکر کارلسون، او را به سمت صحبت درباره این ‌موضوعات کشاند. او بار دیگر حمایت خود را از اسراییل اعلام کرد و بدون اشاره به جنایات اشغالگران، مدعی شد که اسراییل «حق دارد در صلح و امنیت زندگی کند.»

این واکنش‌ها نشان می‌دهد که اظهارات سفیر امریکا نه‌تنها یک جنجال رسانه‌ای بلکه بحرانی جدی در روابط دیپلماتیک خاورمیانه ایجاد کرده است. موج گسترده محکومیت‌ها بازتاب‌دهنده نگرانی عمیق منطقه از تأثیرات سیاسی و اجتماعی این اظهارات است و ضرورت اتخاذ موضعی متحد و مؤثر علیه مشروعیت بخشی به اشغالگری را برجسته می‌کند. 

این اظهارات هاکبی درحالی مطرح می‌شود که کابینه افراطی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، در ماه‌های اخیر تحقق سناریوی «اسراییل بزرگ» را در دستورکار خود قرار داده است. هدف از این سیاست، اشغال بخش‌هایی از سرزمین‌های اسلامی و گسترش محدوده توسعه‌طلبی صهیونیست‌ها است و در دو سال گذشته نیز مقدمات این پروژه تا حدودی کلید خورده است و ارتش اسراییل بخش‌هایی از غزه، لبنان و سوریه را تحت اشغال خود درآورده است و قصدی برای خروج از این مناطق ندارد.

منبع: روزنامه جوان